(3.)) TEMA 5. Aşağıdaki bölme iglemlerini art arda çikarma iglemi yeklinde yazalım. 8-2- 6. Bir manay 30 karpuzu 5 kasaya esit czün olarak koymustur. Manav bir kasaya kaç karpuz koy- muştur? 8. Aşağidaki işlemlere eşit islemler yozalim. 48 + 16 9-3- 53-29 35 - 5 7 27 tane ktap 3 rafa est olarak yer- lestirid. Her bir rafa kaç kitap düşmüştür? 62 +9 18 + 15 KIsa Cevaplı Sorular 45 5 153-
SORU: Bölme işlemlerini arka arkaya çıkarma işlemi şeklinde yazalım (örneğin 8 ÷ 2 işlemini çıkarma işlemiyle ifade etmek).
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Bölme işlemi, bölünen sayıdan bölen sayının katları çıkarılarak yapılabilir.
- Örneğin, 8 ÷ 2 işlemi 8 - 2 - 2 - 2 - 2 = 0 (dört kere 2 çıkarıldı) şeklinde yazılabilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 8 ÷ 2 işlemini çıkarma işlemi ile yazalım
- 8 sayısından ardışık olarak 2 çıkarılır.
- 8 - 2 = 6
- 6 - 2 = 4
- 4 - 2 = 2
- 2 - 2 = 0
- Toplamda 4 kez çıkarma işlemi yapıldı.
- Yani 8 ÷ 2 = 8 - 2 - 2 - 2 - 2
Adım 2 — 9 ÷ 3 işlemini çıkarma işlemi ile yazalım
- 9 sayısından ardışık olarak 3 çıkarılır.
- 9 - 3 = 6
- 6 - 3 = 3
- 3 - 3 = 0
- Toplamda 3 kez çıkarma işlemi yapıldı.
- Yani 9 ÷ 3 = 9 - 3 - 3 - 3
Adım 3 — 15 ÷ 3 işlemini çıkarma işlemi ile yazalım
- 15 sayısından ardışık olarak 3 çıkarılır.
- 15 - 3 = 12
- 12 - 3 = 9
- 9 - 3 = 6
- 6 - 3 = 3
- 3 - 3 = 0
- Toplamda 5 kez çıkarma işlemi yapıldı.
- Yani 15 ÷ 3 = 15 - 3 - 3 - 3 - 3 - 3
Adım 4 — Manavın bir kasaya kaç karpuz koyduğunu hesaplayalım
- Toplam karpuz sayısı 30, kasa sayısı 5.
- Tek bir kasaya düşen karpuz sayısı 30 ÷ 5 işlemi.
- Bu bölme işlemini çıkarma işlemi olarak yazalım:
- 30 - 5 - 5 - 5 - 5 - 5 - 5 = 0 (6 kere 5 çıkarıldı)
- Manav bir kasaya 6 karpuz koymuştur.
Adım 5 — 48 + 16 işleminin eşit işlemini yazalım
- Toplama işlemi
- Sonuç 48 + 16 = 64
- Örnek: 50 + 14 = 64, 40 + 24 = 64
Adım 6 — 53 + 29 işleminin eşit işlemini yazalım
- Sonuç 53 + 29 = 82
- Örnek: 50 + 32 = 82, 60 + 22 = 82
Adım 7 — 35 - 5 işleminin eşit işlemini yazalım
- Sonuç 35 - 5 = 30
- Örnek: 40 - 10 = 30, 33 - 3 = 30
Adım 8 — 27 tane kitabı 3 rafa eşit olarak yerleştirme
- Her bir rafa düşen kitap sayısı 27 ÷ 3 işlemi.
- 27 - 9 - 9 - 9 = 0 (3 kere 9 çıkarıldı)
- Her bir rafa 9 kitap düşmüştür.
Adım 9 — 62 + 9 işleminin eşit işlemini yazalım
- Sonuç 62 + 9 = 71
- Örnek: 60 + 11 = 71, 50 + 21 = 71
Adım 10 — 18 + 15 işleminin eşit işlemini yazalım
- Sonuç 18 + 15 = 33
- Örnek: 20 + 13 = 33, 10 + 23 = 33
Adım 11 — 45 + 5 işleminin eşit işlemini yazalım
- Sonuç: 45 + 5 = 50
- Örnek 40 + 10 = 50, 35 + 15 = 50
CEVAP:
- 8 ÷ 2 = 8 - 2 - 2 - 2 - 2
- 9 ÷ 3 = 9 - 3 - 3 - 3
- 15 ÷ 3 = 15 - 3 - 3 - 3 - 3 - 3
- Manav bir kasaya 6 karpuz koymuştur.
- 48 + 16 = 50 + 14
- 53 + 29 = 50 + 32
- 35 - 5 = 40 - 10
- 27 ÷ 3 = 27 - 9 - 9 - 9 ve her bir rafa 9 kitap düşmüştür.
- 62 + 9 = 60 + 11
- 18 + 15 = 20 + 13
- 45 + 5 = 40 + 10
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: (5) Aşağıdaki bölme işlemlerini art arda çıkarma işlemi şeklinde yazalım: 8 \div 2,\; 9 \div 3,\; 15 \div 3.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Bölme işlemi, bir sayının içinden eşit parçalar çıkarma işlemidir. a \div b işlemi, a sayısından b’yi tekrarlı olarak çıkarma sayısını gösterir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 8 \div 2 için tekrarlı çıkarmalar
8-2=6
6-2=4
4-2=2
2-2=0
Bu çıkarma işlemi 4 defa yapıldı.
Adım 2 — 9 \div 3 için tekrarlı çıkarmalar
9-3=6
6-3=3
3-3=0
Bu çıkarma işlemi 3 defa yapıldı.
Adım 3 — 15 \div 3 için tekrarlı çıkarmalar
15-3=12
12-3=9
9-3=6
6-3=3
3-3=0
Bu çıkarma işlemi 5 defa yapıldı.
SORU: (6) Bir manav 30 karpuzu 5 kasaya eşit olarak koymuştur. Manav bir kasaya kaç karpuz koymuştur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Eşit paylaştırma → Bölme: \text{toplam} \div \text{kutu sayısı}.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İşlemi kur
30 \div 5
Adım 2 — Tekrarlı çıkarma ile çöz
30-5=25
25-5=20
20-5=15
15-5=10
10-5=5
5-5=0
Bu çıkarma 6 defa yapıldı, yani her kasaya 6 karpuz düşer.
SORU: (8) Aşağıdaki işlemlere eşit işlemler yazalım:
- 48 + 16 2) 62 + 9 3) 53 + 29 4) 18 + 15 5) 35 - 5 6) 45 + 5
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Toplama işlemlerini parçalarına ayırma (dekompozisyon) ve tersine çevirme (toplamanın değişme özelliği).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 48 + 16 için eşit işlem
48 + 16 = 48 + 10 + 6
48 + 10 = 58
58 + 6 = 64
Adım 2 — 62 + 9 için eşit işlem
62 + 9 = 62 + 8 + 1
62 + 8 = 70
70 + 1 = 71
Adım 3 — 53 + 29 için eşit işlem
53 + 29 = 53 + 20 + 9
53 + 20 = 73
73 + 9 = 82
Adım 4 — 18 + 15 için eşit işlem
18 + 15 = 18 + 10 + 5
18 + 10 = 28
28 + 5 = 33
Adım 5 — 35 - 5 için eşit işlem
35 - 5 = 30
Adım 6 — 45 + 5 için eşit işlem
45 + 5 = 50
SORU: (7) 27 tane kitap 3 rafa eşit olarak yerleştirildi. Her bir rafa kaç kitap düşmüştür?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Eşit dağıtma → Bölme: 27 \div 3.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Tekrarlı çıkarma ile çöz
27-3=24
24-3=21
21-3=18
18-3=15
15-3=12
12-3=9
9-3=6
6-3=3
3-3=0
Bu çıkarma 9 defa yapıldı, yani her rafa 9 kitap düşer.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bölme
- Tanım: Bir toplamı eşit parçalara ayırma işlemi.
- Bu problemde: Tekrarlı çıkarma ile bölme sonucunu bulduk.
- Toplama dekompozisyonu
- Tanım: Bir sayıyı daha küçük parçalara ayırarak toplamı kolay hesaplama yöntemi.
- Bu problemde: Toplamları önce onluk + birler şeklinde ayırdık.
SIK YAPILAN HATALAR:
Eksik çıkarma sayma
- Yanlış: Tekrar sayısını doğru saymamak (ör. 8 \div 2 için 3 demek).
- Doğru: Her çıkarma adımını yazıp kaç adım olduğunu saymak.
- Neden yanlış: Adımları atlamak sonrası yanlış sonuca götürür.
- Düzeltme: Her çıkarma adımını satır satır yaz.
Parçalama hatası
- Yanlış: 62+9 için yanlış parçalama (ör. 62+9=62+12).
- Doğru: 62+9=62+8+1 veya 62+9 doğrudan hesaplanır.
- Neden yanlış: Sayıları yanlış bölmek toplamı değiştirir.
- Düzeltme: Parçalama yaparken toplamın korunmasına dikkat et.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- (5) 8 \div 2 = 4,\; 9 \div 3 = 3,\; 15 \div 3 = 5.
- (6) Her kasaya 6 karpuz düşer.
- (8) Eşit işlemler ve sonuçları:
- 48+16=48+10+6=64
- 62+9=62+8+1=71
- 53+29=53+20+9=82
- 18+15=18+10+5=33
- 35-5=30
- 45+5=50
- (7) Her rafa 9 kitap düşer.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
