Öğrencinin hazırladığı düzeneğin değerlendirilmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Araştırılan değişkeni belirle
Öğrenci, çözücü sıcaklığının çözünme hızına etkisini araştırıyor.
Bu durumda yalnızca sıcaklık değişmeli, diğer koşullar aynı kalmalıdır.
Adım 2 — Düzenekleri karşılaştır
I. kapta:
3 \text{ g küp şeker}
10 \text{ mL su}
45^\circ\text{C}
II. kapta:
3 \text{ g küp şeker}
5 \text{ mL su}
65^\circ\text{C}
Burada hem su miktarı hem de sıcaklık değişmiş.
Bu yüzden düzenek, sadece sıcaklığın etkisini araştırmak için uygun değildir.
Adım 3 — Seçenekleri incele
A seçeneği: Düzenek yeterlidir.
Bu yanlıştır, çünkü iki değişken birden değiştirilmiş.
B seçeneği: II. kaba 2 adet küp şeker atılmalıdır.
Bu yanlıştır, çünkü şeker miktarı zaten eşit olmalıdır; burada sorun bu değildir.
C seçeneği: II. kaba 65°C sıcaklığında 5 mL su ilave edilmelidir.
Bu yanlıştır, çünkü bu da değişkenleri eşitlemez; ayrıca şeker miktarı da değiştirilmemelidir.
D seçeneği: II. kaptaki suyun sıcaklığı 45°C ve su 10 mL olmalıdır.
Bu doğrudur, çünkü araştırmada yalnızca sıcaklık etkisi incelenecekse su miktarı ve şeker miktarı eşit olmalıdır.
CEVAP: D) II. kaptaki suyun sıcaklığı 45°C ve su 10 mL olmalıdır.
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kontrollü deney
- Tanım: Sadece bir değişkenin değiştirildiği deneydir.
- Bu problemde: Sadece sıcaklık değişmeli, diğer her şey aynı olmalıdır.
2. Değişken
- Tanım: Deneyde sonucu etkileyebilen faktördür.
- Bu problemde: Su miktarı ve şeker miktarı sabit tutulmalıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Birden fazla değişkeni aynı anda değiştirmek
- Yanlış: Hem sıcaklık hem su miktarı değiştirilir.
- Doğru: Yalnızca bir değişken değiştirilmelidir.
- Neden yanlış: Sonucu hangi değişkenin etkilediği anlaşılmaz.
- Düzeltme: Diğer koşulları sabit tut.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 