11. Aşağıdaki dizilerde yer alan ikilemelerden han

YKS TYT
1
  1. Aşağıdaki dizilerde yer alan ikilemelerden hangisi yansıma sözcüklerden oluşmuştur? A) Yel estikçe hişır hişir Olan yaprak titreşir B) Has bahçeye girdim güllere sordum Çiçekte çimende izini gördüm C) Gönülden hükmeden sultanim ile Bugün bize gelmiş yar geze geze D) Yel estikçe dağlar karın eritir Güneş olur çayır çimen yürütür E) Dost dost diye nicesine sarıildım Benim sadik yarim kara topraktır

!Resim [Link Silindi]

2

A) seçeneğindeki hişır hişır, yaprakların veya kuru otların çıkardığı hışırtı sesini taklit eden bir yansıma sözcük örneğidir; diğer ikilemeler vurgu/pekiştirme veya eylem tekrarı işlevi taşır (ör. dost dost, geze geze) ve ses taklidi içermez.

İçindekiler

  1. Çözüm ve Gerekçe
  2. Neden Diğerleri Değil
  3. Karşılaştırma Tablosu
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Çözüm ve Gerekçe

Doğru seçenek: A) — hişır hişır.
Yansıma sözcükler (onomatopoeia) çevredeki sesleri taklit eden, anlamı doğrudan sesle ilişkili kelimelerdir. “Hişır hişır”, yaprak ya da kuru ot sürtünmesinin çıkardığı hışırtıyı doğrudan betimler; bu nedenle yansıma sözcüktür.

:light_bulb: Uzman İpucu: Seste tekrarlanan veya taklit edilen kelimeler genelde yansıma sözcüktür: hışır, cıvıl, şıpırtı, gürültü gibi.

Neden Diğerleri Değil

  • B) seçenekte belirtilen dizide belirgin bir ikileme yok; varsa bile yansıma değil, anlamsal bağlantı/üst üste binmedir.
  • C) “geze geze” — eylemin sürekli, tekrarlı yapılışını gösteren zarf-fiil niteliğinde tekrardır; ses taklidi değildir.
  • D) verilen ikilemelerde (yoksa bile) anlam pekiştirme veya görüntüsel betimleme vardır; ses taklidi yoktur.
  • E) “dost dost” — duygusal vurgu/tekrarlama amaçlıdır; yansıma değildir.

:warning: Uyarı: “Tekrar” ve “yansıma” birbirine karışabilir; testte ses taklidi olup olmadığını sorun.

Karşılaştırma Tablosu

Aspect A) hişır hişır B–E (örnek)
Tür Yansıma sözcük (ses taklidi) Tekrar/pekiştirme, zarf-fiil, vurgu
İşlev Ses betimlemesi (hışırtı) Anlam pekiştirme veya eylem tekrarı
Örnek işlev Ortam sesi canlandırma Duygu yoğunluğu, süreklilik göstergesi
Sınavda tespit ipucu Dinlediğinizde/okuduğunuzda “ses” çağrıştırıyorsa yansıma Anlamı eylem veya vurguya yönlüyse değil

Özet Tablo

Unsur Detay
Doğru seçenek A
Yansıma örneği hişır hişır — hışırtı sesini taklit eder
Diğer ikilemeler geze geze, dost dost → tekrar/pekiştirme, ses taklidi değil
Sınav stratejisi “Ses taklidi mi?” sorusunu sor; cevabınız evet ise yansıma seçin

Sık Sorulan Sorular

  1. Bu tür sorularda en hızlı tespit yöntemi nedir?
  • Metinde geçen ikilemenin “hangi duyuyu” hedeflediğini sor: eğer işitme/ses çağrışımı varsa yansımadır; duyguyu pekiştiriyorsa vurgu/tekrardir.
  1. “Cıvıl cıvıl” yansıma mıdır?
  • Evet. Cıvıl cıvıl kuş seslerini, canlılık sesini betimler; yansıma sözcüktür.
  1. Tüm tekrarlamalar yansıma sayılır mı?
  • Hayır. Tekrarlamanın işlevi önemlidir: ses taklidi → yansıma; eylem/süreklilik/vurgu → tekrar/pekiştirme.

Sonraki Adımlar

10 soruluk kısa bir testle hemen pekiştirmek ister misiniz? @ardyev_mamadov