16. Aşağıda Seyhan Oğretmen'in tahtaya yazdiğı eşitlikler gösterilmiştir. 1,3 = 2.- Buna göre , devirli ondalık gösteriminin rasyonel sayı olarak gösterimi aşağıdaki- lerden hangisidir? 62 A)a C) - 9 B) 14 3 13 ) D) 3 3 3

  1. Aşağıda Seyhan Oğretmen’in tahtaya yazdiğı eşitlikler gösterilmiştir. 1,3 = 2.- Buna göre , devirli ondalık gösteriminin rasyonel sayı olarak gösterimi aşağıdaki- lerden hangisidir? 62 A)a C) - 9 B) 14 3 13 ) D) 3 3 3

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU:
Devirli ondalık gösteriminin rasyonel sayı olarak gösterimi nedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Devirli ondalık sayılar kesirli rasyonel sayılardır.
Örneğin:
1,\overline{3} = \frac{4}{3} (verilen bilgilere göre)
2,\overline{6} = \frac{8}{3} (verilen bilgilere göre)

Buradan hareketle, sorudaki devirli ondalık sayının kesir formuna dönüştürülmesi gerekiyor.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Verilen eşitlikleri incele
Tahtada verilen eşitlikler:
1,\overline{3} = \frac{\square}{3}
2,\overline{6} = \frac{8}{3}

Buradan 1,\overline{3} = \frac{\square}{3} olduğu belirtilmiş.

Adım 2 — 2,\overline{6} = \frac{8}{3} 'ü kullanarak \square 'yı bul
2,\overline{6} sayısı aynı zamanda şudur:
2 + 0,\overline{6}
0,\overline{6} = \frac{2}{3} olduğu bilinir.
O halde:
2,\overline{6} = 2 + \frac{2}{3} = \frac{6}{3} + \frac{2}{3} = \frac{8}{3}

Adım 3 — Benzer şekilde 1,\overline{3} 'ü yaz
1,\overline{3} = 1 + 0,\overline{3}
0,\overline{3} = \frac{1}{3} olduğundan:
1 + \frac{1}{3} = \frac{3}{3} + \frac{1}{3} = \frac{4}{3}

Fakat verilen eşitlikte bu kesrin payda 3 olarak belirtilmiş ve sayı \frac{\square}{3}.
Buradan \square = 4 çıkar.

Adım 4 — Devirli ondalık 1,\overline{3}2 şeklindeyse nasıl ifade edilir?
Soruda mavi kare ve kırmızı nokta olarak belirtilen sayı:
1,\overline{32} (devirli kısmı 32) olabilir.
Fakat veride direkt bu sayı yok. Verilen seçenekleri bu şekilde değerlendirelim.

Adım 5 — Rasyonel gösterim için kesirleri dene
Seçenekler:
A) \frac{62}{9}
B) \frac{14}{3}
C) \frac{41}{9}
D) \frac{13}{3}

\frac{14}{3} = 4.\overline{6} değil
\frac{13}{3} = 4.\overline{3}
\frac{62}{9} \approx 6.8\overline{8}
\frac{41}{9} \approx 4.5\overline{5}

Buradan 1,\overline{3} = \frac{4}{3} ve 2,\overline{6} = \frac{8}{3} örneklerine dayanarak benzer yapıda bir kesir \frac{13}{3} olabilir.

Adım 6 — Örnek oluşturmak için 1,\overline{32} sayısının kesir karşılığını bul

x = 1,323232\ldots

10 kere çarp:
10x = 13,2323\ldots

1000 kere çarp:
1000x = 1323,2323\ldots

Şimdi çıkaralım:
1000x - 10x = 1323,2323\ldots - 13,2323\ldots
990x = 1310
x = \frac{1310}{990} = \frac{131}{99}

Bu kesir seçeneklerde yok.

Adım 7 — Sonuca göre en uygun cevap

Verilen tabloya ve seçeneklere göre, 1,\overline{3} = \frac{4}{3} ve 2,\overline{6} = \frac{8}{3} olduğu örneğinden yola çıkarsak, sayı \frac{13}{3} biçiminde olabilir.


:white_check_mark: CEVAP: D) \frac{13}{3}

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: Görseldeki bilgilere göre mavi kare ve kırmızı nokta ile gösterilen devirli ondalık gösteriminin rasyonel sayı olarak gösterimi hangisidir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Devirli ondalık bir sayı x için periyot uzunluğu 1 ise x = tam kısm + (periyodik rakam)/9; genel yöntem: x için uygun 10^n ile çarpıp çıkarma yaparak kesir şeklini bulma.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Mavi karenin değerini bulma

  • Verilen: 1,\overline{3}=\dfrac{\text{mavi}}{3}.
  • Bilinen dönüşüm: 1,\overline{3}=1+\dfrac{1}{3}=\dfrac{4}{3}.
  • O halde \dfrac{\text{mavi}}{3}=\dfrac{4}{3} ⇒ mavi = 4.

Adım 2 — Kırmızı noktanın (periyodik rakamın) değerini bulma

  • Verilen: 2,\overline{\text{kırmızı}}=\dfrac{8}{3}.
  • \dfrac{8}{3}=2+\dfrac{2}{3} ve \dfrac{2}{3}=0,\overline{6}.
  • O halde kırmızı = 6.

Adım 3 — İstenen devirli ondalığı yaz ve kesire çevir

  • İstenen sayı: 4,\overline{6}.
  • Yöntem A (algebra): x=4,\overline{6} ⇒ 10x=46,\overline{6}.
  • 10x-x=46,\overline{6}-4,\overline{6} ⇒ 9x=42.
  • x=\dfrac{42}{9}.
  • Sadeleştir: \dfrac{42}{9}=\dfrac{14}{3}.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Devirli ondalık
  • Tanım: Ondalık kesimde belli basamaktan sonra tekrarlayan bir grup rakamın olduğu gösterim.
  • Bu problemde: 0,\overline{6} ve 0,\overline{3} gibi tek basamaklı periyotlar kullanıldı.
  1. Rasyonel sayı
  • Tanım: İki tam sayının oranı şeklinde yazılabilen sayılar.
  • Bu problemde: Her devirli ondalık bir rasyonel sayıdır; örneğin 4,\overline{6}=\dfrac{14}{3}.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Periyot rakamını yanlış almak

  • Yanlış: 0,\overline{6}'yı \dfrac{6}{10} veya \dfrac{6}{99} gibi yazmak.
  • Doğru: Tek basamaklı periyot için 0,\overline{a}=\dfrac{a}{9}.
  • Neden yanlış: Periyodik kısmın paydası 9 olmalıdır (periyot uzunluğu 1 için).
  • Düzeltme: 0,\overline{6}=\dfrac{6}{9}=\dfrac{2}{3}.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

CEVAP: B) \dfrac{14}{3}