Sonra
e
aki
bu
var ki
Halley
adı.
bir
2 Fatih Sultan Mehmetstanbul’un Fethi’nden sonra
Mophane semtinde ilk tdo dökümhanesini inşa ettirmiştir.
(0) Evliya Çelebi, Bizahs döneminde ormanlık olan
bu bölgenin lskendelarafindan kurulduğunu belirtir.
(1) Fatih’in emiyle fesis edilen askeri yapılar, semtin
mimari kinliğini olysturmuştu (V). Bayezid tarafından
genişletilen tesisir, yeni kışlalarla Osmanlı ordusunun
merkezlerinden Biri haline gelmiştir. (V) Türk Tarih
Kurumunun belheleri, bölgenin önenihi kanitlamaktadır.
Bu parçada nmaralanmış comlelerin hangisinde bir
yazım yanlış/yapılmiştir?
A) I
Lisans
Metindeki Numaralanmış Cümlelerde Yazım Yanlışı Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Cümlenin İncelenmesi
- “İstanbul’un Fethi’nden”: Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Yazımı doğrudur.
- “Tophane semtinde”: Özel ada dâhil olmayan şehir, ilçe, semt, belde vb. sözcükler küçük harfle başlar. Yazımı doğrudur.
Adım 2 — II. Cümlenin İncelenmesi
- “Bizans döneminde”: Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre tarihî devir, dönem ve çağ adları büyük harfle başlar (Örn: Tanzimat Dönemi, İlk Çağ, Cilalı Taş Devri, Bizans Dönemi). Ayrıca dönem adlarına gelen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılması gerekir. Cümlede “döneminde” kelimesinin küçük harfle yazılması ve kesme işareti kullanılmaması yazım yanlışıdır. Doğru biçimi Bizans Dönemi’nde olmalıdır.
Adım 3 — III. Cümlenin İncelenmesi
- “askerî yapılar”: Nispet eki alan “askerî” sözcüğünde düzeltme işaretinin (şapka) kullanımı doğrudur.
- “Fatih’in emriyle”: Özel adın ve eklerin yazımı doğrudur.
Adım 4 — IV. Cümlenin İncelenmesi
- “II. Bayezid”: Hükümdar adlarındaki sıra numarası Roma rakamıyla yazılır; kullanımı doğrudur.
- “Osmanlı ordusunun”: Özel ada dâhil olmayan tür isimleri (ordu, cins vb.) küçük harfle başlar; yazımı doğrudur.
- “hâline”: Düzeltme işareti doğru kullanılmıştır.
Adım 5 — V. Cümlenin İncelenmesi
- “Türk Tarih Kurumunun”: TDK kuralları uyarınca kurum, kuruluş, kurul, merkez ve daire adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Örn: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan, Türk Tarih Kurumunun). Bu cümlenin yazımı tamamen doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I — “İstanbul’un Fethi” ve “Tophane semtinde” ifadelerinin yazımı doğrudur.
B. II — “Bizans döneminde” ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır; “Bizans Dönemi’nde” olmalıdır.
C. III — “askerî” kelimesindeki düzeltme işareti kullanımı doğrudur.
D. IV — Roma rakamı kullanımı, tür adı yazımı ve düzeltme işareti doğrudur.
E. V — Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralına tam uyulmuştur.
Adım 7 — Son Doğrulama
Tarihî devir ve dönem adları büyük harfle başlatılıp gelen ek kesme işaretiyle ayrılmak zorundadır. II. cümlede bu kurala uyulmadığı için yazım yanlışı II numaralı cümlededir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: B (II)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
KPSS’de sıkça sorulan “kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı” veya “düzeltme işaretinin kullanımı” kurallarıyla ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?