1876 yıilıinda yayımlanan I. Meşrutiyet’e göre:;
Seçimler dört yılda bir yapılacak mebusan meclisi millet vekillerini halk seçerken ayan meclisi üyelerini ise pa-
dişah seçecekti.
Bakanlar kurulunun başkan ve bakanlarını seçme atama ve görevden alma yetkisi padişaha aitti1Hükümet pa-
dişaha karşı sorumluydu.
1908 yılında ilan edilen I. Meşrutiyet’e göreyse;
•Hükümet meclise karşı sorumluydu.
•Padişahın melisi açma ve kapama yetkisi elinden alındı
1876 ve 1908 yıillarında ilan edilen meşrutiyetler karşılaştırıldığında hangisine ulaşılamaz?
A) II. Meşrutiyet daha demokratik bir yönetim anlayışına sahiptir
B) I. Meşrutiyet ile toprak kayıpları sona ermiştir
C) I. Mesşrutiyet ile halk ilk kez yönetime katılmıştır
D) 1. Meşrutiyet ile anayasal dönem başlamıştır
1876 ve 1908 Meşrutiyet Dönemlerinin Karşılaştırılması
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A’nın Analizi
Metinde 1908 yılındaki II. Meşrutiyet ile hükümetin meclise karşı sorumlu hale geldiği ve padişahın meclisi kapatma yetkisinin sınırlandırıldığı belirtilmiştir. Bu durum, meclisin (halk iradesinin) padişah karşısında güçlendiğini gösterir. Dolayısıyla II. Meşrutiyet daha demokratik bir anlayışa sahiptir. Bu ifadeye ulaşılabilir.
Adım 2 — Seçenek B’nin Analizi
Verilen metinde her iki meşrutiyet dönemindeki hukuki ve idari düzenlemelerden bahsedilmiştir. Ancak bu düzenlemelerin toprak kayıplarını durdurup durdurmadığına dair siyasi veya askeri bir bilgi metinde yer almamaktadır. Tarihsel olarak da meşrutiyet ilanları toprak kayıplarını tamamen sona erdirmemiştir. Bu ifadeye ulaşılamaz.
Adım 3 — Seçenek C’nin Analizi
1876 yılındaki I. Meşrutiyet metninde “Mebusan Meclisi milletvekillerini halk seçerken” ifadesi yer almaktadır. Bu, Türk tarihinde halkın ilk kez seçme ve seçilme hakkını kullanarak yönetime ortak olduğu dönemi ifade eder. Bu ifadeye ulaşılabilir.
Adım 4 — Seçenek D’nin Analizi
1876 yılında yayımlanan metin, Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi’nin hükümlerini içerir. Bu metinle birlikte mutlakiyetten meşrutiyete geçilmiş ve anayasal düzene adım atılmıştır. Bu ifadeye ulaşılabilir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. II. Meşrutiyet daha demokratik… — (Doğru: Meclis üstünlüğü artmıştır.)
B. I. Meşrutiyet ile toprak kayıpları sona ermiştir — (Yanlış: Metinde bu konuda hiçbir bilgi yoktur.)
C. I. Meşrutiyet ile halk ilk kez yönetime katılmıştır — (Doğru: Seçimlerin başlamasıyla gerçekleşmiştir.)
D. I. Meşrutiyet ile anayasal dönem başlamıştır — (Doğru: İlk anayasal metin bu dönemdedir.)
Adım 6 — Son Doğrulama
Soruda hangisine ulaşılamaz dendiği için metinde karşılığı olmayan ifadeyi bulmamız gerekir. Toprak kayıplarıyla ilgili bir veri paragrafta mevcut değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) I. Meşrutiyet ile toprak kayıpları sona ermiştir
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1876 ve 1908 düzenlemeleri arasındaki temel farkları bir tablo ile incelememi ister misin?