4. BÖLÜM: UZAMSAL İLİŞKİLER
Simetri — Düşünelim
Soru:
Bir anne, kızının okul çantasına koymak için beslenme peçetesini ve mendilini ütüler. Bu nesneleri ortalarından katlarken üstlerine ütü bastığında yandaki gibi çizgiler oluşur. Bu çizgiler ile ilgili ne söyleyebiliriz? Düşünelim.
Örnek Cevap / Çözüm Yolu:
- Bu çizgiler, peçete ve mendilin tam ortasından geçen kat izleridir (simetri doğrularıdır).
- Bu kat izleri nesneleri iki eş parçaya böler. Nesne bu çizgi boyunca katlandığında iki taraf tam olarak üst üste çakışır ve birbirini örter.
ETKİNLİK: Katlayalım ve Simetri Doğrularını Bulalım
Araç Gereç: 3 adet renkli kâğıt, makas, plastik tabak.
1. Görev (Daire Kâğıt Gözlemi)
- Soru: Katlamalar sonucunda oluşan kat izlerinin yeni simetri doğruları olduğunu fark ettiniz mi?
- Örnek Cevap / Çözüm Yolu: Evet, fark ettik. Daire kâğıdı ortadan ikiye hangi yönden katlarsak katlayalım, merkezden geçen her kat izi kâğıdı iki eş parçaya böler. Bu kat izlerinin her biri dairenin simetri doğrusudur.
2. Görev (Dikdörtgen Kâğıt Gözlemi)
- Soru: 2. kâğıdınızı köşelerden katlarsanız simetri elde eder misiniz? Katlayarak deneyiniz.
- Örnek Cevap / Çözüm Yolu: Hayır, simetri elde edemeyiz. Dikdörtgen kâğıt köşelerden katlandığında oluşan parçalar üst üste tam olarak çakışmaz ve dışarı taşar. Bu nedenle dikdörtgenin köşegenleri birer simetri doğrusu değildir. Dikdörtgenin sadece 2 tane simetri doğrusu vardır (yatay ve dikey).
3. Görev (Kare Kâğıt Gözlemi)
-
Soru 1: Karenizin kat izleri de şeklinizin simetri doğruları mıdır?
-
Örnek Cevap / Çözüm Yolu: Evet, karenin kat izleri şeklin simetri doğrularıdır. Kare kâğıdı hem kenar ortalarından (yatay ve dikey) hem de köşelerden katladığımızda iki parça tam olarak üst üste örtüşür. Karenin toplam 4 adet simetri doğrusu vardır.
-
Soru 2: Dikdörtgenin ve karenin simetri doğrularını başka nasıl bulabilirsiniz?
-
Örnek Cevap / Çözüm Yolu:
- Ayna Kullanarak: Şeklin üzerine dik bir ayna yerleştirip, aynadaki yansıma ile kâğıdın kalan yarısının tam bir şekil oluşturup oluşturmadığını kontrol ederek simetri doğrusunu bulabiliriz.
- Cetvel ve Ölçüm İle: Şekillerin karşılıklı kenarlarının tam orta noktalarını cetvelle ölçüp işaretleyerek ve bu noktaları birleştirerek simetri doğrularını çizebiliriz.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 192 ·
Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 194 →