SORU: Şekildeki ağırlıksız kaldıraç çubuklarında G cisminin 150 N ağırlığı veriliyor, F kuvveti kaç N’dir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Kaldıraç dengesi:
\text{Saat yönünün tersi momentler} = \text{Saat yönü momentleri}
Moment = Kuvvet × Kol uzunluğu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — M Noktasında Momenti Hesapla
M noktası çevresinde denge olduğu için kuvvetlerin momentlerinin toplamı sıfırdır.
- G cisminin ağırlığı 150\, \text{N}, kol uzunluğu d (M’den N’ye mesafe)
- F kuvveti L noktasında, kuvvetin doğrultusu aşağı doğru, kol uzunluğu d + 2d + 3d = 6d (M’den L’ye mesafe toplam)
Adım 2 — Momentler Yazılır
Saat yönünün tersine dönme momenti G’nin oluşturduğu momenttir:
150 \times d = 150d
Saat yönüne dönme momenti F kuvvetinin momentidir:
F \times 6d = 6Fd
Adım 3 — Dengede Olduğu İçin Momnetler Eşittir
150d = 6Fd
Adım 4 — d’leri Sadeleştir ve F’yi Bul
150 = 6F \implies F = \frac{150}{6} = 25\, \text{N}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 25\, \text{N}
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
SORU: Şekildeki ağırlıksız kaldıraç çubukları F kuvveti ve 150 N ağırlığındaki G cismi ile yatay dengededir. Buna göre F kuvveti kaç N’dir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Denge koşulu (moment dengesi): \sum \tau = 0
- Kaldıraçlarda moment: \tau = F \cdot r
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sol kaldıraçta dönme dengesi
- Sol kirişte N noktasından geçen bağlı kuvveti R_N ve cismin ağırlığı G=150\ \text{N} vardır. Mesafeler sol destek ile N arası 2d, G ile sol destek arası d.
- Moment denklemi: R_N \cdot 2d - G \cdot d = 0
- Buradan R_N = \dfrac{G\cdot d}{2d} = \dfrac{G}{2}
- Sayısal işlem: R_N = \dfrac{150}{2} = 75\ \text{N}
Adım 2 — Sağ kirişte moment dengesi (F için denklem kurma)
- Sağ kirişte K noktasından sağa doğru destek noktasına olan mesafe 2d, destekten L noktasına olan mesafe 3d. K noktasında aşağı doğru R_N (sol kirişten gelen) ve L’de aşağı doğru F vardır. Destek noktası yukarı yönlü tepki uygular.
- Destek noktasına göre moment dengesi: -R_N \cdot 2d + F \cdot 3d = 0
- Buradan F = \dfrac{R_N \cdot 2d}{3d} = \dfrac{R_N \cdot 2}{3}
- R_N yerine 75 N koyarak: F = \dfrac{75 \cdot 2}{3}
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kaldıraç (moment)
- Tanım: Kuvvetin bir noktaya göre döndürücü etkisi, kuvvet × kol uzunluğu ile hesaplanır.
- Bu problemde: Her kirişte momentler destek noktası etrafında dengelenir.
2. Denge koşulu
- Tanım: Statik dengede net kuvvet ve net moment sıfırdır.
- Bu problemde: Sol kirişte R_N hesaplandı, bu kuvvet sağ kirişte moment yaratır; sağ kirişte bu moment F ile dengelenir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Mesafe hatası
- Yanlış: Mesafeleri karıştırıp 2d yerine d almak.
- Doğru: Sol kirişte moment kolu 2d, G için d. Sağ kirişte K ile destek arası 2d, destek ile L arası 3d.
- Neden yanlış: Yanlış mesafe moment hesabını doğrudan etkiler.
- Düzeltme: Şemadaki her mesafeyi dikkatle okuyup doğru yere yazın.
İşaret (dönme yönü) hatası
- Yanlış: Tüm momentleri aynı yönde kabul etmek.
- Doğru: Birinin ters yön olduğunu hesaba katın (ör. K noktasındaki aşağı kuvvet destek noktasına göre ters moment yaratır).
- Düzeltme: Saat yönü/sağ dönüş kurallarına göre işaret verin.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: F = 50 N
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?