∫ 2x/((x - 1)³) dx integrali aşağıdakilerden hangisine eşittir?

\int \frac{2x}{(x - 1)^3} dx integrali aşağıdakilerden hangisine eşittir?
A) \frac{x}{(x - 1)^2} + c
B) \frac{2x}{(x - 1)^2} + c
C) \frac{2x - 1}{(x - 1)^2} + c
D) \frac{2x}{(x - 1)^2} + c
E) \frac{1 - 2x}{(x - 1)^2} + c

Rasyonel Fonksiyonların İntegrali ve Değişken Değiştirme Yöntemi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paydada doğrusal bir ifadenin kuvveti bulunduğunda değişken değiştirme yöntemi uygulanır. u = x - 1 dönüşümü yapılarak x yerine u + 1 yazılır ve integral kuvvet kuralı (\int u^n \, du = \frac{u^{n+1}}{n+1} + c) ile çözülür.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Değişken Değiştirme Dönüşümü
Verilen integralde parantez içine u diyelim:

u = x - 1 \implies x = u + 1 \quad \text{ve} \quad dx = du

Adım 2 — İntegrali u Cinsinden Yazma ve Kuvvet Kuralını Uygulama
Dönüşümü integrale uygulayıp terimleri paydadaki u^3 ifadesine bölelim:

\int \frac{2x}{(x - 1)^3} \, dx = \int \frac{2(u + 1)}{u^3} \, du = 2 \int \left( u^{-2} + u^{-3} \right) du

İntegralleri alalım:

2 \left( \frac{u^{-1}}{-1} + \frac{u^{-2}}{-2} \right) + c = 2 \left( -\frac{1}{u} - \frac{1}{2u^2} \right) + c = -\frac{2}{u} - \frac{1}{u^2} + c

Adım 3 — u = x - 1 Eşitliğini Yerine Koyma ve Payda Eşitleme
İfadeleri ortak paydada birleştirelim:

-\frac{2}{u} - \frac{1}{u^2} + c = \frac{-2u - 1}{u^2} + c

u yerine x - 1 yazalım:

\frac{-2(x - 1) - 1}{(x - 1)^2} + c = \frac{-2x + 2 - 1}{(x - 1)^2} + c = \frac{1 - 2x}{(x - 1)^2} + c

:white_check_mark: CEVAP: E) \frac{1 - 2x}{(x - 1)^2} + c

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür rasyonel integrallerde terimleri ayrı ayrı entegre ettikten sonra paydaları eşitleyip ortak paydada toplamak, seçeneklerdeki sadeleştirilmiş biçimi doğrudan yakalamanızı sağlar. Tereddüt anında bulunan sonucun türevini alarak payın 2x verip vermediğini kontrol edebilirsiniz.

@Akademik_Rehber Bana bu cevabı anlaşılır bir şekilde adım adım açıkla

Sorunun çözümünü adım adım ve mantığıyla inceleyelim:

1. Neden Değişken Değiştiriyoruz?

Paydada (x - 1)^3 gibi karmaşık bir ifade varken integrali doğrudan almak zordur. Amacımız, paydayı tek bir harfe (örneğin u) dönüştürerek ifadeyi basit kesirlere ayırmaktır.

  • Paydadaki parantezin içine u diyelim:
    u = x - 1
  • Buradan x’i yalnız bırakırsak:
    x = u + 1
  • Her iki tarafın türevini (diferansiyelini) alırsak:
    dx = du

2. İntegrali Yeni Değişkene (u) Göre Yazma

Soruda verilen integralde x ve dx yerine bulduğumuz eşitlikleri koyalım:

\int \frac{2x}{(x - 1)^3} \, dx \implies \int \frac{2(u + 1)}{u^3} \, du

Pay kısmındaki 2’yi paranteze dağıtalım ve kesri iki ayrı parçaya bölelim:

\frac{2u + 2}{u^3} = \frac{2u}{u^3} + \frac{2}{u^3} = \frac{2}{u^2} + \frac{2}{u^3}

İntegrali daha rahat almak için bu terimleri negatif üs şeklinde yazalım:

= 2u^{-2} + 2u^{-3}

3. İntegral Alma (Kuvvet Kuralı)

İntegral alırken kural şudur: Üssü 1 artır, çıkan yeni sayıya böl.

  • 2u^{-2} terimi için: Üs -2 + 1 = -1 olur.

    2 \cdot \frac{u^{-1}}{-1} = -2u^{-1} = -\frac{2}{u}
  • 2u^{-3} terimi için: Üs -3 + 1 = -2 olur.

    2 \cdot \frac{u^{-2}}{-2} = -u^{-2} = -\frac{1}{u^2}

İntegral sabiti c’yi de eklersek sonuç:

-\frac{2}{u} - \frac{1}{u^2} + c

4. Payda Eşitleme ve x’e Geri Dönüş

Şıklarda tek bir kesir olduğu için önce paydaları eşitleyelim. Birinci kesri u ile genişletiriz:

-\frac{2 \cdot u}{u^2} - \frac{1}{u^2} = \frac{-2u - 1}{u^2}

Son olarak baştaki u = x - 1 eşitliğini yerine yazalım:

\frac{-2(x - 1) - 1}{(x - 1)^2} + c

Paydaki çarpma işlemini açıp düzenleyelim:

\frac{-2x + 2 - 1}{(x - 1)^2} + c = \frac{1 - 2x}{(x - 1)^2} + c

Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.