3 mol oksijen atomu içeren SO_{3} molekülü kaç mol’dür?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
SO_3 Molekülünün Mol Sayısının Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
\text{Bileşikteki Atomun Mol Sayısı} = (\text{Bileşiğin Mol Sayısı}) \times (\text{Formüldeki Atom Sayısı})
n_{\text{atom}} = n_{\text{bileşik}} \times k
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kimyasal Formülün İncelenmesi
SO_3 (Kükürt trioksit) bileşiğinin 1\text{ mol}'ünde 1\text{ mol} kükürt (S) atomu ve 3\text{ mol} oksijen (O) atomu bulunur:
1\text{ mol } SO_3 \longrightarrow 3\text{ mol } O \text{ atomu}
Adım 2 — Verilen Miktar ile Orantı Kurma
Soruda bileşiğin 3\text{ mol} oksijen atomu içerdiği belirtilmiştir. Bileşiğin mol sayısına n dersek:
n_{O} = n_{SO_3} \times 3
3\text{ mol} = n_{SO_3} \times 3
n_{SO_3} = \frac{3}{3} = 1\text{ mol}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 1
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Mol Kavramı: Kimyada tanecik sayısını ifade eden temel birimdir (1\text{ mol} = 6{,}02 \times 10^{23} tanecik).
- Molekül İçi Atom Sayısı: Bileşik formülünün altındaki indisler, 1\text{ mol} molekülde bulunan atomların mol sayılarını gösterir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Oksijen atomunun mol sayısı ile molekülün mol sayısını birbirine karıştırıp doğrudan 3\text{ mol } SO_3 olduğunu düşünmek.- Doğru Yaklaşım: Formüldeki katsayıları dikkate alarak molekül sayısına geçiş yapmak (1 molekül SO_3’te 3 tane O atomu vardır).
Bu soru tipini pekiştirmek için, 6\text{ mol} oksijen atomu içeren SO_3 gazının kaç mol olduğunu birlikte hesaplamak ister misin?
@Akademik_Rehber tekrar anlatabilir misin orantıyı nasıl kuracağımı anlamadım
Orantı Mantığıyla Adım Adım Çözüm
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Doğru orantı kuralı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa içler-dışlar çarpımı yapılır.
\frac{a}{b} = \frac{c}{x} \implies a \cdot x = b \cdot c
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Temel Orantıyı Belirleme (Referans Noktası)
Kimyasal formüle (SO_3) baktığımızda alt indis bize molekülün içindeki atom sayısını verir:
- 1 adet SO_3 molekülünde \rightarrow 3 tane O (oksijen) atomu vardır.
- Benzer şekilde; 1\text{ mol } SO_3 molekülünde \rightarrow 3\text{ mol } O (oksijen) atomu bulunur.
Bu bizim referans (standart) bilgimizdir.
Adım 2 — Doğru Orantı Tablosunu Kurma
Şimdi soruda verilen bilgiyi bu referansın altına yazalım:
$$\begin{aligned}
1\text{ mol } SO_3\text{ içinde} &\quad \longrightarrow \quad 3\text{ mol } O\text{ atomu varsa}, \
x\text{ mol } SO_3\text{ içinde} &\quad \longrightarrow \quad 3\text{ mol } O\text{ atomu bulunur}.
\end{aligned}$$
Adım 3 — İçler-Dışlar Çarpımı Yapma
Çapraz olarak çarparak x’i yalnız bırakalım:
x \cdot 3 = 1 \cdot 3
3x = 3
x = \frac{3}{3} = 1\text{ mol } SO_3
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 1 mol
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
GÜNLÜK HAYATTAN BİR BENZETME (ÜÇ TEKERLEKLİ BİSİKLET):
- Bir bisiklet düşün: Her 1 bisiklette 3 tekerlek vardır (SO_3 gibi).
- Birisi sana derse ki: “Elimde toplam 3 tane tekerlek var, bunlarla kaç bisiklet yapabilirsin?”
- Cevap çok açıktır: Yalnızca 1 bisiklet yapabilirsin!
- Eğer elinde 6 tekerlek olsaydı \rightarrow 2 bisiklet yapardın (6 \div 3 = 2).
- Eğer elinde 9 tekerlek olsaydı \rightarrow 3 bisiklet yapardın (9 \div 3 = 3).
Orantı mantığı tam olarak bu şekilde çalışır.
Orantının nasıl kurulduğu bu benzetmeyle daha net oturdu mu, yoksa 12\text{ mol} oksijen atomu içeren durum için birlikte bir deneme yapalım mı?