19 litrelik damacana suyunda 190 mg X lyonu bulundu-
ğuna göre suda bulunan X iyonunun derişimi ppm cin-
sinden kaçtır?
A) 0,01
C)1
B) 0,1
D) 10
E) 19
19 Litrelik Damacana Suyundaki X İyonunun ppm Derişiminin Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜL:
Sulu çözeltilerde suyun yoğunluğu d_{\text{su}} = 1\text{ g/mL} = 1\text{ kg/L} kabul edildiğinde, milyonda bir kısım (\text{ppm}) derişimi şu pratik formülle hesaplanır:
\text{ppm} = \frac{\text{Çözünen Kütlesi (mg)}}{\text{Çözelti Hacmi (L)}} \quad \text{veya} \quad \text{ppm} = \frac{\text{Çözünen Kütlesi (mg)}}{\text{Çözelti Kütlesi (kg)}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen Değerleri Belirleme
- Çözünen X iyonu miktarı = 190\text{ mg}
- Çözeltinin toplam hacmi = 19\text{ L}
Adım 2 — Formülde Değerleri Yerine Koyma ve Hesaplama
Seyreltik sulu çözeltilerde 1\text{ L} su yaklaşık 1\text{ kg} (10^6\text{ mg}) olduğu için 1\text{ mg/L} = 1\text{ ppm} eşitliği geçerlidir:
\text{Derişim (ppm)} = \frac{190\text{ mg}}{19\text{ L}} = 10\text{ mg/L} = 10\text{ ppm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı (10)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. ppm (Parts Per Million - Milyonda Bir Kısım)
- Tanım: Çok seyreltik çözeltilerde derişimi ifade etmek için kullanılan, 1 milyon birim çözeltide bulunan çözünen madde miktarını belirten derişim birimidir.
- Bu problemde: 1\text{ L} su (1.000.000\text{ mg}) içerisinde çözünmüş olan miligram (\text{mg}) cinsinden X iyonu miktarını ifade etmek için kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Birim Dönüşümünü Yanlış Yapmak
- Yanlış: Miligramı (\text{mg}) grama çevirmeden doğrudan 19\text{ L} ile çarpıp standart 10^6 formülüne bölerek virgülden sonra basamak kaydırmak.
- Doğru: \text{ppm} hesaplarken pratik olarak payı her zaman \text{mg}, paydayı ise \text{L} ya da \text{kg} cinsinden almak.
- Neden yanlış: Farklı birimler (g, kg, mg, L) birbiriyle uyumlu çevrilmediğinde 10 yerine 0{,}01 veya 0{,}1 gibi ondalık hatalar ortaya çıkar.
Bu soru tipiyle ilgili benzer bir derişim veya çözelti problemi daha çözmemi ister misin?