14.00 da mı de mi
14.00 da mı de mi?
Cevap:
Türkçede saat ifadelerinde yer alan “-de” eki, yer / zaman zarfı eki olarak kullanılır ve ayrı yazılır. Ancak birleşik yazılması gereken “-de” (aitlik veya ilgi anlamı katan) ekinden farklıdır. Saat ve gün ifadelerinde “-de” eki daima ayrı yazılır.
Bu bağlamda,
- “14.00 da” → Yanlış (Birleşik değil)
- “14.00’de” → Doğru kullanımdır.
Türkçe yazım kurallarına göre saat şunları ifade eder:
- Zaman belirten yer/zaman zarfı eki “-de”, söze bitişik değil, ayrı yazılır ve genellikle önüne kesme işareti (') getirilir.
Doğru kullanımlar:
- 14.00’de buluşalım. (14.00 zamanını belirtir, “-de” zaman zarfıdır, kesme işareti ile birlikte yazılır.)
- Haftanın ikinci günü.
- Okulda buluştuk.
Örnekler:
| Yanlış | Doğru | Açıklama |
|---|---|---|
| 14.00 da görüşelim. | 14.00’de görüşelim. | “-de” zamanı belirtir, kesme ile ayrı yazılır |
| 13.00 da okulda. | 13.00’de okulda. | Aynı şekilde zaman zarfı eki ile yanlış kullanılmış |
| Evde kal. | Evde kal. | Burada “de” ayrı olup anlamı farklıdır. |
Aynı şekilde “mi” soru eki de ayrı yazılır:
- “de mi” şeklinde değil,
- “da mı?” ayrı ayrı olmalı.
Ancak burada soru anlamı yoksa “de” bağlaç olarak da yazılabilir, bu durumda ayrı yazımı devam eder.
Özetle, “14.00 da mı de mi” ifadesinde doğru yazımı:
- Saat ifade edildiği için, 14.00’de yazılmalıdır.
- Soru eki veya bağlaçsa dahi, de, mi gibi ayrı yazılır.
Özet Tablosu
| Soru | Doğru Yazım | Yazım Kuralları |
|---|---|---|
| Saat + “-de” eki | 14.00’de | Zaman zarfı eki kesme işareti ile bitişik yazılır. |
| Soru eki “mi” | mı | Soru eki ayrı yazılır. |
| Bağlaç “de” veya “da” | de / da | Bağlaçlar her zaman ayrı yazılır. |
Not: Türk Dil Kurumu (TDK) şimdiye kadar bu kullanımda “14.00’de” şeklini doğru kabul eder. Kesme işareti, rakamlardan sonra gelen zaman eki için zorunludur.