1789’da gerçekleşen Fransiz Ihtilali sonunda, "Fran
SIz Insan ve Yurttaş Hakları Bildirisľ yayınlanmigtr.
Bu bildiri daha sonraki dönemlerde dünyadaki dev-
letlerin büyük çoğunluğu tarafından kabul edilrniştir.
Bu bildirinin tüm dünyada kabul görmesinde
aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili oldu-
ğu savunulabilir?
A) Fransa’da ortaya çıkmış olmasınin
B) Yasa niteliği taşımasinin
C) Insanların değerini ve haklarını korumaya yöne-
lik bir belge olmasinin
D) Bir ihtilal sonucunda ortaya çikmış olmasınin
Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi’nin Evrenselliği
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A) Fransa’da ortaya çıkmış olmasının: Bir belgenin belirli bir coğrafyada ya da ülkede yayımlanmış olması yerel bir durumdur; belgenin tüm dünya devletleri tarafından evrensel olarak benimsenmesini doğrudan açıklamaz.
- B) Yasa niteliği taşımasının: Bildiri ilk yayımlandığında diğer ülkeler için bağlayıcı bir yasa değil, ilke ve beyanname niteliğindeydi. Dolayısıyla diğer devletlerce kabul edilmesinin doğrudan nedeni bu değildir.
- C) İnsanların değerini ve haklarını korumaya yönelik bir belge olmasının: Bildiride yer alan yaşama hakkı, özgürlük, adalet ve eşitlik gibi kavramlar tüm insanlığı ilgilendiren evrensel değerlerdir. İnsan onurunu ve haklarını temel aldığı için dünya genelinde geniş yankı ve kabul görmüştür.
- D) Bir ihtilal sonucunda ortaya çıkmış olmasının: İhtilal, bildirinin ortaya çıkış ortamını/yöntemini ifade eder; belgenin içeriğinin dünya genelinde benimsenmesinin doğrudan gerekçesi olamaz.
Sonuç ve Doğrulama:
Bir metnin uluslararası düzeyde “evrensel” kabul görmesi, ırk, dil, din veya millet ayrımı gözetmeksizin doğrudan insanın temel hak ve özgürlüklerini güvence altına almayı hedeflemesinden kaynaklanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C — İnsanların değerini ve haklarını korumaya yönelik bir belge olmasının
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik veya eşitlik gibi ilkelerin Osmanlı Devleti üzerindeki etkilerini de incelemek ister misin?
