20) Aşağıdakilerden hangisi Refik Halit Karay, Ali Canip Yöntem ve Ahmet Haşim’in ortak özelliğidir?
A) Eserlerinde dönemin politik olaylarını ele almaları
B) Hem nesir hem de nazım alanında eser vermeleri
C) Eserlerini halkın anlayabileceği bir dille yazmaları
D) Millî Edebiyat akımına öncülük etmeleri
E) Fecriati topluluğunun bildirisini imzalamış olmaları
İçindekiler
- Soru ve Ön Bilgi
- Yazarlar Hakkında Kısa Bilgi
- Seçeneklerin Analizi
- Cevabın Gerekçesi
- Özet Tablo
- Kısa Özet
1. Soru ve Ön Bilgi
Bu soru, Türk edebiyatının önemli yazar ve şairlerinden olan Refik Halit Karay, Ali Canip Yöntem ve Ahmet Haşim’in ortak özelliğini sorgulamaktadır. Yazarların edebî akımlar içindeki konumları, eser verdikleri türler ve topluluklara katılımları bu sorunun odak noktasıdır.
2. Yazarlar Hakkında Kısa Bilgi
- Refik Halit Karay (1888 – 1965): “Memleket Hikâyeleri” ve “Gurbet Hikâyeleri” ile tanınır. Döneminde Fecriati topluluğuna katılmış, ancak daha sonra farklı çizgilere yönelmiştir.
- Ali Canip Yöntem (1887 – 1967): İlk başta Fecriati içinde yer alan, sonrasında Millî Edebiyat akımına geçiş yapan bir şair ve yazardır. “Millî Edebiyat” hareketinin yayılmasında aktif rolü olduğu bilinir.
- Ahmet Haşim (1884 – 1933): Fecriati topluluğunun en önemli şairlerinden biridir. “Göl Saatleri” ve “Piyale” adlı şiir kitapları ile sembolist şiiri Türk edebiyatına taşıdığı kabul edilir.
3. Seçeneklerin Analizi
-
(A) Eserlerinde dönemin politik olaylarını ele almaları
- Her üç ismin de düzyazı ve şiirlerinde kısmen siyasi veya toplumsal konulara değinen bölümler olsa da Ahmet Haşim daha çok lirik ve sembolik şiirleriyle bilinir. Dolayısıyla üçü için de “politik olayları ele alma” ortak özelliği net biçimde söylenemez.
-
(B) Hem nesir hem de nazım alanında eser vermeleri
- Ali Canip Yöntem hem şiir hem de makale (nesir) yazmış olsa da Refik Halit Karay daha çok öykü, roman ve fıkra türünde eserlere ağırlık vermiştir, şiirle çok ön plana çıkmamıştır. Ahmet Haşim ise büyük oranda şiir (nazım) ve deneme türünde yazılar yazmıştır. Üçünün tam olarak her iki alanda da eşit ağırlıkta eser verdiklerini söylemek zordur.
-
(C) Eserlerini halkın anlayabileceği bir dille yazmaları
- Refik Halit Karay Millî Edebiyat hareketi doğrultusunda sade bir dille yazan yazarlar arasında görülse de Ahmet Haşim sembolik ve ağır bir üslupla yazdığı şiirlerle bilinir. Dolayısıyla üçü birlikte “halkın anlayabileceği yalın dil” kullanımını tam olarak paylaşmaz.
-
(D) Millî Edebiyat akımına öncülük etmeleri
- Ali Canip Yöntem, Millî Edebiyat’ın önde gelen isimlerinden sayılır. Refik Halit Karay da ‘‘Memleket Hikâyeleri’’ ile ulusal konulara odaklanır, ancak bu akımın “öncülük” tarafında daha çok Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Ali Canip vb. yer alır. Buna karşın Ahmet Haşim, Fecriati ile sembolik şiire meyleden bir şairdir ve Millî Edebiyat akımına aktif bir öncülük etmemiştir.
-
(E) Fecriati topluluğunun bildirisini imzalamış olmaları
- Fecriati topluluğu, 1909’da kurulmuş ve bildirisini dönemin genç edebiyatçıları imzalamıştır. Bu imzayı atan isimler arasında Ahmet Haşim, Ali Canip Yöntem ve Refik Halit Karay yer alır. Her ne kadar Ali Canip ve Refik Halit sonradan farklı çizgilere (özellikle Millî Edebiyat) yönelseler de Fecriati’nin kurucu metnine imza atmışlardır.
4. Cevabın Gerekçesi
Üç yazarın da Fecriati topluluğu içerisinde bulundukları ve hareketin bildirisini ilk imzalayanlar arasında yer aldıkları bilinmektedir. Dolayısıyla ortak noktaları, Fecriati topluluğunun bildirisini imzalamış olmalarıdır.
5. Özet Tablo
| Yazar | Önemli Eser/Tür | Bağlı Olduğu Topluluk(lar) | Not |
|---|---|---|---|
| Refik Halit Karay | “Memleket Hikâyeleri” (Öykü), “Gurbet Hikâyeleri” | Fecriati (Sonra Millî Edebiyat’a yakın) | Fecriati bildirisine imza attı |
| Ali Canip Yöntem | Şiirler, Makaleler | Fecriati (Başlangıç), Millî Edebiyat | Fecriati bildirisine imza attı |
| Ahmet Haşim | “Piyale”, “Göl Saatleri” (Şiir) | Fecriati | Fecriati bildirisine imza attı; sembolist şiirleriyle bilinir |
6. Kısa Özet
Refik Halit Karay, Ali Canip Yöntem ve Ahmet Haşim’in ortak noktası, Fecriati hareketine katılmaları ve topluluğun bildirisini imza eden kurucu üyelerden olmalarıdır. Daha sonra yazarlar farklı edebî akımlara yönelseler bile Fecriati’ye birlikte adım atmışlardır. Bu bilgiden hareketle doğru cevap “E” şıkkıdır.