2025-26/FEN-906 14. Soru: Grafikte Hangi Element Gösterilmemiştir?
Önemli Noktalar
- Grafikte 5 ikili sütun grubu var: Sol sütun periyot numarası (yeşil), sağ sütun valans elektron sayısı (sarı).
- He (1,2), O (2,6), Mg (3,2), P (3,5) grafikte mevcut; Ar (3,8) yok.
- Doğru cevap: C) 18Ar – Periyot 3, valans 8 çifti grafikte bulunmuyor.
Grafikteki ikili sütunlar, temel hâldeki elementlerin periyot (satır) ve valans elektron sayılarını gösterir. Her çift bir elementi tanımlar: Soldan sağa okunan yüksekliklere göre He, O, Na?, Mg, P gibi eşleşir, ancak seçeneklerdeki Ar’a uyan (3,8) çifti yoktur (2024 MEB Fen müfredatına göre valans, dış kabuk elektronlarıdır).
İçindekiler
- Grafik Okuma ve Eşleştirme
- Element Özellikleri ve Çözüm
- Karşılaştırma Tablosu
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Grafik Okuma ve Eşleştirme
Grafik, y-ekseninde 0-8 aralığıyla işaretli; her ikili grup bir elementi temsil eder. Soldan sağa yükseklikler (yaklaşık grid çizgilerine göre):
- 1. Grup: Periyot 1, Valans 2 → He
- 2. Grup: Periyot 2, Valans 6 → O
- 3. Grup: Periyot 3, Valans 6? (Sarı yüksek ~6, ama seçenek dışı, belki S)
- 4. Grup: Periyot 3, Valans 2 → Mg
- 5. Grup: Periyot 3, Valans 5 → P
Ar için gerekli: Periyot 3 (3. satır), valans 8 (2s²2p⁶ tam dolu, octet). Grafikte 8 yüksekliğinde sarı sütun yok.
Pro Tip: Periyot = ana kuantum sayısı (n); valans = grup numarası (s-p blokta). Pratikte, çizgileri sayarak tam sayılara yuvarlayın – belirsizse en yakın tam sayıyı seçin.
Element Özellikleri ve Çözüm Adımları
Adım Adım Çözüm
-
Seçenekleri listele:
| Element |
Atom No (Z) |
Periyot |
Valans e⁻ |
| Mg |
12 |
3 |
2 (3s²) |
| O |
8 |
2 |
6 (2s²2p⁴) |
| Ar |
18 |
3 |
8 (3s²3p⁶) |
| P |
15 |
3 |
5 (3s²3p³) |
| He |
2 |
1 |
2 (1s²) |
-
Grafiği tara: 5 çift var, (3,8) yok.
-
Eksik = Ar.
Klinik/deneysel bağlamda (laboratuvar kimya): Noble gazlar inerttir, valans 8 reaktiviteyi sıfırlar. MEB 2024 Fen’de bu, periyodik özellikler ünitesinde temel.
Uyarı: He için valans 2’dir (K kabuğu dolu); diğer noble’lar 8. Karıştırmayın!
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik |
He |
O |
Mg |
P |
Ar (Eksik) |
| Periyot |
1 |
2 |
3 |
3 |
3 |
| Valans e⁻ |
2 |
6 |
2 |
5 |
8 |
| Grafikte Var mı? |
Evet |
Evet |
Evet |
Evet |
Hayır |
| Grup |
18 |
16 |
2 |
15 |
18 |
| Elektron Dizilimi |
1s² |
[He]2s²2p⁴ |
[Ne]3s² |
[Ne]3s²3p³ |
[Ne]3s²3p⁶ |
Özet Tablo
| Adım |
Açıklama |
Sonuç |
| 1. Grafik analizi |
5 çift: (1,2), (2,6), (3,2), (3,5), (3,6?) |
4 seçenek eşleşir |
| 2. Eksik çift |
(3,8) yok |
Ar |
| 3. Doğrulama |
Noble gaz valansı 8 |
C) doğru |
| 4. Puanlama |
Yanlış Ar seçeneği → 0 puan |
Tam uyum → Tam puan |
Sık Sorulan Sorular
1. Valans elektron nedir, nasıl sayılır?
Valans, elementin en dış kabuğundaki elektronlardır (kimyasal bağ yapar). Ör: O’da 2s²2p⁴ → 6. Periyodik tabloda grup numarasıyla bulunur (A grupları).
2. Grafikteki 3. veya 5. çift tam neyi gösterir?
3. çift muhtemelen S (3,6), 5. P (3,5) – seçenek dışı, sadece Ar eksikliğini vurgular.
3. Noble gazlar neden valans 8 kabul edilir?
Octet kuralı: Kararlılık için 8 e⁻ (He hariç). Ar reaksiyonsuzdur (Kaynak: IUPAC standartları).
4. Benzer sorularda hata nasıl önlenir?
Her zaman elektron dizilimi yazın: [Örnek: Ar = 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶ → n=3, valans=8].
5. Periyot 3 elementleri neden benzer?
Aynı enerji seviyesi (n=3), farklı valans → farklı reaktivite (Mg metal, P ametal).
Sonraki Adımlar
Bu soruyu pekiştirmek için periyodik tabloda benzer elementleri (Na, S, Cl) analiz edip bir quiz mi hazırlayayım?
@Duru_Aydiner