. 2n+2,515 sayısı 17 basamaklıotduğuna göre, n nin en büyük doğal sayı değeri kaçtır? A) 17 B) 18 C) 19 D) 20 E) 21
. 2^{n+2} · 5^{15} sayısı 17 basamaklı olduğuna göre, n’nin en büyük doğal sayı değeri kaçtır?
Önemli Noktalar
- Çarpan 2 ve 5 birlikte 10 oluşturur; bu, basamak sayısını kolaylaştırır.
- Eğer n+2 ≥ 15, ifade = 10^{15} · 2^{n+2-15} olur; basamak sayısı = 15 + basamak(2^{t}).
- En büyük uygun n değeri 19’dur.
İfade 2^{n+2}·5^{15} = 10^{15}·2^{t} olacak şekilde t = n+2−15 alınır. 17 basamak için basamak(2^{t}) = 2 olmalı; bu da t ∈ {4,5,6} verir. Dolayısıyla n = t+13 ∈ {17,18,19} ve en büyük doğal sayı değeri 19’dur.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- İfade: 2^{n+2} · 5^{15}.
- Eğer n+2 ≥ 15, ortak faktörleri eşleştir: 2^{n+2}·5^{15} = 10^{15}·2^{(n+2)-15} = 10^{15}·2^{t}, t = n+2−15.
- Bir sayının basamak sayısı = 15 + basamak(2^{t}). 17 basamak için basamak(2^{t}) = 2 olmalı.
- Basamak(2^{t}) = 2 demek: 10 ≤ 2^{t} ≤ 99. Daha pratik: basamak(2^{t}) = floor(t·log10(2)) + 1 = 2 ⇒ floor(t·0.30103) = 1 ⇒ t ∈ {4,5,6}.
- t = 4,5,6 için n = t + 13 → n ∈ {17,18,19}. En büyük doğal sayı değeri: 19.
Pro Tip: Çarpanlar 2 ve 5 varsa önce 10’ları ayırmak basamak hesaplamasını basitleştirir.
Alternatif (log) Yöntem
Doğrudan log ile: sayı S = 2^{n+2}·5^{15}. Basamak sayısı = floor(log10 S) + 1.
log10 S = (n+2)·log10 2 + 15·log10 5 = (n+2)·log10 2 + 15·(1 − log10 2) = 15 + (n+2−15)·log10 2 = 15 + t·log10 2.
17 basamak için 16 ≤ 15 + t·log10 2 < 17 ⇒ 1 ≤ t·log10 2 < 2 ⇒ t ∈ {4,5,6}. Aynı sonuç, n_max = 19.
Uyarı: Eğer n+2 < 15 olsaydı, 5 kuvvetleri artakta kalırdı ve 10^k çıkarımı farklı olurdu; önce her zaman min(kuvvetler) ile 10^k’yi ayırın.
Karşılaştırma Tablosu
| t = n+2−15 | 2^{t} | Basamak(2^{t}) | Toplam Basamak | Karşılık gelen n |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 8 | 1 | 16 | 16 |
| 4 | 16 | 2 | 17 | 17 |
| 5 | 32 | 2 | 17 | 18 |
| 6 | 64 | 2 | 17 | 19 |
| 7 | 128 | 3 | 18 | 20 |
Tablodan görüldüğü gibi toplam 17 basamak için t = 4,5,6, en büyük n = 19.
Özet Tablo
| Unsur | Sonuç |
|---|---|
| Verilen ifade | 2^{n+2} · 5^{15} |
| Basamak hedefi | 17 |
| Ana fikir | 2 ve 5 birleşerek 10^{15} yapar; kalan 2 kuvveti basamak belirler |
| Uygun t değerleri | t = 4,5,6 |
| Uygun n değerleri | n = 17,18,19 |
| En büyük n | 19 (Doğru seçenek: C) 19) |
Sık Sorulan Sorular
-
S: n+2 < 15 olsaydı ne olurdu?
C: O zaman 2^{n+2}·5^{15} = 10^{n+2}·5^{15-(n+2)} ve kalan 5 kuvveti sayıyı 10^{n+2} ile çarpmadan önce basamakları etkiler; yine log veya çarpan ayırma ile hesaplanır. -
S: t = 0 için kaç basamak olur?
C: t=0 → ifade = 10^{15} → 16 basamak (1 ve ardından 15 sıfır). -
S: Basamak sayısını hızlıca nasıl tahmin ederim?
C: Ortak 10’ları ayırın; kalan faktörün basamağını log10 ile bulun: basamak = floor(log10 kalan) + 1; toplam = çıkarılan 10’ların kuvveti + o basamak.
Sonraki Adımlar
Benzer sorular için adım adım çözümler veya 5 adet pratik soru içeren bir test ister misiniz? @1ozlemozyigit
2^{n+2} \times 5^{15} Sayısının 17 Basamaklı Olması: n’nin En Büyük Doğal Sayı Değeri
Önemli Noktalar
- 2^{n+2} \times 5^{15} = 2^{n-13} \times 10^{15} (n+2 ≥ 15 için), yani 2^{n-13}'nin yazılışından sonra 15 sıfır eklenir.
- Sayı 17 basamaklı ise 2^{n-13}'nin 2 basamaklı olması gerekir: 10 ≤ 2^{n-13} < 100.
- Bu koşulu sağlayan en büyük n = 19’dur (seçenek C).
2^{n+2} \times 5^{15} sayısı 17 basamaklı olduğunda, n’nin alabileceği en büyük doğal sayı değeri 19’dur. Bu, 2’nin üslerinin basamak sayısını inceleyerek bulunur: n=19 için sayı 64’ün arkasına 15 sıfır eklenmiş hali olup tam 17 basamak eder (64000000000000000). n=20’de ise 128 + 15 sıfır = 18 basamak olur.
İçindekiler
- Sorunun Matematiksel Analizi
- Basamak Sayısı Formülü
- Adım Adım Çözüm
- Güç Tablosu
- Karşılaştırma Tablosu: n Değerlerine Göre Basamak Sayıları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Matematiksel Analizi
YKS TYT benzeri logaritma ve üs problemlerinde, 2^a \times 5^b çarpımı 10^{\min(a,b)} ile sadeleştirilir. Burada a = n+2, b=15 olduğundan (n ≥13 için):
Yani sayı, 2^{n-13}'nin decimal gösteriminden sonra 15 tane sıfır eklenmiş halidir.
Gerçek dünya uygulaması: Bu tip sayılar, büyük veri depolama veya şifreleme algoritmalarında (örneğin RSA) üs çarpımlarında basamak sayısını tahmin etmek için kullanılır. Sınavlarda ise logaritmik basamak formülü ile çözülür.
Pro İpucu: Her zaman üsleri min(2,5) ile eşitleyip 10^k çıkar: Kalan 2 veya 5 üssü asıl mantığı verir.
Basamak Sayısı Formülü
Bir sayı x’in basamak sayısı:
Bizim durumumuzda x = 2^{n-13} \times 10^{15}, yani:
17 basamak için:
log_{10} 2 ≈ 0.3010 ile:
16.322 ≤ n < 19.644 → n=17,18,19 doğal sayılar. En büyüğü 19.
Sınav pratiği: log10(2)'yi ezberleyin (0.3010), hesabı hızlandırır.
Uyarı: n-13 <0 olursa (n<13) formül değişir: 5^{13-n} × 10^n olur, ama seçenekler >17 olduğundan gerek yok.
Adım Adım Çözüm
- Üsleri eşitle: 2^{n+2} \times 5^{15} = 2^{n-13} \times 10^{15}.
- Basamak hesabı: d(2^{n-13}) + 15 = 17 → d(2^{n-13}) = 2.
- 2 basamaklı aralık: 10 ≤ 2^{k} < 100, k=n-13.
- 2’nin güçlerini listele:
- 2^3 = 8 (1 basamak)
- 2^4 = 16 (2)
- 2^5 = 32 (2)
- 2^6 = 64 (2)
- 2^7 = 128 (3)
- k=4,5,6 → n=17,18,19.
- En büyük: n=19.
n=19 kontrolü: 2^{19-13}=2^6=64 → 64 + 15 sıfır = 64000000000000000 (17 basamak).
n=20: 2^7=128 +15 sıfır = 18 basamak.
Anahtar Nokta: Doğrudan güç tablosu ezberi, logaritma hatasını önler.
Güç Tablosu
| Üs (k = n-13) | 2^k | Basamak Sayısı | n Değeri | Toplam Basamak |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 8 | 1 | 16 | 16 |
| 4 | 16 | 2 | 17 | 17 |
| 5 | 32 | 2 | 18 | 17 |
| 6 | 64 | 2 | 19 | 17 |
| 7 | 128 | 3 | 20 | 18 |
| 8 | 256 | 3 | 21 | 18 |
Karşılaştırma Tablosu: n Değerlerine Göre Basamak Sayıları
| Seçenek | n | 2^{n-13} | Örnek Sayı | Basamak Sayısı | Koşul Sağlıyor mu? |
|---|---|---|---|---|---|
| A) 17 | 17 | 16 | 16 + 15 sıfır | 17 | Evet |
| B) 18 | 18 | 32 | 32 + 15 sıfır | 17 | Evet |
| C) 19 | 19 | 64 | 64 + 15 sıfır | 17 | Evet (En büyük) |
| D) 20 | 20 | 128 | 128 + 15 sıfır | 18 | Hayır |
| E) 21 | 21 | 256 | 256 + 15 sıfır | 18 | Hayır |
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Formül | 2^{n+2} \times 5^{15} = 2^{n-13} \times 10^{15} |
| Koşul | d(2^{n-13}) = 2 |
| Uygun k = n-13 | 4,5,6 |
| Uygun n | 17,18,19 |
| En büyük n | 19 |
| Sebep | 2^6=64 (2 basamak), +15 sıfır=17 basamak |
| n=20 hatası | 2^7=128 (3 basamak), toplam 18 |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden 5^{15} olarak kabul ediyoruz?
Görüntüde “515” muhtemelen 5^{15}'i gösterir (üst simge küçük yazıldığından). 515 çarpımı basamakları uydurmaz, ama 5^{15} seçenekleri mükemmel eşleştirir (YKS tipi standart problem).
2. Logaritma kullanmadan nasıl çözeriz?
2’nin güçlerini ezberleyin: 2^10=1024 (~10^3), ama küçük üsler için tablo yeterli. Sınavda 1-2 dakika alır.
3. n=16 olsa ne olur?
2^{3}=8 (1 basamak) +15 sıfır=16 basamak. Küçük kalır.
4. Ya 2^{n+2} < 5^{15} olsa?
n<13 için 5^{15-(n+2)} × 10^{n+2}, ama seçenekler büyük.
5. Benzer problemde 3^{m} olsa?
log10(3)≈0.4771 kullanın, aynı formül.
6. YKS’de puan getirir mi?
Evet, logaritma-üs konusundan tam puan. Hata: Sıfır sayısını unutmak.
7. Hesap makinesiyle doğrulama?
2^21 * 5^15 = 2097152 * 30517578125 = ama sadeleştirme更快. Python: len(str(2**(21)*5**15)) ==17.
Sonraki Adımlar
Bu çözümü pekiştirmek için benzer bir problem (örneğin 3^n × 2^{10}) çözmemi ister misiniz, yoksa YKS üs-logaritma quiz hazırlayayım mı?
