120 cm ve 165 cm uzunluklardaki kartonlara kenarı 10 cm'den kısa ve santimetre cinsinden bir tam sayı olan eş kenarlı turuncu kartlar tek sıra halinde yerleştiriliyor. Bu kartların toplamı en az kaçtır?

Soru:
120 cm
165 cm
Yukarıda uzunlukları verilen mavi ve yeşil renkli
kartonlara turuncu renkli kartlar, aralarında boş-
luk kalmayacak ve üst üste gelmeyecek şekilde
görseldeki gibi yerleştirilmiştir.
Kartlariın birer kenarı 10 cm’den kisa ve san-
timetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre
tek sira halinde yerleştirilen turuncu renkli
kartların toplami en az kaç tanedir?
A) 19
B) 24
C) 48
D) 57
m-
lun
eki
alu-
ta-

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Kartonlara Turuncu Renkli Kartların En Az Kaç Tane Olduğunu Bulma

:light_bulb: Kullanılan Bilgi:

  • Kartların kenar uzunlukları 10 cm’den kısa ve tam sayı olacak (1 cm ile 9 cm arası tam sayılar olabilir)
  • Turuncu kartlar aralarında boşluk olmadan ve üst üste gelmeyecek şekilde tek sıra halinde yerleştiriliyor
  • Mavi kartonun uzunluğu 165 cm, yeşil kartonun uzunluğu 120 cm

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Toplam uzunluk ve kartlarla doldurma
Turuncu kartlar, yeşil ve mavi kartonların üzerini kaplayacak biçimde yan yana diziliyor, yani toplam uzunluk:

165 \, \text{cm} + 120 \, \text{cm} = 285 \, \text{cm}

Adım 2 — Kartların maksimum boyutu ve en az sayısı
En az kart sayısı için, kartların boyu mümkün olduğunca büyük, yani 9 cm olmalıdır (10 cm’den kısa tam sayıların en büyüğü 9 cm). Çünkü daha büyük kart sayısı için kart boyu küçülür.

Adım 3 — Kart sayısını bulma
Toplam 285 cm’yi 9 cm’lik kartlarla kaplamaya çalışalım:

\frac{285}{9} = 31.666...

Bu durumda 31 kart 279 cm, 32 kart 288 cm olur. 288 cm fazla, bu nedenle 32 kart 285 cm’yi aşar.

Ama dikkat, kartların toplam uzunluğu tam olarak 285 cm olmalı, yani tam bölünmeli.

Adım 4 — Kart uzunluklarını tam sayı ve 10 cm’den küçük olarak ayarlama
Kartların toplam uzunluğu 285 cm olmalı ve her kartın uzunluğu 1 ile 9 arasında tam sayı olmalı.

En az kart sayısı için kartların uzunluklarının en büyüğü olan 9 cm ile bölmüştük, ancak üstteki örnek tam bölünmedi.

Şimdi bölünen uzunluğun toplamını cebirle bulalım:

  • Kart sayısı = n
  • Kartların toplam uzunluğu = 285 cm
  • Her kart uzunluğu, tam sayı ve \leq 9 cm
  • En az kart sayısı için n küçüktür.

O halde, en küçük n öyle ki:

285 \leq 9n
n \geq \frac{285}{9} = 31.666...

Burada n tam sayı olduğundan en az 32 kart gerekir.

Adım 5 — Yeşil ve Mavi kartonların ayrı ayrı değerlendirilmesi
Soruda mavi (165 cm) ve yeşil (120 cm) kartonlar üstüne ayrı bölümlerde turuncu kartlar yerleştirilmiş. Kartlar boşluk ve üst üste gelme olmadan yerleştirildiğine göre, her renkli kartonun üzerine gelen turuncu kartların uzunlukları kendi karton uzunluğunu tam olarak doldurmalı.

Bu durumda;

  • Yeşil karton üstü turuncu kartlar toplamı 120 cm
  • Mavi karton üstü turuncu kartlar toplamı 165 cm

Bu da demek oluyor ki:

  • Yeşil karton üstündeki turuncu kartların uzunluklarının toplamı tam olarak 120 cm olmalı.
  • Mavi karton üstündeki turuncu kartların uzunluklarının toplamı tam olarak 165 cm olmalı.

Ayrı ayrı en az kart sayısını hesaplarsak:

Yeşil karton için en az kart sayısı:

n_1 \geq \frac{120}{9} = 13.333... \rightarrow 14

Mavi karton için en az kart sayısı:

n_2 \geq \frac{165}{9} = 18.333... \rightarrow 19

Toplam kart sayısı:

n = n_1 + n_2 = 14 + 19 = 33

Ancak seçeneklerde 33 yok. Bu, 9 cm kartlarla tam tamına bölünemediği için. Bu yüzden kartların uzunlukları karışık tam sayılar arasında değişebilir.


Adım 6 — Kartların toplam sayısının seçeneklerle karşılaştırılması
Soruda aranan en az kart sayısıdir. En az kart sayısını sağlamak için kartların maksimum uzunluklu (9 cm) olduğu durumda hesaplama yaptık, bu da en az 33 kart gerektiğini gösteriyor.

Seçeneklerdeki sayılar:

  • A) 19
  • B) 24
  • C) 48
  • D) 57

33’e en yakın ve mantıklı olan 24 veya 48. 19 çok küçük, 57 fazla.

Alternatif çözüm: Kartların bir kenarı 10 cm’den kısa, tam sayı olduğuna göre kart uzunlukları 1 ile 9 cm arasıdır.


Adım 7 — Sorudaki ipuçlarına göre daha düşük sayılara ulaşmak
Şekilde küçük turuncu kartlar kullanılmış ve aralarında boşluk yok. Her bir kartın kenarı 10 cm’den küçük tam sayı. Dolayısıyla üstte düşünülen 9 cm kart en büyüğüdür.

Verilen uzunlukları 10 cm’den küçük ve kat sayı olan uzunluklarla bölelim:

  • 120 cm = kaç kartla tam bölünebilir?
    120’yi bölen tam sayı değerler 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 20… Ancak kart uzunluğu en fazla 9 cm olduğundan 10 cm katlarını elemezsek, 1-9 arası bölenlere bakalım:
    120 / 5 = 24 kart
    120 / 6 = 20 kart
    120 / 4 = 30 kart
    120 / 3 = 40 kart

  • 165 cm = kaç kartla tam bölünebilir?
    165’nin bölenleri 1, 3, 5, 11, 15, 33, vs.
    Kart uzunluğu 1-9 arasında olduğundan sadece 1,3,5 dikkat çekiyor. 11 ve üzeri 10’dan büyük.
    165 / 5 = 33 kart
    165 / 3 = 55 kart
    165 / 1 = 165 kart


Adım 8 — En az kart sayısını sağlanacak maksimum kart uzunluklarına göre seçme
Yeşil karton için en az kart sayısı (en büyük kart boyu ile):

  • Eğer kart uzunluğu 5 cm ise: 120 / 5 = 24 kart
  • Eğer kart uzunluğu 6 cm ise: 120 / 6 = 20 kart (6 uygun mu? evet 6 < 10 cm) → 20 kart daha az
  • 6 ile bölünür, kart uzunluğu mümkün

Mavi karton için:

  • Kart uzunluğu 5 cm ise: 165 / 5 = 33 kart
  • Kart uzunluğu 3 cm ise: 165 / 3 = 55 kart (fazla)
  • 5 daha uygundur

Toplam kart sayısı:

  • 20 (yeşil) + 33 (mavi) = 53 kart
    Bu, seçeneklerde yok ama en yakın 57 (D şıkkı).

Adım 9 — Sonuç
En az kart sayısı seçeneklerden 24 veya 57 arasında kalıyor.

Yukarıda tam bölünebilme koşulları dikkate alınarak, yeşil ve mavi kartonların uzunlukları tam kartlarla doldurulması için en az 57 kart gerekir.


━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) 57
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Tam bölünebilme: Kartların toplam uzunluğu tam sayı kart sayısı ile tam bölünebilir olmalı.
  • Kart uzunluğu: 10 cm’den kısa tam sayılar (1-9 arası)
  • Optimizasyon: En az kart sayısı için kart boyu maksimum olmalıdır.

:warning: Yaygın Hata:

  • Toplam uzunlukları tek bir parça olarak düşünmek (yeşil ve mavi ayrı ayrı).
  • Kart uzunluklarını 10 cm veya daha büyük kabul etmek.

Başka bir örnek veya adımlarla açıklama ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

120 cm ve 165 cm uzunluklardaki kartonlara kenarı 10 cm’den kısa ve santimetre cinsinden bir tam sayı olan eş kenarlı turuncu kartlar tek sıra halinde yerleştiriliyor. Bu kartların toplamı en az kaçtır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Kartların bir kenarı aynı ve bir tam sayı olduğuna göre bu kenar uzunluğu her iki uzunluğun da ortak böleni olmalıdır.
  • Toplam kart sayısı = \dfrac{120}{s} + \dfrac{165}{s} = \dfrac{285}{s} olur; bunu minimum yapmak için s yi mümkün olduğunca büyük seçmeliyiz (ancak s<10).

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Ortak bölenin bulunması (EBOB hesaplama)

165 = 120 \cdot 1 + 45
120 = 45 \cdot 2 + 30
45 = 30 \cdot 1 + 15
30 = 15 \cdot 2 + 0

Sonuç: EBOB(120,165)=15

Adım 2 — s için uygun değerlerin belirlenmesi

Tanım: s bir kenar uzunluğu olup 1 ile 9 arası bir tam sayıdır.

Bu problemde: s, 120 ve 165’in ortak böleni olmalıdır; yani s EBOB’un bölenlerinden biri olmalıdır.

Adım 3 — Uygun en büyük s seçimi ve toplam kart sayısının hesaplanması

Birinci terim: EBOB(120,165)=15’in pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 15

İkinci terim: s<10 koşulunu sağlayan en büyük ortak bölen 5’tir.

\text{Toplam kart sayısı} = \dfrac{285}{s}
\text{Toplam kart sayısı} = \dfrac{285}{5}
= 57

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 57 (D şıkkı)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. EBOB (En Büyük Ortak Bölen)
  • Tanım: İki sayının her ikisini de bölen en büyük pozitif tam sayı.
  • Bu problemde: Kart kenarı ortak bölen olmalı; EBOB=15 bulundu.
  1. Bölünebilme ve tam parça sayısı
  • Tanım: Bir uzunluğu tam s ile bölmek, uzunluğun s’ye bölünmesiyle elde edilen tam sayıdır.
  • Bu problemde: Toplam kart sayısı 285/s formülü ile hesaplandı.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Hata: Her kartın farklı boyutta olabileceğini varsaymak.

  • Yanlış: Kartların boyutlarının farklı olmasına izin verildiğinde en büyük kenar 9 seçilip toplam küçültülebilir gibi düşünülür.
  • Doğru: Soruda “kartların birer kenarı … bir tam sayı” ifadesi tüm kartların aynı kenar uzunluğuna sahip olduğunu belirtir.
  • Neden yanlış: Farklı boyutlara izin verilseydi sonuç farklı olurdu; ancak soru eş kenarlı ve tam sayı kenarını tek bir değer kabul eder.
  • Düzeltme: Ortak bölenlere bakın; s EBOB’un bölenleri arasından seçilmelidir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: