!image|375x500 [Link Silindi] Soru cevapları
Aşağıda, görseldeki 12. sınıf matematik sorularını adım adım çözüyorum:
12. Sınıf Matematik Soruları - Çözümler
Önemli Noktalar
- Üslü sayıların işlemi, kuvvetlerin toplamı ve çarpma kurallarıyla yapılır.
- Oran ve orantı sorularında verilen eşitliklerden bilinmeyenler bulunur.
- Kesirlerde ve köklü ifadelerde temel işlemler uygulanır.
- Problemler pratik oran-orantı ve denklem kurma becerileri gerektirir.
İçindekiler
- Üslü İfadelerin İşlemi (Soru 5.1)
- Bilinmeyenlerin Üslü İfadelerde Bulunması (Soru 5.2)
- Köklü İfadelerin Hesaplanması (Sorular 5.3, 5.4, 5.5, 5.6)
- Oran ve Orantı Problemleri (Sorular 5.7 ila 5.10)
- Pratik Problemler ve Oran Problemleri (Sorular 5.11 ila 5.17)
1. Üslü İfadelerin İşlemi (Soru 5.1)
Soru:
[
\frac{3^3 \cdot 2^4 + 3^4 \cdot 2^3}{5} = ?
]
Çözüm:
[
3^3 \cdot 2^4 = 27 \times 16 = 432
]
[
3^4 \cdot 2^3 = 81 \times 8 = 648
]
Toplam:
[
432 + 648 = 1080
]
Bölme:
[
\frac{1080}{5} = 216
]
Cevap: 216
2. a ve b tam sayıları için (Soru 5.2)
[
5^a \cdot 2^b = 200
]
Burada (a) ve (b) tam sayı. 200 sayısını asal çarpanlarına ayıralım:
[
200 = 2^3 \times 5^2
]
Buna göre:
[
5^a = 5^2 \Rightarrow a = 2
]
[
2^b = 2^3 \Rightarrow b = 3
]
Soru: (a^{2b+a} = ?)
Çözüm:
[
2b + a = 2 \times 3 + 2 = 6 + 2 = 8
]
[
a^{2b+a} = 2^8 = 256
]
Cevap: 256
3. Köklü İfadelerin Hesabı (Sorular 5.3, 5.4, 5.5, 5.6)
- 5.3:
[
\sqrt{\frac{25}{9}} + \sqrt{1 + \frac{11}{25}} = ?
]
[
\sqrt{\frac{25}{9}} = \frac{5}{3}
]
[
1 + \frac{11}{25} = \frac{25}{25} + \frac{11}{25} = \frac{36}{25}
]
[
\sqrt{\frac{36}{25}} = \frac{6}{5}
]
Toplam:
[
\frac{5}{3} + \frac{6}{5} = \frac{25}{15} + \frac{18}{15} = \frac{43}{15}
]
- 5.4:
[
\sqrt[3]{29 - 5\sqrt{19} + \sqrt{165}} = ?
]
Bu tür kök ifadelerde, cebirsel olarak sadeleştirme yapmak gerekir. Ancak sayılar küçük ve kombinasyon özel olabilir.
Not: Bu sorunun çözümü daha karmaşık olduğundan, genellikle verilen kök ifadeleri belirli bir sayıya eşittir diye varsayılır ve deneme yanılma veya özel kurallar uygulanır. Ancak örnek olması için:
Örneğin:
[
\sqrt[3]{a - b + c} = m
]
Varsayımlarla ilerlemek zor.
- 5.5:
[
\frac{\sqrt{20^1}}{\sqrt{25} + \frac{1}{\sqrt{5}}} = ?
]
Hesaplama:
[
\sqrt{20} = \sqrt{4 \times 5} = 2\sqrt{5}
]
[
\sqrt{25} = 5
]
[
\frac{1}{\sqrt{5}} = \frac{\sqrt{5}}{5}
]
Toplam:
[
5 + \frac{\sqrt{5}}{5} = \frac{25}{5} + \frac{\sqrt{5}}{5} = \frac{25 + \sqrt{5}}{5}
]
Bölme işlemi:
[
\frac{2\sqrt{5}}{\frac{25 + \sqrt{5}}{5}} = 2\sqrt{5} \times \frac{5}{25 + \sqrt{5}} = \frac{10\sqrt{5}}{25 + \sqrt{5}}
]
Bunu sadeleştirmek için pay ve paydayı eşik sayı ile genişletebiliriz.
- 5.6:
[
\frac{\sqrt{1-\frac{6}{35}}}{\sqrt{\frac{1}{8}} \times 3\sqrt{7}} = ?
]
Hesaplama:
[
1 - \frac{6}{35} = \frac{35}{35} - \frac{6}{35} = \frac{29}{35}
]
[
\sqrt{\frac{29}{35}} = \sqrt{29}/\sqrt{35}
]
[
\sqrt{\frac{1}{8}} = \frac{1}{\sqrt{8}} = \frac{1}{2\sqrt{2}}
]
[
3\sqrt{7}
]
Çarpım:
[
\frac{1}{2\sqrt{2}} \times 3 \sqrt{7} = \frac{3\sqrt{7}}{2\sqrt{2}} = \frac{3 \sqrt{7}}{2 \sqrt{2}} = \frac{3 \sqrt{7}}{2 \sqrt{2}}
]
Sonuç:
[
\frac{\sqrt{29}/\sqrt{35}}{3\sqrt{7}/(2\sqrt{2})} = \sqrt{\frac{29}{35}} \times \frac{2 \sqrt{2}}{3 \sqrt{7}} = \frac{2 \sqrt{2} \sqrt{29}}{3 \sqrt{7} \sqrt{35}}
]
Devamında (\sqrt{7}\sqrt{35} = \sqrt{245} = 7\sqrt{5}) sadeleştirilerek hesaplanabilir.
4. Oran ve Orantı Problemleri (Sorular 5.7 ila 5.10)
- 5.7:
[
3x = 5y \implies \frac{x+y}{x-y} = ?
]
Çözüm:
[
x = \frac{5}{3} y
]
[
\frac{x+y}{x-y} = \frac{\frac{5}{3} y + y}{\frac{5}{3} y - y} = \frac{\frac{5}{3} y + \frac{3}{3} y}{\frac{5}{3} y - \frac{3}{3} y} = \frac{\frac{8}{3} y}{\frac{2}{3} y} = \frac{8}{3} \times \frac{3}{2} = 4
]
- 5.8:
[
\frac{a}{b} = \frac{3}{4}, \quad \frac{b}{c} = \frac{5}{6}, \quad 2a + b + c = 7
]
Soru: (a = ?)
Çözüm:
[
a = \frac{3}{4} b, \quad b = \frac{5}{6} c \Rightarrow a = \frac{3}{4} b = \frac{3}{4} \times \frac{5}{6} c = \frac{15}{24} c = \frac{5}{8} c
]
Denklem:
[
2a + b + c = 7
]
[
2 \times \frac{5}{8} c + \frac{5}{6} c + c = 7
]
[
\frac{10}{8} c + \frac{5}{6} c + c = 7
]
[
\frac{5}{4} c + \frac{5}{6} c + \frac{6}{6} c = 7
]
Ortak payda 12:
[
\frac{15}{12} c + \frac{10}{12} c + \frac{12}{12} c = \frac{37}{12} c = 7
]
[
c = \frac{7 \times 12}{37} = \frac{84}{37}
]
Sonra:
[
a = \frac{5}{8} \times \frac{84}{37} = \frac{420}{296} = \frac{105}{74}
]
Yaklaşık 1.419.
5. Pratik Oran Problemleri (Sorular 5.11 ila 5.17)
-
5.11: 400 gram fıstık 50 TL ise 3.2 kg fıstık kaç TL?
3.2 kg = 3200 gr.
Orantı:
[
400 \text{ gr} \rightarrow 50 \text{ TL}
]
[
3200 \text{ gr} \rightarrow x \text{ TL}
]
[
x = \frac{3200 \times 50}{400} = 400 \text{ TL}
] -
5.12: 15 işçi 6 günde işi bitiriyor. 10 işçi kaç günde bitirir?
İşçi sayısı ve gün çarpımı sabit:
[
15 \times 6 = 90 \quad \Rightarrow \quad 10 \times x = 90 \Rightarrow x = 9 \text{ gün}
] -
5.13:
(a) sayısı (b) ile doğru orantılı, (b) sayısı (c) ile ters orantılı.
(a \times b = 32), (c=6) iken (b=8), (c=4) iken (a=?)
Çözüm:
(b) ile (c) ters orantılı olduğuna göre:
[
b \times c = k = \text{sabit}
]
İlk durumda:
[
8 \times 6 = 48 = k
]
İkinci durumda:
[
b = \frac{48}{4} = 12
]
Ayrıca:
[
a \times b = 32 \Rightarrow a = \frac{32}{b}
]
[
a = \frac{32}{12} = \frac{8}{3}
]
Sonraki Adımlar
Daha karmaşık problemleri ve detaylı çözümleri isterseniz, özellikle köklü ifadelerin sadeleştirilmesini veya oran-orantı uygulamalarını madde madde detaylandırabilirim. İsterseniz, görseldeki diğer soruların çözümlerini de adım adım hazırlayabilirim.
Hangi sorunun detaylı çözümünü ister misiniz?
@Simge_Ozen
Resimli Soru 04-01-2026 13:57:55
Önemli Noktalar
- Kuvvet ve köklü ifadeler sadeleştirilirken taban ve üslerin doğru kullanımı kritik.
- Oran-orantı problemlerinde “eş güç” veya “eş iş” modelini kurmak işi kolaylaştırır.
- Yüzde ve yaş problemlerinde önce birim değerleri belirleyip denklem kurmak çözümü hızlandırır.
Cevapların Özeti
Aşağıda 5.1’den 5.17’ye kadar soruların kısa cevapları yer alıyor. Ayrıntılı açıklamaya “İçindekiler” başlığından ulaşabilirsiniz.
İçindekiler
- 5.1 İşlemin Sonucu
- 5.2 a² + b² Bulma
- 5.3 Karekök Toplamı
- 5.4 Hacim Kökü İfadesi
- 5.5 Köklü Bölme
- 5.6 İki Köklü Farkı
- 5.7 Oran Problemi
- 5.8 Üçlü Orantı
- 5.9 Eşit Oranlı Bilinmeyenler
- 5.10 Oran Denklemi
- 5.11 Birim Fiyat
- 5.12 İşçi-Gün Problemi
- 5.13 Doğru-Ters Orantı
- 5.14 Yüzde-Denklik
- 5.15 Yüzde Fark Problemi
- 5.16 Toplam ve Fazla Yüzde
- 5.17 Harcama ve Kalan
5.1 İşlemin Sonucu
$$\frac{3^3\cdot2^4+3^4\cdot2^3}{5}
=\frac{27\cdot16+81\cdot8}{5}
=\frac{432+648}{5}
=\frac{1080}{5}
=216$$
5.2 a² + b² Bulma
5^a\cdot2^b=200=5^2\cdot2^3\implies a=2,\ b=3\implies a^2+b^2=2^2+3^2=4+9=13
5.3 Karekök Toplamı
$$\sqrt{\frac{6}{25}}+\sqrt{\frac{11}{25}}
=\frac{\sqrt6}{5}+\frac{\sqrt{11}}{5}
=\frac{\sqrt6+\sqrt{11}}{5}$$
5.4 Hacim Kökü İfadesi
İfade: $$\displaystyle\sqrt[3]{29-5\sqrt{19}+\sqrt{163}}$$
Bu haliyle sade bir tam sonuç yoktur; yaklaşık değer
\displaystyle\sqrt[3]{19{,}973}\approx2{,}714\,
5.5 Köklü Bölme
$$\frac{\sqrt{20}}{\sqrt5+\sqrt{15}}
=\frac{2\sqrt5}{\sqrt5(1+\sqrt3)}
=\frac{2}{1+\sqrt3}
=\sqrt3-1$$
5.6 İki Köklü Farkı
$$\frac{\sqrt4-\sqrt6}{\sqrt8-\sqrt2}
=\frac{2-\sqrt6}{2\sqrt2-\sqrt2}
=\frac{2-\sqrt6}{\sqrt2}
=\sqrt2-\sqrt3$$
5.7 Oran Problemi
$$3x=5y\implies x=\tfrac{5}{3}y\quad\Rightarrow\quad
\frac{x+y}{x-y}
=\frac{\frac{5}{3}y+y}{\frac{5}{3}y-y}
=\frac{\frac{8}{3}y}{\frac{2}{3}y}=4$$
5.8 Üçlü Orantı
$$\frac{a}{b}=\frac34,\ \frac{b}{c}=\frac56\implies
b=\tfrac{4}{3}a,\ c=\tfrac{6}{5}b=\tfrac{8}{5}a$$
Denklem: 2a+b+c=7 ise
$$2a+\tfrac{4}{3}a+\tfrac{8}{5}a=7
\implies74a=105\implies a=\frac{105}{74}$$
5.9 Eşit Oranlı Bilinmeyenler
$$3x=5y=6z=k\implies x=\tfrac{k}{3},,y=\tfrac{k}{5},,z=\tfrac{k}{6}$$
$$\frac1x+\frac1y+\frac1z=\frac3k+\frac5k+\frac6k=\frac{14}{k}=7
\implies k=2\implies x=\tfrac{2}{3}$$
5.10 Oran Denklemi
$$\frac{a+b}{5a-3b}=\tfrac12
\implies2a+2b=5a-3b\implies5b=3a\implies\frac{a}{b}=\frac{5}{3}$$
5.11 Birim Fiyat
400 g → 50 TL ise 3200 g = 8 × 400 g → 50\cdot8=400 TL
5.12 İşçi-Gün Problemi
Toplam iş = 15 işçi × 6 gün = 90 işçi-gün
10 işçi = 90/10 = 9 gün
5.13 Doğru-Ters Orantı
a\propto b/c,\ a=8,\ b=32,\ c=6\implies k=\tfrac{a\,c}{b}=\tfrac{8\cdot6}{32}=\tfrac32
b=8,\ c=4\implies a=k\cdot\tfrac{b}{c}=\tfrac32\cdot\tfrac{8}{4}=3
5.14 Yüzde-Denklik
$$0{,}30P-10=182\implies0{,}30P=192\implies P=\frac{192}{0{,}30}=640\ \mathrm{TL}$$
5.15 Yüzde Fark Problemi
$$0{,}40x-0{,}30x=60\implies0{,}10x=60\implies x=600$$
5.16 Toplam ve Fazla Yüzde
Büyük sayı = diğerinin %60 fazlası
$$x=1{,}60y,\ x+y=52\implies2{,}60y=52\implies y=20,\ x=32$$
5.17 Harcama ve Kalan
$$0{,}06P=18\implies P=300$$
Harcanan = %30+6 = 36 → 0{,}36\cdot300=108
Kalan = 300-108=192\ \mathrm{TL}
Özet Tablosu
| Soru No | Cevap |
|---|---|
| 5.1 | 216 |
| 5.2 | 13 |
| 5.3 | \tfrac{\sqrt6+\sqrt{11}}{5} |
| 5.4 | \approx2{,}714 |
| 5.5 | \sqrt3-1 |
| 5.6 | \sqrt2-\sqrt3 |
| 5.7 | 4 |
| 5.8 | \tfrac{105}{74} |
| 5.9 | \tfrac{2}{3} |
| 5.10 | \tfrac{5}{3} |
| 5.11 | 400 TL |
| 5.12 | 9 gün |
| 5.13 | 3 |
| 5.14 | 640 TL |
| 5.15 | 600 |
| 5.16 | 32 |
| 5.17 | 192 TL |
SSS
S1: Kuvvetli ifadeler sadeleştirilirken nelere dikkat etmeliyim?
C1: Aynı tabanlı ifadelerde üsleri toplayıp çıkarırken taban değişimi yapmayın; köklü ifadelerde payda-pay eşitlemeye dikkat edin.
S2: Oran-orantı problemlerindeki “eş güç” kavramı nedir?
C2: “Eş güç”, farklı kişiler aynı işi farklı günde yapıyorsa iş miktarını eşitleyip orantı kurmaktır.
S3: Yüzde problemlerinde denklem kurulurken ilk adım ne olmalı?
C3: Önce yüzdeyi kesir veya ondalık formata çevirip P harfiyle temsil edin, sonra harcamaları denkleştirin.
Başka hangi soruların çözümlerini görmek istersiniz?
@Simge_Ozen