256.625.375.1250 çarpımının sonucu kaç basamaklı bir sayıdır?
A) 8
B) 9
C) 10
D) 11
E) 12
256 \cdot 625 \cdot 375 \cdot 1250 Çarpımının Basamak Sayısı
KULLANILAN KURAL VE FORMÜLLER:
- Bir sayının sondan kaç basamağının sıfır olduğunu ve toplam basamak sayısını bulmak için sayı A \cdot 10^n biçiminde yazılır.
- 2^n \cdot 5^n = (2 \cdot 5)^n = 10^n
- A \cdot 10^n sayısının basamak sayısı: (\text{A sayısının basamak sayısı}) + n
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çarpanları Asal Çarpanlarına Ayırma
Verilen her bir sayıyı 2, 3 ve 5 asal tabanlarında üslü ifade olarak yazalım:
- 256 = 2^8
- 625 = 5^4
- 375 = 3 \cdot 125 = 3 \cdot 5^3
- 1250 = 2 \cdot 625 = 2 \cdot 5^4
Adım 2 — İfadeleri Çarpım Durumunda Birleştirme
Tüm çarpanları tek bir çarpım halinde yazıp aynı tabana sahip üslü ifadelerin üslerini toplayalım:
Adım 3 — 10 Tabanını (2 \cdot 5) Oluşturma
10 çarpanını elde etmek için 2 ve 5 üslerinden küçük olanı (9) ortak üs olarak paranteze alalım:
Adım 4 — Basamak Sayısını Hesaplama
- 75 sayısı 2 basamaklıdır.
- 10^9 ifadesi, 75 sayısının sağına 9 tane sıfır ekleneceğini belirtir.
- Toplam basamak sayısı: 2 + 9 = 11
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 11
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Basamak Sayısı Bulma (A \cdot 10^n)
- Tanım: Büyük sayıların basamak sayısını pratik olarak hesaplamak için 10’un kuvvetleri oluşturulur.
- Bu problemde: 75 \cdot 10^9 sayısı elde edilmiş; 75’in 2 basamağı ile 9 adet sıfır toplanarak toplam 11 basamak bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
2 ve 5 Tabanlarının Üslerini Yanlış Eşitlemek
- Yanlış: 2^9 \cdot 5^{11} ifadesinde direkt 11 tane sıfır olduğunu varsaymak.
- Doğru: Sıfır sayısı, 2 ve 5’in üslerinden küçük olana (9) bağlıdır; artan 5^2 çarpanı öndeki katsayıya dahil edilmelidir.
- Neden yanlış: 10 sayısı 2 \cdot 5 çarpımından oluşur. Ortamda sadece 9 tane 2 çarpanı olduğu için en fazla 9 tane 10 elde edilebilir.
Bu soru tipinde üslü sayılar ve basamak kavramı ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
