21:33 6Eyl Paz
@mzpYKS Krallar Karması TYT Maarif ilk basa.. 0 B Kaydet
PDF okuyuCu
MAARİF-1/TÜR
22. Bu kitap, geçtiğimiz asırda (yüzyılda) meydana
gelen milletlerarasI çatışmalarda petrolün oynadiğı
rolü (görevi) araştıryor. 1920’lerden günümüze,
devletlerin ve çok uluslu şirketlerin bu değerli enerji
kaynağını kontrol (denetim) altina almak uğruna
(amacıyla) attıkları adımlan, başlattıkları savaşlar! ve
destekledikleri insanlik dişı rejimleri (yönetim
biçimlerini) inceliyor.
Bu parçada numaralanmıŞ sözlerden hangisinin
anlamı parantez () içinde verilen açıklamayla
uyuşmamaktadır?
B) I|
C) III
D) V
E) V
Parçada Numaralanmış Sözlerin Parantez İçi Anlam Uyuşmazlığı
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Sözün İncelenmesi
- Cümledeki Kullanım: “…geçtiğimiz asırda meydana gelen…”
- Parantez İçi: (yüzyılda)
- Açıklama: “Asır” sözcüğü Türkçede tam olarak 100 yıllık bir zaman dilimini, yani "yüzyıl"ı ifade eder. Anlamlar birbiriyle tam olarak uyuşmaktadır.
Adım 2 — II. Sözün İncelenmesi
- Cümledeki Kullanım: “…petrolün oynadığı rolü araştırıyor.”
- Parantez İçi: (görevi)
- Açıklama: Cümlede “petrol” cansız ve soyut bir kaynak olarak yer almaktadır. Bir nesnenin ya da maddenin bir olaydaki “rolü”, onun “etkisi, payı veya işlevi” anlamına gelir. “Görev” ise bireylerin veya kurumların bilinçli olarak üstlendiği sorumlulukları ifade eder. Bu bağlamda sözcük ile parantez içindeki açıklama uyuşmamaktadır.
Adım 3 — III. Sözün İncelenmesi
- Cümledeki Kullanım: “…kaynağını kontrol altına almak…”
- Parantez İçi: (denetim)
- Açıklama: “Kontrol altına almak” ile “denetim altına almak” ifadeleri bir durum veya kaynak üzerindeki hâkimiyeti ve teftiş gücünü belirtir. Anlamlar örtüşmektedir.
Adım 4 — IV. Sözün İncelenmesi
- Cümledeki Kullanım: “…altına almak uğruna attıkları adımları…”
- Parantez İçi: (amacıyla)
- Açıklama: “-mek uğruna” edatı, cümleye bir hedefe ulaşma yolunda olma, o erek doğrultusunda hareket etme, yani “amacıyla / gayesiyle” anlamı katar. Anlamca uygundur.
Adım 5 — V. Sözün İncelenmesi
- Cümledeki Kullanım: “…insanlık dışı rejimleri inceliyor.”
- Parantez İçi: (yönetim biçimlerini)
- Açıklama: “Rejim” kelimesinin siyasal ve toplumsal bilimlerdeki temel karşılığı "yönetim şekli/biçimi"dir. Parantez içi açıklamayla birebir örtüşmektedir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — “Asır” ve “yüzyıl” eş anlamlıdır.
B. II — “Rol” kelimesi parçada “etki/işlev” anlamında kullanılmış olup “görev” açıklamasıyla uyuşmaz.
C. III — “Kontrol” ve “denetim” birbirini tam olarak karşılar.
D. IV — “Uğruna” sözü cümleye “amacıyla” anlamı katmıştır.
E. V — “Rejim” sözcüğü “yönetim biçimi” anlamındadır.
Adım 7 — Son Doğrulama
Parçada petrolün çatışmalardaki rolünden bahsedilirken nesnel bir “etki/işlev” kastedilmiştir. Cansız varlıkların bir yükümlülüğü (görevi) olamayacağı için parantez içi açıklama bağlama uygun değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TYT Türkçe anlam bilgisi sorularında benzer sözcükte/cümlede anlam tuzaklarına yönelik başka bir örnek soru çözmemi ister misin?