2018 KPSS Eğitim Bilimleri 198. Soru: Emel Hanım'ın Kızına Öksürük Şurubu İçirme Yöntemi

da
te
k-

i
2018 KPSS.EĞITIM BILIMLERI
198. Emel Hanim in dort yaşındaki kizZI, has
talandığ zamanlarda öksürük gunubu i
iainde midesi bulanmakta ve şurub
kürmektedir. Bunun üzerine Emel Ha
kızinın içmesi gereken şurup miktarın
kaşığıyla azar azar vererek şurubu içme
sini sağlamıştır. Emel Hanim’ın kiz
süre sonra öksürük şurubunu tek seferta
ve midesi bulanmadan içmeye alişmiştir
Emel Hanım’ıin, kızına öksürük şurubu
içme alişkanlığı kazandırmada kullan.
diği yöntem aşağıdakilerden hangis.
dir?
A) Eşik
B) Biktela
C) Zit tepki
D) Alişkanliğı bastırma
E) Olumlu pekiştirme
r018
00. Univer
nfta
0zerir
düşü
ikinc
karş
ders
fark
Sos
ne
kai
rat
A)

Soru Fotoğrafı:

2018 KPSS Eğitim Bilimleri 198. Soru

Bıktırma yöntemi, istenmeyen bir davranışı tekrar tekrar ve yoğun biçimde yaptırarak bireyin o davranıştan uzaklaşmasını sağlamaya dayanır. Bu soruda Emel Hanım, şurubu çay kaşığıyla azar azar vererek kızının mide bulantısını azaltmış ve zamanla tek seferde içmesini sağlamıştır. Bu nedenle doğru seçenek alışkanlığı bastırma değil, eşik yöntemidir.

Cevap: A) Eşik

Kısa Açıklama

Eşik yöntemi, davranışı kolaydan zora doğru küçük adımlarla öğretme tekniğidir. Çocuk önce küçük miktarda şurup içmeye alışır, sonra miktar artırılır. Böylece zorlanan davranış kademeli olarak kazandırılır.

Seçenek İncelemesi

  • A) Eşik → Doğru. Küçük miktarla başlayıp aşamalı olarak tam doza geçilmiştir.
  • B) Bıktırma → Yanlış. Bu yöntem davranışı caydırmak için aşırı tekrar içerir.
  • C) Zıt tepki → Yanlış. İstenmeyen davranışın yerine zıt bir davranış öğretmeyi ifade eder.
  • D) Alışkanlığı bastırma → Yanlış. Burada davranış bastırılmamış, kademeli olarak kazandırılmıştır.
  • E) Olumlu pekiştirme → Yanlış. Ödül verilmesine dair bir bilgi yoktur.

Sonuç

Bu soruda kullanılan yöntem, eşik yöntemidir. Çünkü davranış, küçük adımlarla ve kademeli biçimde kazandırılmıştır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

2018 KPSS Eğitim Bilimleri 198. Soru: Emel Hanım’ın Kızına Öksürük Şurubu İçirme Yöntemi

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Seçenek A Analizi
A) Eşik
Eşik yöntemi, davranışın sınırlarını belirleme veya uyarıcı eşiğiyle ilgili bir kavramdır. Bu soruda Emel Hanım, azar azar şurup vererek alışkanlık kazandırmış, ancak eşik kavramı doğrudan davranış değişikliği yöntemi değildir. Bu seçenek uyumsuzdur.

Adım 2 — Seçenek B Analizi
B) Bıktırma
Bıktırma (satiation), istenmeyen davranışı aşırı tekrarla bireyi ondan soğutmayı amaçlar (örneğin, aşırı tatlı yedirerek tatlıdan tiksinme). Burada ise istenen davranış (şurup içme) geliştiriliyor ve mide bulantısı önleniyor; bıktırma tam tersi etki yaratır. Yanlış.

Adım 3 — Seçenek C Analizi
C) Zıt Tepki
Zıt tepki (karşı koşullanma), olumsuz bir tepkiyi (mide bulantısı) uyumlu olmayan yeni bir tepkiyle (şurubu rahat içme) değiştirmeyi içerir. Emel Hanım, küçük dozlarla bulantıyı önleyerek korku tepkisini nötr/olumlu hale getirmiş ve alışkanlık kazandırmış. Bu tam uyumlu.

Adım 4 — Seçenek D Analizi
D) Alışkanlığı Bastırma
Alışkanlığı bastırma, mevcut bir alışkanlığı inhibe etmeyi hedefler (örneğin, kötü alışkanlığı durdurma). Soruda yeni bir alışkanlık kazandırılıyor, bastırma değil. Yanlış.

Adım 5 — Seçenek E Analizi
E) Olumlu Pekiştirme
Olumlu pekiştirme, istenen davranışı ödülle artırmaktır (örneğin, içerse övgü verme). Metinde ödül belirtilmemiş; sadece doz azaltarak tolerans sağlanmış. Bu pekiştirme değil.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:white_check_mark: C) Zıt Tepki — Olumsuz tepkiyi (bulantı) küçük dozlarla nötrleştirerek yeni tepki oluşturuyor; davranışçı psikolojide sistematik duyarsızlaştırmanın temelidir.
:cross_mark: A) Eşik — Davranış değişikliği yöntemi değil, uyarıcı sınırı.
:cross_mark: B) Bıktırma — İstenmeyen davranışı söndürür, burada isteneni kazandırıyor.
:cross_mark: D) Alışkanlığı Bastırma — Mevcut alışkanlığı durdurur, yeni oluşturmaz.
:cross_mark: E) Olumlu Pekiştirme — Ödül yok, sadece tolerans inşası.

Adım 7 — Son Doğrulama
KPSS Eğitim Bilimleri’nde zıt tepki, aversion (olumsuz tepki) olan uyarıcıyı gradual exposure ile tersine çevirir. Emel Hanım’ın yöntemi klasik karşı koşullanmadır; kaynak: Davranışçı yaklaşımlar (Skinner, Wolpe etkileri).

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C) Zıt Tepki
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bu konuyla ilgili başka bir KPSS örneği ister misin?