16. Bir araştırmnacı, hücre zarınin özelliklerini in- celemek amacıyla bir çalışma yapıyor. Bu çalışmada, üzerindeki mikroskobik gözenek- ler sayesinde sadece küçük yapılı moleküllerin geçişine izin veren, büyük yapılı moleküllerin geçişini engelleye

  1. Bir araştırmnacı, hücre zarınin özelliklerini in- celemek amacıyla bir çalışma yapıyor. Bu çalışmada, üzerindeki mikroskobik gözenek- ler sayesinde sadece küçük yapılı moleküllerin geçişine izin veren, büyük yapılı moleküllerin geçişini engelleyen “yarı geçirgen zar” kullana- rak aşağida bilgileri verilen deneyleri yapıyor. DENEY I lçinde nişasta çözeltisi bulunan, yarı geçirgen bir zar ile kapatılmış torbay iyot çözeltisi içine bıra- kyor. Bir süre sonra torbanın içinin mavi-mor renk aldığını, ancak kaptaki sIVInın renginin değişmediğini gözlemliyor. (iyot çözeltisi, nişasta varliğında mavi-mor renk aliır.) içinde glikoz çözeltisi bulunan aynı özellikteki torbayı saf su içine birakıyor. Bir süre sonra kap- taki suda yaptiğı testte glikoz bulunduğunu tes- pit ediyor. Bu deney sonuçlarina göre hücre zarının araştırilan özelliği aşağıdakilerin hangisin- de doğru verilniştir? A) Enerji harcayarak madde taşıma B) Büyük molekülleri küçük moleküllere par- çalama C) Maddeleri büyüklüğüne göre seçerek ge- çirme D) Hücreye şekil verme ve destek sağlama 7. Sınf Gelişim Değerlendirme - 5 17. Aş ler yč

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU: Hücre zarının yarı geçirgenlik özelliğini araştıran deneylerde, küçük moleküller geçerken büyük moleküller engellenmektedir. Deney sonuçlarına göre hücre zarının hangi özelliği araştırılmıştır?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Hücre zarı, yarı geçirgen bir yapıya sahiptir. Bu yapı sayesinde sadece belirli özellikteki (genellikle küçük ve çözünebilir) moleküller geçebilir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Deneylerin Anlaşılması

  • DENEY I: Nişasta çözeltisi olan torbanın dışındaki iyot çözeltisi, nişasta molekülleri büyük olduğundan geçemez. Ancak iyot molekülleri küçük olduğu için içeri geçer. İçeride nişasta ve iyot birleşince mavi-mor renk oluşur. Dışarda ise renk değişmez.
  • DENEY II: İçinde glikoz çözeltisi bulunan torba saf suya konulduğunda, glikoz molekülleri küçük olduğundan suya geçer.

Adım 2 — Hücre Zarının Özelliğinin Değerlendirilmesi

  • Hücre zarı, büyüklüğüne göre molekülleri seçerek geçirir.
  • Enerji harcanarak taşımaya dair bir bilgi veya büyük moleküllerin küçük moleküllere parçalanması söz konusu değildir.
  • Hücre şekil verme ve destek sağlama anlamı deneylerle ilgisizdir.

Adım 3 — Doğru Seçeneğin Belirlenmesi

  • Deneylerde gösterilen özellik, “Maddeleri büyüklüğüne göre seçerek geçirme” yani yarı geçirgenliktir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C) Maddeleri büyüklüğüne göre seçerek geçirme
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

SORU: Yarı geçirgen zar kullanılan deneylerde verilen sonuçlara göre hücre zarının araştırılan özelliği hangisidir?

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğini İncele

  • A) Enerji harcayarak madde taşıma
  • Tanım: Aktif taşıma, hücrenin enerji (ATP) kullanarak maddeleri taşımadır.
  • Bu problemde: Deneylerde maddeler kendi başlarına geçiş yapmış; enerji harcamasına dair bir belirti yok.
  • Sonuç: YANLIŞ — çünkü deney pasif geçiş (difüzyon/osmoz) gösteriyor, enerji kullanılmadığı anlaşılıyor.

Adım 2 — B Seçeneğini İncele

  • B) Büyük molekülleri küçük moleküllere parçalama
  • Tanım: Hidroliz veya enzimatik parçalanma gerektiren bir işlemdir.
  • Bu problemde: Deneyde moleküllerin parçalandığına dair bir işlem yapılmamış; yalnızca geçiş gözlenmiş.
  • Sonuç: YANLIŞ — zar molekülleri parçalamaz, yalnızca seçici geçirgenlik gösterir.

Adım 3 — C Seçeneğini İncele

  • C) Maddeleri büyüklüğüne göre seçerek geçirme
  • Tanım: Yarı geçirgen zar küçük moleküllerin geçişine izin verir, büyük molekülleri engeller.
  • Bu problemde: Deney I: torba içindeki nişasta (büyük) dışarı çıkmamış; dışarıdaki iyot (küçük) içeri girmiş ve torba mavimora dönüşmüş. Deney II: torba içindeki glikoz (küçük) dışarı geçmiş.
  • Sonuç: DOĞRUYA UYGUN GÖRÜNÜYOR — deney sonuçları tam olarak buna işaret ediyor.

Adım 4 — D Seçeneğini İncele

  • D) Hücreye şekil verme ve destek sağlama
  • Tanım: Hücreye şekil veren ve destek sağlayan yapı genellikle **hücre çeperi (duvarı)**dır, hücre zarı değil.
  • Bu problemde: Verilen deneyler zarın madde geçirme özelliğini inceliyor, şekil/destek ile ilgili değil.
  • Sonuç: YANLIŞ

Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması

  • :white_check_mark: A. Enerji harcayarak madde taşıma — YANLIŞ (Deney pasif geçişi gösteriyor; enerji kullanılmadı.)
  • :cross_mark: B. Büyük molekülleri küçük moleküllere parçalama — YANLIŞ (Parçalanma gözlenmedi.)
  • :white_check_mark: C. Maddeleri büyüklüğüne göre seçerek geçirme — DOĞRU (Deneyler nişasta, glikoz, iyot örnekleriyle zarın büyüklüğe göre seçici olduğunu gösteriyor.)
  • :cross_mark: D. Hücreye şekil verme ve destek sağlama — YANLIŞ (Bu işlev hücre çeperine aittir.)

Adım 6 — Son Doğrulama
Deney I ve II birlikte gösteriyor ki yarı geçirgen zar küçük moleküllerin (iyot, glikoz) geçişine izin verirken büyük molekülleri (nişasta) geçirmiyor; bu, madde seçiminde büyüklük esaslı bir ayırım olduğunu kesinleştirir.

:white_check_mark: CEVAP: C) Maddeleri büyüklüğüne göre seçerek geçirme

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: