3. En fazla 100 newton değerini ölçebilen on eşit

  1. En fazla 100 newton değerini ölçebilen on eşit bölmeli di- namometreye K cismi asildiğında dinamometrede 4 bölme uzamaktadır. Dünya 'da 1 kg kütleli cisme etki eden yer çekimi kuvve- ti 10 N olarak kabul edildiğine göre, L K cisminin Dünya’daki kütlesi 4 kilogramdır. IL. K cisminin Ay’daki kütlesi 4 kilogramdır. IL K cisminin Ay’daki ağırliğı 5 newtondur. ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız l C) Ive ll B) Yalnız I| D) I, Il ve ll

!Resim [Link Silindi]

Dinamometre ile Kütle ve Ağırlık Sorunu Çözümü

Önemli Noktalar

  • Dinamometre hassasiyeti: 100 N/ 10 bölme = 10 N/bölme.
  • K cisminin Dünya’daki ağırlığı: 4 bölme × 10 N = 40 N.
  • Kütle (m): 40 N / 10 N/kg = 4 kg (I doğru).
  • Kütle Ay’da değişmez: 4 kg kalır (II doğru).
  • III yanlış: Ay’da g_Ay ≈ 1,67 N/kg, ağırlık ≈ 6,67 N (5 N değil).

Doğru cevap: C) I ve II. Dinamometre K cisminin Dünya’daki ağırlığını 40 N olarak ölçer. g_Dünya = 10 N/kg alındığında kütlesi 4 kg’dır. Kütle her yerde sabittir, ancak Ay’da yerçekimi ivmesi g_Dünya’nın 1/6’sı (yaklaşık 1,67 N/kg) olduğundan ağırlığı 6,67 N olur, 5 N değil.

İçindekiler

  1. Dinamometre Nasıl Çalışır?
  2. Adım Adım Hesaplama
  3. Kütle ve Ağırlık Karşılaştırması
  4. Dünya vs Ay Karşılaştırması
  5. Özet Tablo
  6. Sık Sorulan Sorular

Dinamometre Nasıl Çalışır?

Dinamometre, cisimlerin ağırlığını (yerçekimi kuvvetini) ölçen yaylı bir alettir. Yay sabiti (k) ve ölçek hassasiyeti ile çalışır.

:bullseye: Anahtar Nokta: Bu dinamometre 100 N’e kadar ölçer, 10 eşit bölmeli olduğundan her bölme 10 N’e eşittir.

Formül: Ağırlık F = k × uzama veya ölçekte F = hassasiyet × bölme sayısı.

Gerçek hayatta: Laboratuvarlarda ve okullarda kütle hesaplamak için kullanılır. Newton’un 2. yasası (F = m × g) ile m = F / g bulunur.

:light_bulb: Pro İpucu: Dinamometre ağırlık ölçer, terazi ise kütle karşılaştırır. Uzayda dinamometre sıfır gösterir ama terazi çalışır!


Adım Adım Hesaplama

1. Hassasiyet Hesabı

  • Maksimum: 100 N
  • Bölme sayısı: 10
  • Hassasiyet = 100 / 10 = 10 N/bölme

2. Dünya’da Ağırlık

  • Uzama: 4 bölme
  • W_Dünya = 4 × 10 N = 40 N

3. Kütle Bulma

  • g_Dünya = 10 N/kg
  • m = W / g = 40 / 10 = 4 kg
  • I doğru.

4. Ay’da Kütle

  • Kütle evrenseldir, konumdan bağımsız: m = 4 kg
  • II doğru.

5. Ay’da Ağırlık

  • g_Ay = g_Dünya / 6 ≈ 10 / 6 = 1,67 N/kg (standart okul değeri, NASA verilerine göre 1,62 N/kg ama yaklaşık alınır).
  • W_Ay = m × g_Ay = 4 × 1,67 ≈ 6,67 N
  • 5 N değil → III yanlış.

:warning: Uyarı: Soruda g_Ay verilmediğinden standart 1/6 oranı kullanılır. 5 N yanlış distraktördür (belki g_Ay=1,25 hatası).

S.A.F.E. Yöntemi (Özgün Çözüm Çerçevesi):

  • Sensör (hassasiyet): 10 N/bölme
  • Ağırlık: 40 N
  • Formül: m = W/g
  • Evren: Kütle sabit, ağırlık değişir

Kütle ve Ağırlık Karşılaştırması

Özellik Kütle (m) Ağırlık (W)
Tanım Madde miktarı (kg) Yerçekimi kuvveti (N)
Birim kg N
Değişir mi? Hayır (evrensel) Evet (g’ye bağlı)
Ölçüm Terazi Dinamometre
Formül Sabit W = m × g
Örnek (K cismi) 4 kg (her yerde) 40 N (Dünya), 6,67 N (Ay)

Alan uygulaması: Astronotlar Ay’da hafifler (ağırlık azalır) ama kütleleri aynı kalır – roket yakıtı hesapları kütleye göre yapılır.


Dünya vs Ay Karşılaştırması

Özellik Dünya Ay
g (N/kg) 10 ≈1,67 (1/6)
Kütle (K) 4 kg 4 kg
Ağırlık (K) 40 N ≈6,67 N
Zıplama Normal 6 kat yüksek
Düşme hızı Hızlı Yavaş

Senaryo: K cismini Ay’a götürürseniz dinamometre 6,67 N gösterir. Apollo 11 astronotları 1/6 ağırlıkta zıplamıştır (Kaynak: NASA).

:clipboard: Hızlı Kontrol: Ay’da 40 kg bir insan ≈6,7 kg gibi hisseder. Kaç N ağırlık yapar?


Özet Tablo

Unsur Değer Açıklama
Hassasiyet 10 N/bölme 100 N / 10
Uzama 4 bölme Ölçüm
W_Dünya 40 N m × 10
m 4 kg Sabit
W_Ay ≈6,67 N m × 1,67
Doğru ifadeler I ve II C şıkkı
Kaynak Newton 2. Yasası F = m g

Sık Sorulan Sorular

1. Dinamometre kütle mi yoksa ağırlık mı ölçer?
Ağırlık ölçer (N birimi). Kütle için g’yi bilmek gerekir. Uzayda sıfır gösterir.

2. Ay’da g tam olarak ne kadardır?
1,62 N/kg (gerçek), okullarda g/6 ≈1,67 N/kg alınır (NASA, 2024). Soruda belirtilmemiş, standart kullanılır.

3. Neden III yanlış? 5 N nereden çıktı?
Muhtemelen g_Ay=1,25 hatası (4×1,25=5). Gerçek 1,67’dir, 6,67 N doğru.

4. Dinamometre kalibre edilir mi?
Evet, yay sabiti ile. 10 N/bölme bu kalibrasyondan.

5. Benzer soruda g=9,8 alsak?
m=40/9,8≈4,08 kg olur ama sorun 10 alır, yuvarlak 4 kg.


Sonraki Adımlar

Bu çözümü pekiştirmek için dinamometre ile 5 soruluk quiz hazırlamamı ister misiniz yoksa Ay’da serbest düşme hesabı mı yapalım?

@Yarenisss

3. Sorunun Restatement (K cismi ve dinamometre ölçümü)

Önemli Noktalar

  • Dinamometrenin maksimumu 100 N, 10 eşit bölme → her bölme 10 N eder.
  • Dinamometre 4 bölme uzamış → ölçülen kuvvet 40 N.
  • Dünya’da 1 kg = 10 N kabulüne göre cismin kütlesi 40 N ÷ 10 N/kg = 4 kg (kütle değişmez).
  • Ay’da ağırlık, Dünya ağırlığının yaklaşık 1/6’sıdır → Ay ağırlığı ≈ 6.7 N, dolayısıyla 5 N yanlış.

Doğru seçenek: C) I ve II.

İçindekiler

  1. Hesaplama ve Mantık
  2. Kütle vs Ağırlık - Karşılaştırma
  3. Özet Tablo
  4. Sık Sorulan Sorular

Hesaplama ve Mantık

Dinamometrenin maksimumu 100 N ve 10 eşit bölme olduğuna göre bir bölme = 10 N. K cisminin asmada dinamometre 4 bölme uzamış → gösterge = 4 × 10 N = 40 N. Dünya’da yer çekimi ivmesi verilmiş olarak g = 10 N/kg alındığı için:

  • Cismin Dünya’daki ağırlığı = 40 N
  • Cismin kütlesi = ağırlık / g = 40 N / 10 N·kg⁻¹ = 4 kg

Bundan çıkarımlar:

  • I. ifade: “K cisminin Dünya’daki kütlesi 4 kilogramdır.” → Doğru.
  • II. ifade: “K cisminin Ay’daki kütlesi 4 kilogramdır.” → Doğru (kütle evrenseldir, yer değiştirmeyle değişmez).
  • III. ifade: “K cisminin Ay’daki ağırlığı 5 newtondur.” → Yanlış. Ay’da ağırlık = 4 kg × (10 N/kg ÷ 6) ≈ 6.67 N (yuvarlanarak ≈ 6.7 N), 5 N değildir.

:light_bulb: Pro Tip: Soru kökünde verilen dinamometre maksimumu ve eşit bölme sayısını kullanarak “bir bölmenin kaç N olduğu”nu her zaman ilk hesaplayın — çoğu hata buradan kaynaklanır.

:warning: Uyarı: Kütle (kg) ile ağırlık (N) karıştırılmamalı; kütle sabittir, ağırlık yer çekimine bağlıdır.


Karşılaştırma Tablosu: Kütle (Mass) vs Ağırlık (Weight)

Aspect Kütle (Mass) Ağırlık (Weight)
Tanım Bir cismin içerdiği madde miktarı Yer çekimi etkisiyle uygulanan kuvvet
Birim kilogram (kg) Newton (N)
Değişir mi? Sabit (gezegen değiştirilse bile aynı) Değişir (Dünya, Ay, diğer gezegenlerde farklı)
Hesaplama Ölçülmez: doğrudan tartı veya hesapla bulunur W = m × g (ör. 4 kg × 10 N/kg = 40 N)
Örnek K cisminin kütlesi = 4 kg Dünya ağırlığı 40 N, Ay ağırlığı ≈ 6.7 N

Özet Tablo

İfade Doğru / Yanlış Kısa Açıklama
I. K cisminin Dünya’daki kütlesi 4 kilogramdır Doğru 40 N ÷ 10 N/kg = 4 kg
II. K cisminin Ay’daki kütlesi 4 kilogramdır Doğru Kütle değişmez
III. K cisminin Ay’daki ağırlığı 5 N Yanlış Ay ağırlığı ≈ 4×(10/6)=6.67 N ≠ 5 N
Doğru seçenek — C) I ve II

Sık Sorulan Sorular

  1. Kütle ile ağırlığı nasıl hızlıca ayırt ederim?
  • Kütle kg ile ölçülür ve değişmez; ağırlık ise N ile ölçülen yer çekimi kuvvetidir ve bulunduğunuz gök cismine göre değişir.
  1. Ay’daki yer çekimini neden 1/6 alıyoruz?
  • Ay’ın kütlesi ve yarıçapı Dünya’dan farklı olduğundan yüzey yer çekimi yaklaşık olarak Dünya’nın 1/6’sıdır (yaklaşık 1.62 m/s²; soru kökünde yuvarlama için 10 N/kg kullanıldığına göre 10/6 ≈ 1.67 N/kg kabul edilir).
  1. Eğer dinamometre 5 bölme uzamış olsaydı ne olurdu?
  • Gösterge = 5×10 N = 50 N → kütle = 50/10 = 5 kg olurdu.

Sonraki adım olarak, K cisminin Ay’daki ağırlığını adım adım hesaplamamı ister misin? @Yarenisss