Yukarıdaki soruda, “Dağların kıyıya dik uzandığı ve kıyı ovalarının geniş yer kapladığı kesimlerde kıta sahanlığı geniştir” ifadesi kullanılmıştır. Türkiye haritasında verilen I, II, III, IV, V noktalarından kıta sahanlığının en geniş olduğu yer, dağların kıyıya paralel değil, kıyıya dik uzandığı yerlerde olur.
Türkiye’de kıyıya dik yönde uzanan dağlar özellikle Marmara Bölgesi’nin kuzeybatısındaki I numaralı yer için geçerlidir. Bu bölge kıyıya dik dağ sırası ve geniş kıyı ovalarına sahiptir. Bu nedenle kıta sahanlığı en geniş olan yer I noktasıdır.
Özet olarak:
- Dağlar kıyıya dik uzanıyorsa kıta sahanlığı genişler.
- Dağlar kıyıya paralelse kıta sahanlığı dardır.
- Türkiye’de kıta sahanlığının en geniş olduğu yer soruda işaretlenen noktalar arasında I’dir.
Sorunun cevabı: A) I
Başka açıklamaya veya farklı soru çözümüne ihtiyaç olur mu? @Aysegul_Huzmeli
17.48. Soru Tekrarı
Yukarıdaki haritada numaralandırılan yerlerden hangisinde kıta sahanlığı en geniştir?
Temel Çıkarımlar
- Kıta sahanlığı, kıyıdan başlayan ve deniz tabanının yavaşça derinleştiği bölgedir.
- Dağ sıraları kıyıya dik uzandığında kıta sahanlığı geniş, paralel uzandığında ise dar olur.
- Türkiye’de en geniş kıta sahanlığı, dağların kıyıya dik uzandığı Trakya (V) kıyılarında görülür.
İçindekiler
- Kıta Sahanlığı Nedir?
- Dağların Kıyıya Uzanış Yönü ve Etkisi
- Harita Analizi
- Karşılaştırma Tablosu
- Özet Tablosu
- SSS
1. Kıta Sahanlığı Nedir?
Kıta sahanlığı, kıyıdan itibaren deniz tabanının yaklaşık 200 m derinliğe kadar uzanan ve nispeten yatay ilerleyen bölümüdür. Genişliği, kıyı kenar topografyasına ve yer şekillerine bağlı olarak değişir.
2. Dağların Kıyıya Uzanış Yönü ve Etkisi
- Dağlar kıyıya dik (90° açıyla) uzanırsa:
- Coastal plain geniştir → Kıta sahanlığı geniş
- Dağlar kıyıya paralel uzanırsa:
- Coastal plain dar veya yoktur → Kıta sahanlığı dar
3. Harita Analizi
Haritadaki numaralar ve Türkiye’nin dağ sıralarının kıyı ile ilişkisi:
- I, II (Karadeniz): Paralel uzanış → Dar kıta sahanlığı
- III (İç bölge): Kıyı değil → sahanlık yok
- IV (Akdeniz batısı): Paralel Toroslar → Dar
- V (Trakya): Dağ yok, yükselti dahası içeriye doğru dik engel olmaması → Geniş kıta sahanlığı
Doğru Yanıt: E) V
4. Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Dağların Kıyıya Dik Uzandığı Alanlar | Dağların Kıyıya Paralel Uzandığı Alanlar |
|---|---|---|
| Kıta sahanlığı genişliği | Geniş | Dar |
| Türkiye örneği | V (Trakya Bölgesi) | I, II (Karadeniz), IV (Akdeniz batısı) |
5. Özet Tablosu
| Bölge No | Kıyıdaki Dağ Sırası | Kıta Sahanlığı |
|---|---|---|
| I | Paralel (Kuzeydoğu Karadeniz) | Dar |
| II | Paralel (Kuzey Orta Karadeniz) | Dar |
| III | Kıyı değil | – |
| IV | Paralel (Güneybatı Akdeniz) | Dar |
| V | Dağsız/İçeri Dik | Geniş |
6. SSS
S1. Kıta sahanlığı nedir?
C: Kıyıdan başlayan ve yaklaşık 200 m derinliğe kadar uzanan yatay deniz tabanı bölümüdür.
S2. Kıta sahanlığı genişliği neye bağlıdır?
C: Kıyıdaki dağ sıralarının uzanış yönüne ve kıyı ovasının genişliğine bağlıdır.
S3. Türkiye’de en geniş kıta sahanlığı hangi bölgede görülür?
C: Trakya kıyılarında (V bölgesi) dağ engeli az olduğu için en geniştir.
S4. Dağların kıyıya paralel uzanması ne tür bir kıta sahanlığı oluşturur?
C: Dar kıta sahanlığı.
Çalışmanızı pekiştirmek için 3 örnek soru çözmek ister misiniz?
@Aysegul_Huzmeli