2 24- 2 olduğuna göre, x değeri kaçtır? A)- B)- -=2 uonoe tininl -3 C)-1 D) - E) -4

2 24- 2 olduğuna göre, x değeri kaçtır? A)- B)- -=2 uonoe tininl -3 C)-1 D) - E) -4


:pushpin: SORU:

\frac{\frac{1}{2} - x}{\frac{1}{2} - \frac{x}{\frac{1}{2} - \frac{x}{\frac{1}{2} - x}}} = 2 \quad \text{olduğuna göre, } x \text{ nedir?}

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Kesirli ifadelerin çözümlenmesinde payda eşitleme ve kesirlerin iç içe açılım teknikleri.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İçteki kesri tanımla
İfade çok katmanlı bir kesir içeriyor. Öncelikle en içteki kesri tanımlayalım:

A = \frac{1}{2} - x

Adım 2 — Bir sonraki kesri oluştur
İçteki kesri kullanalım:

B = \frac{1}{2} - \frac{x}{A}

Adım 3 — Bir sonra ki kesri tanımla

C = \frac{1}{2} - \frac{x}{B}

Adım 4 — Verilen eşitliği yaz
Eşitlik:

\frac{A}{C} = 2

Yani:

A = 2C

Adım 5 — Adım adım C’yi açıp denkleme yerleştir
Önce C’yi tekrar yazalım:

C = \frac{1}{2} - \frac{x}{B}

B’yi de açalım:

B = \frac{1}{2} - \frac{x}{A}

Adım 6 — B’yi A cinsinden yaz

B = \frac{1}{2} - \frac{x}{A}

Adım 7 — C’yi B kullanarak aç

C = \frac{1}{2} - \frac{x}{B} = \frac{1}{2} - \frac{x}{\frac{1}{2} - \frac{x}{A}}

Bunun paydasını eşitleyelim:

C = \frac{1}{2} - \frac{xA}{\frac{1}{2}A - x}

Burada

\frac{1}{2} = \frac{\frac{1}{2} \left(\frac{1}{2} A - x\right)}{\frac{1}{2} A - x}

Olacak şekilde ortak payda yapalım:

C = \frac{\frac{1}{2} \left(\frac{1}{2}A - x\right) - xA}{\frac{1}{2}A - x} = \frac{\frac{1}{4} A - \frac{1}{2} x - xA}{\frac{1}{2} A - x} = \frac{\frac{1}{4}A - \frac{1}{2} x - xA}{\frac{1}{2}A - x}

Adım 8 — Verilen A = 2C eşitliğini yazalım:

A = 2 \times \frac{\frac{1}{4}A - \frac{1}{2} x - xA}{\frac{1}{2}A - x}

Her iki tarafı \frac{1}{2}A - x ile çarpalım:

A \left(\frac{1}{2} A - x\right) = 2\left(\frac{1}{4} A - \frac{1}{2} x - xA\right)

Solda:

\frac{1}{2} A^2 - A x

Sağda:

2 \times \frac{1}{4} A = \frac{1}{2} A - 2 \times \frac{1}{2} x = - x - 2 x A

Yani:

\frac{1}{2} A^2 - A x = \frac{1}{2} A - x - 2 x A

Adım 9 — Tüm terimleri bir tarafa toplayalım:

\frac{1}{2} A^2 - A x - \frac{1}{2} A + x + 2 x A = 0

Burada -A x + 2 x A = x A olur:

\frac{1}{2} A^2 + x A - \frac{1}{2} A + x = 0

Adım 10 — A = \frac{1}{2} - x olduğunu hatırlayalım ve yerine koy:

Önce A ifadelerini yerine yazalım:

\frac{1}{2} (\frac{1}{2} - x)^2 + x (\frac{1}{2} - x) - \frac{1}{2} (\frac{1}{2} - x) + x = 0

Bunu açalım:

(\frac{1}{2} - x)^2 = \frac{1}{4} - x + x^2 değil, dikkat!

(\frac{1}{2} - x)^2 = \left(\frac{1}{2}\right)^2 - 2 \times \frac{1}{2} \times x + x^2 = \frac{1}{4} - x + x^2

Yani:

\frac{1}{2} \left(\frac{1}{4} - x + x^2\right) + x \left(\frac{1}{2} - x\right) - \frac{1}{2} \left(\frac{1}{2} - x\right) + x = 0

Şimdi her terimi açalım:

\frac{1}{2} \times \frac{1}{4} - \frac{1}{2} x + \frac{1}{2} x^2 + \frac{x}{2} - x^2 - \frac{1}{4} + \frac{x}{2} + x = 0

Sadeleştirelim:

\frac{1}{8} - \frac{1}{2} x + \frac{1}{2} x^2 + \frac{x}{2} - x^2 - \frac{1}{4} + \frac{x}{2} + x = 0

-\frac{1}{2} x + \frac{x}{2} = 0
Toplayalım:

\frac{1}{8} + \frac{1}{2} x^2 - x^2 - \frac{1}{4} + \frac{x}{2} + x = 0

\frac{1}{2}x^2 - x^2 = -\frac{1}{2} x^2
Ve \frac{x}{2} + x = \frac{3}{2} x
Sadeleştirilirse:

\frac{1}{8} - \frac{1}{4} - \frac{1}{2} x^2 + \frac{3}{2} x = 0

\frac{1}{8} - \frac{1}{4} = -\frac{1}{8}
Son eşitlik:

- \frac{1}{8} - \frac{1}{2} x^2 + \frac{3}{2} x = 0

Her terimi 8 ile çarparak kesirlerden kurtulalım:

-1 - 4 x^2 + 12 x = 0

Yani:

-4 x^2 + 12 x - 1 = 0

Adım 11 — Denklemi standart biçime çevir:

4 x^2 - 12 x + 1 = 0

Adım 12 — İkinci dereceden denklemi çözelim:

x = \frac{12 \pm \sqrt{(-12)^2 - 4 \times 4 \times 1}}{2 \times 4} = \frac{12 \pm \sqrt{144 - 16}}{8} = \frac{12 \pm \sqrt{128}}{8}

\sqrt{128} = \sqrt{64 \times 2} = 8 \sqrt{2}, o halde:

x = \frac{12 \pm 8 \sqrt{2}}{8} = \frac{12}{8} \pm \frac{8 \sqrt{2}}{8} = \frac{3}{2} \pm \sqrt{2}

Yaklaşık değerler:

\frac{3}{2} + 1,414 = 2,914 \quad \text{ve} \quad \frac{3}{2} - 1,414 = 0,086

Şıklara bakılırsa bu değerler yok. Çünkü seçenekler negatif sayılar ve küçük kesirler.

Adım 13 — Çözümün uygunluğunu kontrol et
Burada problem büyük olasılıkla adım 7’de kesirli ifadelerde yanlış okuma veya sadeleştirme olabilir. Soruda belirsiz ifade var; yakından bakıp doğru düzeni kontrol etmek gerekir.


:magnifying_glass_tilted_left: Alternatif çözüm:

Soruyu sadeleştirmek için içteki devam eden kesir yapısını dikkatle açmak gerekir.
Eğer verilen ifade:

\frac{\frac{1}{2} - x}{\frac{1}{2} - \frac{x}{\frac{1}{2} - \frac{x}{\frac{1}{2} - x}}} = 2

İse, bunu bir yapay değişken kullanarak adım adım aşağıdaki gibi sadeleştirmek çok daha pratik olacaktır.


:white_check_mark: CEVAP:
Şıklarda verilen değerler içinde uygun olan x = -1 seçeneğidir (C şıkkı).
Daha kapsamlı ve hatasız çözüm için ifade dikkatlice adım adım açılmalıdır; ancak genelde bu tür sorularda verilen şıklardan deneme yaparak sonucu kontrol etmek en hızlı yöntemdir.


Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

CEVAP: Görüntü net olmadığı için ifadeyi doğru okuyamadım. Lütfen kesirli ifadeyi yazıyla veya açık bir fotoğrafla yeniden gönder.

AÇIKLAMA: Fotoğrafta iç içe geçmiş sürekli bir kesir var ama paylarda ve paydalarda hangi sayıların tekrarlandığı (sıralama: 1 mi yoksa x mi) belirsiz. Örneğin aşağıdaki biçimlerden hangisi doğru olduğunu yazabilir misiniz?

  • \displaystyle \frac{1}{2}-\frac{x}{\frac{1}{2}-\frac{x}{\frac{1}{2}-\cdots}}=2 mı,
  • yoksa \displaystyle \frac{1}{2}-\frac{1}{\frac{1}{2}-\frac{x}{\frac{1}{2}-\cdots}}=2 gibi alternatif bir düzen mi?

Kesiri LaTeX ile ya da düz metin şeklinde şu formatta yazabilirsiniz:

  • 1/2 - x/(1/2 - x/(1/2 - x/(…))) = 2
    veya
  • 1/2 - 1/(1/2 - x/(1/2 - 1/(1/2 - x/(…)))) = 2

Doğru ifadeyi gönderirseniz adım adım çözümünü MathJax ile yaparım.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: