- x-6x +9>0 aşitslzlginin çözüm kimesl aşağıdakilerden hanglsldir? D) (-3, 3) B) (3, ) C) (-3, a) E) R-(3)
!Resim [Link Silindi]
!Resim [Link Silindi]
x² - 6x + 9 > 0 eşitsizliğinin çözümü, tüm gerçek sayılar hariç x = 3’tür. Çünkü polinom (x - 3)²’ye faktörlenir ve bir karenin değeri sıfırdan büyük ancak kökü dışında pozitiftir. x = 3’te eşitlik (=0) olur, bu nedenle >0 koşulunu sağlamaz (Kaynak: Standart cebir kuralları).
S.A.K. Yöntemi (Sırala-Aç-Kontrol Et) ile çözelim:
Faktörleme:
Eşitsizlik:
Kare özelliği:
Her gerçek sayı için (herhangi bir ifade)² ≥ 0 ve =0 sadece ifade=0 ise.
Dolayısıyla (x - 3)² > 0 ⇔ x - 3 ≠ 0 ⇔ x ≠ 3.
Çözüm kümesi:
ℝ \ {3} (tüm ℝ hariç 3).
Test noktaları:
Pro İpucu: Kareli eşitsizliklerde (=0 hariç) çözüm her zaman köksüz aralıktır. TYT’de zaman kazanmak için hemen faktörle!
Parabol y = (x - 3)² tepe noktası (3, 0)'da, yukarı açılır.
x-ekseni ile kesişim: Sadece x=3 (çift kök).
y > 0 bölge: Tepe hariç her yer (parabolün x-eksenine değdiği nokta dışında).
y
│
│ .
│ . .
│ . . >0 (çözüm)
│. .
---------------- x
. .
. .
. .
(3,0)=0
YKS Pratiği: Grafik çizemiyorsan, discriminant (Δ=0) kontrol et: Tek kök → tepe x-ekseninde → >0 her yerde hariç kök.
Uyarı: ≤0 olsaydı çözüm sadece x=3 olurdu!
| Eşitsizlik | Faktör | Δ | Çözüm Kümesi | Seçenek |
|---|---|---|---|---|
| (x-3)² > 0 | (x-3)² | 0 | ℝ \ {3} | E |
| (x-3)² ≥ 0 | (x-3)² | 0 | ℝ | - |
| (x-3)² < 0 | (x-3)² | 0 | ∅ | A |
| x² - 6x + 8 > 0 | (x-2)(x-4) | >0 | (-∞,2) ∪ (4,∞) | - |
| x² - 6x + 9 = 0 | (x-3)² | 0 | {3} | - |
Ana fark: Δ=0 → dokunma, >0 her yerde hariç temas noktası.
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Polinom | x² - 6x + 9 = (x-3)² |
| Kök | x=3 (çift kök, Δ=36-36=0) |
| Eşitsizlik | (x-3)² > 0 |
| Çözüm | x ∈ ℝ, x ≠ 3 (E) ℝ-{3}) |
| İşaret tablosu | x<3: + │ x=3: 0 │ x>3: + (sadece = hariç) |
| YKS Puanı | Bu tip soru %100 doğru, 1 dk’da çözülür |
1. Neden D) (-3,3) yanlış?
(-3,3) aralığı (x+3)(x-3)<0 için geçerli olurdu (x²-9<0). Burada +9 var, kare pozitif.
2. (x-3)² =0 ne zaman?
Sadece x=3’te. >0 her yerde başka.
3. Bu soru TYT’de kaç puan?
Standart 2.25 puan, temel faktörleme testi.
4. Benzer soru: x² +1 >0?
Her zaman doğru, Δ<0, ℝ.
Bu çözümü pekiştirmek için işaret tablosu çizme pratiği mi yapalım, yoksa benzer 5 YKS sorusu mu çözelim?
Çözüm (kısa): R \ {3} — yani seçenek E doğrudur. (Çünkü x^2 − 6x + 9 = (x−3)^2 ve bu ifade sadece x=3’te 0, diğer tüm x için pozitiftir.)
Pro Tip: Tam kare trinomları görür görmez (x−a)^2 formuna dönüştürün; eşitsizlikler hızlı çözülür.
İkinci dereceden ifadeyi tam kare olarak tanımak, köklerin çakıştığını (çift katlı kök) gösterir. Parabola y = x^2 − 6x + 9 in tepe noktası (minimum) x = 3’te ve bu değer 0’dır; parabola yukarıya açık olduğu için bu minimumun dışında kalan x değerlerinde fonksiyon pozitiftir.
Uyarı: Eşitsizlik ≥ ile verilseydi çözüm kümesi farklı olurdu (x = 3 dahil edilirdi).
| Aspekt | x^2−6x+9 > 0 | x^2−6x+9 ≥ 0 |
|---|---|---|
| Kök durumu | x = 3 hariç tüm reel | Tüm reel (x=3 dahil) |
| Çözüm kümesi | R \ {3} | R |
| Geometrik yorum | Parabolanın sıfır olmayan değerleri | Parabola her zaman ≥ 0, tepe noktası 0 |
| Öğe | Detay |
|---|---|
| İfade | x^2 − 6x + 9 = (x−3)^2 |
| Eşitsizlik | (x−3)^2 > 0 |
| Çözüm | R \ {3} |
| Doğru seçenek | E |
Bu tür sorularda ilk adım ne olmalı?
Eğer polinomun katsayısı negatif olsaydı ne olurdu?
Nasıl hızlı sınav tekniği uygulanır?
Sonraki adımlar: Bu türden 5 kısa soru içeren bir pratik seti ister misiniz? @Elif_ecrin3