\sqrt{20} sayısı aşağıdakilerden hangisi ile çarpılır ise bir doğal sayı olur?
A) \sqrt{50}
B) \sqrt{60}
C) \sqrt{70}
D) \sqrt{80}
Kareköklü İfadelerde Çarpma ve Doğal Sayı Yapan Çarpanlar
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kareköklü bir ifadenin başka bir kareköklü ifade ile çarpımının doğal sayı olabilmesi için, her iki ifadenin a\sqrt{b} biçiminde yazıldığında kök içindeki b değerlerinin aynı olması gerekir (\sqrt{b} \cdot \sqrt{b} = b).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Verilen \sqrt{20} Sayısını a\sqrt{b} Şeklinde Yazma
Kök içindeki sayıyı bir tam kare sayı ile diğer çarpanın çarpımı olarak ayırıp kök dışına çıkaralım:
Bu ifadenin çarpıldığında bir doğal sayı vermesi için çarpılacak sayının da en sade halinde \sqrt{5} çarpanı içermesi gerekir.
Adım 2 — Seçeneklerin İncelenmesi
- A) \sqrt{50}: \sqrt{25 \cdot 2} = 5\sqrt{2} olup 2\sqrt{5} \cdot 5\sqrt{2} = 10\sqrt{10} (irrasyoneldir).
- B) \sqrt{60}: \sqrt{4 \cdot 15} = 2\sqrt{15} olup 2\sqrt{5} \cdot 2\sqrt{15} = 20\sqrt{3} (irrasyoneldir).
- C) \sqrt{70}: Tam kare çarpanı yoktur, kök dışına çıkamaz (irrasyoneldir).
- D) \sqrt{80}: Tam kare çarpanı ile yazarsak:
İki sayıyı çarptığımızda:
Elde edilen 40 sonucu bir doğal sayıdır.
CEVAP: D) \sqrt{80} (\sqrt{20} \cdot \sqrt{80} = 40)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür sorularda doğrudan \sqrt{20 \cdot 80} = \sqrt{1600} = 40 şeklinde kök içlerini çarpıp tam kare olup olmadığını kontrol etmek pratik bir çözüm sağlar.
