29.) 81 \div 9
Czm!
30.) 9 - (-3)
31.) (-7) - (-4)
32.) (-8) - 15
Çözüm!
33.) (-1) + (-3) + 5 - |-2|
Tam Sayılarda İşlemler ve Çözümleri
Soru 29: 81 \div 9
KULLANILAN KURAL: Pozitif iki tam sayının birbirine bölümü her zaman pozitiftir: (+) \div (+) = (+).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Bölme İşlemini Uygulama
81 sayısının içinde kaç tane 9 olduğunu bulmak için bölme işlemi yapılır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 9
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 30: 9 - (-3)
KULLANILAN KURAL: Çıkarma işlemi, çıkan sayının ters işaretlisiyle toplama işlemine dönüştürülür: a - (-b) = a + b.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çıkarma İşlemini Toplamaya Dönüştürme
İki eksi yan yana geldiğinde artıya dönüşür:
Adım 2 — Toplama İşlemini Yapma
İki pozitif sayı toplanır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 12
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 31: (-7) - (-4)
KULLANILAN KURAL: a - (-b) = a + b kuralı uygulanır ve zıt işaretli sayılar toplanırken mutlak değeri büyük olanın işareti sonuca verilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çıkarma İşlemini Toplamaya Dönüştürme
İkinci sayının işareti değişir ve işlem toplama olur:
Adım 2 — Zıt İşaretli Sayıları Toplama
Mutlak değerce büyük olan sayıdan (7) küçük olan (4) çıkarılır ve büyük olanın işareti (-) sonuca eklenir:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: -3
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 32: (-8) - 15
KULLANILAN KURAL: Çıkarma işlemi toplama olarak yazılabilir: a - b = a + (-b). Aynı işaretli sayılar toplanır ve ortak işaret sonuca verilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çıkarma İşlemini Toplama Olarak İfade Etme
Pozitif 15 sayısını çıkarmak, negatif 15 eklemekle aynıdır:
Adım 2 — Negatif Sayıları Toplama
Her iki sayı da negatif olduğu için mutlak değerleri toplanır ve başına eksi işareti konur:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: -23
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 33: (-1) + (-3) + 5 - |-2|
KULLANILAN KURAL:
- Mutlak değer içindeki bir negatif sayı dışarı daima pozitif olarak çıkar: |-a| = a.
- İşlem önceliğinde soldan sağa doğru toplama ve çıkarma adımları takip edilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Mutlak Değerli İfadeyi Çözme
Öncelikle |-2| değerinin sonucu bulunur:
İfade şu şekle gelir:
Adım 2 — Negatif Sayıları Kendi Arasında Toplama
Soldaki ilk iki negatif sayı toplanır:
İfade şu şekle gelir:
Adım 3 — Sıradaki Toplama İşlemini Yapma
-4 ile 5 toplanır:
İfade şu şekle gelir:
Adım 4 — Son Çıkarma İşlemini Tamamlama
Küçük sayıdan büyük sayı çıkarılır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: -1
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tam Sayılarda Çıkarma İşlemi
- Tanım: Çıkarılan sayının toplama işlemine göre tersi alınarak eksilen sayı ile toplanmasıdır.
- Bu problemlerde: 9 - (-3) işlemi 9 + 3’e, (-7) - (-4) işlemi ise (-7) + 4’e dönüşmüştür.
2. Mutlak Değer
- Tanım: Bir sayının sayı doğrusunda sıfıra olan uzaklığıdır ve uzaklık negatif olamaz.
- Bu problemlerde: |-2| ifadesi +2 olarak dışarı çıkmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Parantez Önündeki Eksi İşaretini Dağıtmamak
- Yanlış: 9 - (-3) = 9 - 3 = 6
- Doğru: 9 - (-3) = 9 + 3 = 12
- Neden yanlış: Eksi ile eksi çarpıldığında sonuç artı olur.
Mutlak Değerin Önündeki İşlemi Karıştırmak
- Yanlış: -|-2| = +2
- Doğru: -|-2| = -(2) = -2
- Neden yanlış: Mutlak değer içindeki sayı dışarı +2 olarak çıkar; ancak mutlak değerin önündeki eksi işareti korunur.
Tam sayılarda işlemler konusunu daha iyi pekiştirmek için mutlak değer içeren benzer birkaç alıştırma sorusu çözmemi ister misin?
