- Aşağıda verilen sauları örnekteki gibi çözümleyelin ve modelleyelin.
142 saysinin çözünlennis bâl. 100402
• 190 sayisınin cözümlenmis hali:1
Üç Basamaklı Doğal Sayıları Çözümleme ve Modelleme
KULLANILAN KURAL: Bir sayının basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazılmasına çözümleme denir. Üç basamaklı bir sayıda:
\text{Sayı} = (\text{Yüzler Basamağı} \times 100) + (\text{Onlar Basamağı} \times 10) + (\text{Birler Basamağı} \times 1)
- Yüzlük Blok: 100’ü temsil eden büyük kare plaka.
- Onluk Blok: 10’u temsil eden uzun çubuk.
- Birlik Blok: 1’i temsil eden küçük küp.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 190 Sayısının Çözümlenmesi ve Modellenmesi
- Basamak Değerleri:
- Yüzler basamağında 1 vardır: 1 \times 100 = 100
- Onlar basamağında 9 vardır: 9 \times 10 = 90
- Birler basamağında 0 vardır: 0 \times 1 = 0
- Çözümlenmiş Hâli: 100 + 90 (veya 100 + 90 + 0)
- Modelleme Çizimi:
- 1 adet yüzlük plaka (büyük kare)
- 9 adet onluk çubuk (dikdörtgen sütun)
- Birlik küp çizilmez (0 tane).
Adım 2 — 158 Sayısının Çözümlenmesi ve Modellenmesi
- Basamak Değerleri:
- Yüzler basamağında 1 vardır: 1 \times 100 = 100
- Onlar basamağında 5 vardır: 5 \times 10 = 50
- Birler basamağında 8 vardır: 8 \times 1 = 8
- Çözümlenmiş Hâli: 100 + 50 + 8
- Modelleme Çizimi:
- 1 adet yüzlük plaka
- 5 adet onluk çubuk
- 8 adet küçük birlik küp
Adım 3 — 184 Sayısının Çözümlenmesi ve Modellenmesi
- Basamak Değerleri:
- Yüzler basamağında 1 vardır: 1 \times 100 = 100
- Onlar basamağında 8 vardır: 8 \times 10 = 80
- Birler basamağında 4 vardır: 4 \times 1 = 4
- Çözümlenmiş Hâli: 100 + 80 + 4
- Modelleme Çizimi:
- 1 adet yüzlük plaka
- 8 adet onluk çubuk
- 4 adet küçük birlik küp
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- 190 sayısının çözümlenmiş hâli: 100 + 90
- 158 sayısının çözümlenmiş hâli: 100 + 50 + 8
- 184 sayısının çözümlenmiş hâli: 100 + 80 + 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Basamak Değeri
- Tanım: Rakamların sayıda bulunduğu basamağa göre kazandığı değerdir.
- Bu problemde: 190 sayısındaki 9 rakamı onlar basamağında olduğu için basamak değeri 9 \times 10 = 90’dır.
2. Modelleme
- Tanım: Sayıları taban blokları (yüzlük plaka, onluk çubuk, birlik küp) kullanarak görselleştirme yöntemidir.
- Bu problemde: 190 sayısında birler basamağı 0 olduğu için modele hiç küçük küp eklenmez.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sıfır Olan Basamağı Yanlış Değerlendirmek
- Yanlış: 190 sayısını çözümlerken birler basamağı yok sayarak basamakları karıştırmak veya onlar basamağındaki 9’a sadece 9 demek.
- Doğru: 9’un değeri 90’dır; çözümlenmiş hâli 100 + 90’dır.
- Neden yanlış: Sayı değerleri ile basamak değerleri birbirinden farklıdır.
Bu konuyla ilgili basamak ve sayı değerlerini pekiştirmek için benzer bir alıştırma sorusu hazırlamamı ister misin?
