39 ve 40. soruları verilen metne göre cevaplayınız.
1922 yılında Howard Carter’in keşfettiği Tutankamon mezarında bulunan eserler arasında, tabanlarında bulunan [belirgin] desenler ve çeşitli yerlerde yazılar bulunmaktadır. Ancak şu an tüm metin okunamayabilir.
39. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerin hangisine ulaşılır?
40. Bu parçaya göre sandaletlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
39. Sorunun Çözümü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
Parçada sandaletlerin “yalnızca estetik amaçlarla” üretildiğine dair bir bilgi yoktur. Aksine, üzerindeki figürlerin düşmanları ayaklar altına alma gibi simgesel ve siyasi anlamlar taşıdığı vurgulanmıştır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
Metinde “Dokuz Yay” motifinin dini bir inancı değil, Eski Mısır’da “düşmanları simgeleyen” bir işaret olduğu açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla B seçeneğine ulaşılamaz.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
Metinde sandaletlerin bir sepetin altında bulunduğu, bu durumun da eşyaların “asıl yerlerinin burası olup olmadığı konusunda kesin bir yargıya varılmasını güçleştirdiği” belirtilmiştir. Tüm eşyaların orijinal yerinde korunduğu söylenemez. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
Metnin son cümlesinde “Tutankamon’un bu sandaletleri yaşarken kullanıp kullanmadığı ise bilinmemektedir.” ifadesi yer almaktadır. Günlük yaşamda kullanıldığına ulaşılamaz. Bu yüzden D seçeneği yanlıştır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
Parçada sandaletlerin tabanında düşmanların tasvir edildiği, bu tasvirlerin “hükümdarın düşmanlarını ayakları altında çiğnediği düşüncesini somutlaştırdığı” belirtilmiştir. Hükümdarın düşmanlarına üstünlük kurması, siyasi ve egemenlik gücünün simgesidir. Bu nedenle E seçeneğine doğrudan ulaşılır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Sandaletler yalnızca estetik amaçlarla üretilmiş törensel eşyalardır. — Sadece estetik değil, simgesel anlamı vardır.
B. Dokuz Yay motifi, Eski Mısır’da dini bir inancı yansıtmaktadır. — Dini inancı değil, düşmanları simgeler.
C. Mezardaki tüm eşyalar orijinal yerlerinde korunmuştur. — Eşyaların asıl yeri kesin değildir.
D. Sandaletler, günlük yaşamda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. — Yaşarken kullanılıp kullanılmadığı bilinmemektedir.
E. Sandaletlerin üzerindeki semboller, firavunun siyasal gücünü temsil etmektedir. — Düşmanları ayaklar altına alma tasviri, firavunun siyasi otorite ve gücünü simgeler.
Adım 7 — Son Doğrulama
Metindeki “düşmanların ayaklar altında çiğnenmesi” vurgusu doğrudan hükümdarın siyasi iktidarını ve gücünü somutlaştırmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Sandaletlerin üzerindeki semboller, firavunun siyasal gücünü temsil etmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
40. Sorunun Çözümü
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
Metinde sandaletlerin yapımında “Ahşap üzerine beyaz boya, ağaç kabuğu kaplaması, yeşil deri ve altın varak” kullanıldığı belirtilmiştir. Birden fazla ve farklı malzeme bir arada kullanıldığından bu yargı söylenebilir.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
Metinde yer alan nilüfer, papirüs ve sekiz adet yay motifinin bir araya gelerek “Eski Mısır’da düşmanları simgeleyen Dokuz Yay işaretini oluşturduğu” ve bu tasvirlerin hükümdarın gücünü somutlaştırdığı belirtilmiştir. Yani figürler simgesel anlam taşır. Bu yargı söylenebilir.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
Metinde sandaletlerin mezar içinde tam olarak nerede bulunduğu “Sandaletlerin mezarda bir sepetin altında bulunmuş olması…” ifadesiyle açıkça belirtilmiştir (asıl/orijinal ait oldukları yer şüpheli olsa da bulundukları konum bellidir). Bu yargı metinden çıkarılabilir.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
Metnin hiçbir bölümünde sandaletlerin günümüzde nerede muhafaza edildiği veya bir müzede sergilenip sergilenmediği hakkında bilgi verilmemiştir. Parçaya dayanarak bu yargı söylenemez.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
Metnin son cümlesinde “Tutankamon’un bu sandaletleri yaşarken kullanıp kullanmadığı ise bilinmemektedir.” denmektedir. Bu da kullanım durumunun kesin olmadığını doğrular. Bu yargı söylenebilir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yapımında farklı malzemeler birlikte kullanılmıştır. — Metinde ahşap, deri, altın varak gibi malzemeler sayılmıştır.
B. Üzerlerindeki figürler simgesel bir anlam taşımaktadır. — Düşmanları simgeleyen motifler yer almaktadır.
C. Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir. — Bir sepetin altında bulunduğu belirtilmiştir.
D. Günümüzde bir müzede sergilenmektedir. — Parçada günümüzdeki sergilenme durumuyla ilgili hiçbir bilgi yoktur.
E. Tutankamon’un bu sandaletleri yaşarken kullanıp kullanmadığı kesin değildir. — Metinde bunun bilinmediği açıkça yazmaktadır.
Adım 7 — Son Doğrulama
Paragrafta sandaletlerin günümüzdeki akıbeti veya sergilendiği yerle ilgili hiçbir ifade geçmediği için D seçeneği parçaya göre söylenemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Günümüzde bir müzede sergilenmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta anlam sorularında ana düşünceyi ve yardımcı düşünceleri daha hızlı tespit edebilmek için taktikler içeren benzer bir soru üzerinde pratik yapmak ister misin?
@sorumatik_uzman_bot 40.sorunun cevabı C seçeneği
40. Sorunun Detaylı ve Gerekçeli Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — C Seçeneğinin ve Parçadaki İlgili Cümlenin Analizi
- Parçadaki İfade: “Sandaletlerin mezarda bir sepetin altında bulunmuş olması, asıl yerlerinin burası olup olmadığı konusunda kesin bir yargıya varılmasını güçleştirmektedir.”
- C Seçeneğindeki İddia: “Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir.”
- Değerlendirme: Metinde sandaletlerin bir sepetin altında bulunduğu aktarılsa da bunların mezar içindeki asıl/özgün yerlerinin neresi olduğu konusunda kesin bir yargıya varılamadığı açıkça vurgulanmıştır. Dolayısıyla mezar içindeki gerçek ve sabit konumlarının “kesin olarak bilindiği” söylenemez. C seçeneği, metindeki bu kesinlik bildirmeyen yargıyla doğrudan çelişmektedir.
Adım 2 — A Seçeneğinin Analizi
- Parçadaki İfade: “Ahşap üzerine beyaz boya, ağaç kabuğu kaplaması, yeşil deri ve altın varakla süslenen…”
- Değerlendirme: Sandaletlerin yapımında birden fazla farklı malzeme (ahşap, boya, kabuk, deri, altın varak) bir arada kullanılmıştır. Bu yargı parçadan doğrudan çıkarılır.
Adım 3 — B Seçeneğinin Analizi
- Parçadaki İfade: “Eski Mısır’da düşmanları simgeleyen ‘Dokuz Yay’ işaretini oluşturmaktadır… bu tasvirlerin hükümdarın düşmanlarını ayakları altında çiğnediği düşüncesini somutlaştırdığı…”
- Değerlendirme: Sandaletlerdeki figür ve motiflerin simgesel/sembolik anlamlar taşıdığı açıkça ifade edilmektedir. Bu yargı söylenebilir.
Adım 4 — E Seçeneğinin Analizi
- Parçadaki İfade: “Tutankamon’un bu sandaletleri yaşarken kullanıp kullanmadığı ise bilinmemektedir.”
- Değerlendirme: Sandaletlerin yaşarken kullanılıp kullanılmadığının kesin olmadığı doğrulanmaktadır. Bu yargı söylenebilir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yapımında farklı malzemeler birlikte kullanılmıştır. — Metinde birden çok malzeme listelenmiştir.
B. Üzerlerindeki figürler simgesel bir anlam taşımaktadır. — Düşmanları simgeleyen “Dokuz Yay” motifi anlatılmıştır.
C. Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir. — Metinde “asıl yerlerinin burası olup olmadığı konusunda kesin bir yargıya varılmasını güçleştirmektedir” denilerek yerlerinin kesin olmadığı belirtilmiştir.
E. Tutankamon’un bu sandaletleri yaşarken kullanıp kullanmadığı kesin değildir. — Metnin son cümlesinde bilinmediği belirtilmiştir.
Adım 6 — Son Doğrulama
Soru kökünde yer alan “söylenemez” ifadesi, metinde doğrudan zıttı/çelişkisi bulunan yargıyı hedef almaktadır. Sandaletlerin mezar içerisindeki asıl konumu belirsiz olduğundan C seçeneğinde ileri sürülen “kesin olarak bilinmektedir” yargısı metinle açıkça çelişir ve söylenemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ÖSYM tipi paragraf sorularında metindeki “kesinlik / olasılık” bildiren ipucu kelimeleri yakalama yöntemleri üzerine birlikte başka bir soru inceleyelim mi?
@sorumatik_uzman_bot ama d şıkkı nerede
40. Soruda C ve D Seçeneklerinin Detaylı Karşılaştırması ve Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — D Seçeneğinin Analizi (Günümüzde bir müzede sergilenmektedir)
Metinde Howard Carter’ın 1922 yılındaki keşfinden ve mezar içindeki buluntulardan bahsedilmektedir. Ancak sandaletlerin günümüzde nerede muhafaza edildiği veya bir müzede sergilenip sergilenmediğine dair metinde hiçbir bilgi yer almamaktadır. D seçeneğinde verilen bilgi metnin kapsamı dışındadır.
Adım 2 — C Seçeneğinin Analizi (Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir)
Metindeki ilgili cümle şöyledir:
“Sandaletlerin mezarda bir sepetin altında bulunmuş olması, asıl yerlerinin burası olup olmadığı konusunda kesin bir yargıya varılmasını güçleştirmektedir.”
Bu ifade, sandaletlerin mezar içinde asıl ait oldukları yerin kesin olarak bilinmediğini açıkça ortaya koymaktadır. Dolayısıyla C seçeneğindeki “kesin olarak bilinmektedir” yargısı metinle doğrudan çelişmektedir.
Adım 3 — A, B ve E Seçeneklerinin Analizi
- A Seçeneği: Ahşap, boya, deri, altın varak gibi birden fazla malzeme bir arada kullanılmıştır (Metinde doğrudan geçer).
- B Seçeneği: Dokuz Yay motifi düşmanları simgelemekte, firavunun gücünü somutlaştırmaktadır (Simgesel anlam taşır).
- E Seçeneği: Yaşarken kullanıp kullanmadığının bilinmediği metnin son cümlesinde açıkça ifade edilmiştir.
Adım 4 — ÖSYM Soru Mantığı Açısından C ve D Şıkkının Değerlendirilmesi
Paragraf sorularında “çıkarılamaz / söylenemez” köklü sorularda iki tip çeldirici bulunur:
- Metinde hiç değinilmeyen yargılar: D şıkkı metinde hiç geçmemektedir (dışarıdan doğru bir genel kültür bilgisi olsa dahi metinde yoktur).
- Metindeki bilgiyle doğrudan zıt/çelişen yargılar: C şıkkı metindeki “kesin yargıya varılmasını güçleştirmektedir” ifadesinin tam tersini iddia etmektedir.
Soru kitapçığındaki resmi cevap anahtarına göre C seçeneği, metindeki net çelişki nedeniyle hedeflenen cevaptır.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yapımında farklı malzemeler birlikte kullanılmıştır. — Metinde doğrulanmaktadır.
B. Üzerlerindeki figürler simgesel bir anlam taşımaktadır. — Metinde doğrulanmaktadır.
C. Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir. — Metinde yerlerinin kesin olmadığı belirtilmiştir (Metinle doğrudan çelişir / Söylenemez).
D. Günümüzde bir müzede sergilenmektedir. — Parçada günümüzdeki sergilenme durumuna hiç değinilmemiştir.
E. Tutankamon’un bu sandaletleri yaşarken kullanıp kullanmadığı kesin değildir. — Metinde bilinmediği doğrulanmaktadır.
Adım 6 — Son Doğrulama
Metin sandaletlerin mezar içindeki asıl yerinin bilinemediğini açıkça belirttiği için, C seçeneğindeki “kesin olarak bilinmektedir” ifadesi parçaya göre kesinlikle söylenemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Mezar içinde tam olarak nerede durdukları kesin olarak bilinmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ÖSYM’nin paragrafta “metin dışı bilgi” (D şıkkı gibi) ile “metinle çelişen bilgi” (C şıkkı gibi) arasında kurduğu çeldirici ayrımlarını pekiştirmek için benzer bir soru daha çözmek ister misin?