- Küre şeklindeki metal cisim şekildeki dü- zenekte yerden “h” yüksekliğinden serbest birakılarak gözlem yapılıyor. Cisim M Yer (yatay) Buna göre bu cismin ilk olarak düzenek üzerinde harflerle belirtilen noktalardan hangisine kadar çıkip geri dönmesi yüze- yin sürtünmesiz oliduğunu kanıtlar? A) N B) M C) L D) K 7.Sinıf Gelişim Değerlendirme -5
SORU: Küre şeklindeki metal cisim yerden “h” yüksekliğinden serbest bırakılıyor. Cismin sürtünmesiz yüzeyde düzenek üzerindeki hangi noktaya kadar çıkıp geri döndüğü soruluyor.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Enerjinin Korunumu Prensibi:\text{Başlangıç potansiyel enerjisi} = \text{Final potansiyel enerjisi} + \text{kinetik enerji}
- Sürtünmesiz yüzeyde mekanik enerji korunur.
- Cismin serbest bırakıldığı yükseklik h ise sürtünmesiz ise aynı yükseklikteki noktaya kadar çıkar.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç potansiyel enerjisi
Cisim yerden h yüksekliğinde bırakılıyor. Başlangıç potansiyel enerjisi:
Adım 2 — Serbest düşme ve kinetik enerji kazanımı
Cisim en alt noktaya kadar düşerken potansiyel enerjisi kinetik enerjiye dönüşür.
Adım 3 — Yüzeyde sürtünmesiz olması durumu
Sürtünmesiz ise enerji kaybı yoktur; cisim aldığı kinetik enerjiyle aynı yüksekliğe kadar çıkar.
Adım 4 — Düzenek üzerindeki noktaların yükseklik karşılaştırması
- K noktası h yüksekliğine eşittir.
- Diğer noktalar (L, M, N) daha alçaktadır.
Adım 5 — Sonuç
Enerjinin korunumu nedeniyle cisim, sürtünmesizse serbest bırakıldığı yükseklik olan h kadar yükseğe çıkabilir. Bu durumda cisim ilk olarak K noktasına kadar çıkar ve sonra geri döner.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) K
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Enerjinin Korunumu
- Bir sistemde sürtünme yoksa toplam mekanik enerji korunur.
- Kinetik enerji ve potansiyel enerji dönüşümü vardır.
- Potansiyel Enerji
- Yüksekliğe bağlıdır, formülü E_p = mghdir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yüksekliği Yanlış Alma
- Cisim, serbest bırakıldığı yüksekliği aşmaz. Daha düşük yükseklikli noktayı seçmek yanlıştır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP: C) L
AÇIKLAMA: Yüzey sürtünmesiz olduğunda mekanik enerji korunur. Cisim serbest bırakıldığı yükseklik h kadar potansiyel enerjiye sahiptir ve kinetik enerji dönüşümü sonunda en fazla ilk yüksekliğine (aynı dikey yüksekliğe) ulaşır. Şekilde bu dikey yüksekliğe karşılık gelen nokta L olduğundan cisim ilk olarak L noktasına kadar çıkıp geri döner.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Enerji Korunumu
- Tanım: Kapalı sistemde toplam mekanik enerji (potansiyel + kinetik) sabittir.
- Bu problemde: Sürtünme yok olduğundan cismin potansiyel enerjisi yere göre aynı yüksekliğe tekrar çıkana kadar kinetik enerjiye dönüşür ve tekrar potansiyel enerjiye döner.
- Potansiyel Enerji
- Tanım: Yükseklikle doğru orantılı (mgh).
- Bu problemde: Başlangıçtaki potansiyel enerji mgh, cisim en fazla aynı yükseklik olan noktaya kadar çıkabilir; o nokta L’dir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
