- Bir tohum firmasindaki araştırmacilar, aynı tür bitkilerin farklı özelliklerde yavrular oluşturdu- ğunu gözləmliyor. Araştırmacılar, bu farkliliğın ortaya çıkmasında üreme hücrelerinin oluŞu- munu sağlayan hücore bölünmesi çeşidinin etkin bir rolü olduğunu söylüyor. Buna göre, araştırmacılarin etkin rolü ol- duğunu söyledikleri bu bölünme çeşidinin canlılar için önemine ilişkin; 1. Bir tür içinde kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalmasina katkı sağlar. II. Oluşan üreme hücrelerinin genetik ola- rak birbirinden farklı olmasıni sağlayarak çeşitliliği artirır. II. Yaraların onariimasında görev alarak vücut hücrelerinin sayiSIni artırr. yargılarından hangileri doğrudur? A) YalnızIl C) l ve ll B) I ve ll D) I, Il ve ll
SORU: Araştırmacıların önemli olduğunu söylediği hücre bölünmesi çeşidinin canlılar için önemi ile ilgili verilen yargılardan hangileri doğrudur?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Üreme hücrelerini oluşturan hücre bölünmesi mayoz bölünmedir.
- Mayozda kromozom sayısı yarıya iner ve nesiller boyunca tür içinde sabit kalması sağlanır.
- Mayoz bölünme genetik çeşitliliği artırır.
- Yaraların onarılması ve vücut hücrelerinin sayısını artırma işlemi mitoz bölünme ile olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. yargının incelenmesi
“I. Bir tür içinde kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalmasına katkı sağlar.”
- Mayoz bölünmede kromozom sayısı yarıya iner ama döllenme ile eski haline döner. Bu nedenle kromozom sayısının sabit kalması mayozun önemli işlevlerinden biridir.
- I. yargı DOĞRU.
Adım 2 — II. yargının incelenmesi
“II. Oluşan üreme hücrelerinin genetik olarak birbirinden farklı olmasını sağlayarak çeşitliliği artırır.”
- Mayoz bölünme sırasında homolog kromozomlar çaprazlama yapar ve genetik çeşitlilik oluşur.
- II. yargı DOĞRU.
Adım 3 — III. yargının incelenmesi
“III. Yaraların onarılmasında görev alarak vücut hücrelerinin sayısını artırır.”
- Bu işlev mitoz bölünmeye aittir, mayozda böyle bir görev yoktur.
- III. yargı YANLIŞ.
CEVAP: B) I ve II
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Mayoz Bölünme
- Tanım: Üreme hücrelerinin (gametlerin) oluştuğu, kromozom sayısını yarıya indiren hücre bölünmesi.
- Bu problemde: Genetik çeşitliliğin artması ve kromozom sayısının nesiller boyu sabit tutulması.
2. Mitoz Bölünme
- Tanım: Vücut hücrelerinin kendini yenilemesi ve çoğalması için gerçekleşen bölünme.
- Bu problemde: Yaraların onarılması ve hücre sayısının artması.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Araştırmacıların etkin rolü olduğunu söyledikleri üreme hücrelerinin oluşumunu sağlayan hücre bölünmesi çeşidinin canlılar için önemiyle ilgili hangi yargılar doğrudur? (I, II, III seçenekleri verilmiş)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele (A: Yalnız II)
- İnceleme: II ifadesi doğrudur çünkü üreme hücreleri oluşurken gerçekleşen mayoz bölünme, genetik çeşitliliği (krossing-over ve bağımsız kromozom dağılımı) artırır.
- Sonuç: Ancak A seçeneği I ifadesini dışlar; I ifadesi de doğrudur (açıklama Adım 2’de).
Adım 2 — B Seçeneğini İncele (B: I ve II)
- İnceleme: I ifadesi doğrudur çünkü mayoz, eşeyli üremede gametlerin kromozom sayısını yarıya indirir ve döllenmeyle tür içi kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalmasına katkı sağlar. II ifadesi doğrudur (yukarıda açıklandı).
- Sonuç: B seçeneğindeki I ve II ifadeleri doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele (C: I ve III)
- İnceleme: I doğru; III ifadesi yanlıştır çünkü yaraların onarımı ve vücut hücrelerinin sayısının artması mitoz ile olur, mayoz ile değil.
- Sonuç: III yanlış olduğu için C seçeneği yanlış.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele (D: I, II ve III)
- İnceleme: D seçeneği III’ü doğru kabul eder; fakat III yanlıştır (bkz. Adım 3).
- Sonuç: D seçeneği yanlış.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız II — Yanlış; I de doğrudur, A I’yi dışlar.
B. I ve II — Doğru; hem tür içi kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalmasına katkı (I) hem de üreme hücrelerinin genetik olarak birbirinden farklı olmasını sağlayarak çeşitliliği artırma (II) mayozun özellikleridir.
C. I ve III — Yanlış; III yanlıştır (yaraların onarımı mitoz ile olur).
D. I, II ve III — Yanlış; III yanlıştır.
Adım 6 — Son Doğrulama
- Mayoz bölünme gametlerin kromozom sayısını yarıya indirir ve döllenmeyle sayı dengelenir (I doğru).
- Mayoz sırasında krossing-over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması genetik çeşitliliği artırır (II doğru).
- Yaraların onarımı ve somatik hücrelerin çoğalması mitoz ile olur, dolayısıyla III yanlıştır.
CEVAP: B) I ve II
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
