Yukarıdaki soruyu çözmek için detaylı adımları ele alalım:
10. Soru Analizi
Yukarıda verilen şekilde, d // k (d doğrusu k doğrusuna paralel) olduğu belirtilmiştir. Bu durumda paralel doğrular arasında oluşan açılar, çapraz açılar ve z karşılığı açılar gibi kurallarla eşitlik sağlar.
Verilen Bilgiler
- m(∠ABF) = 3x + 50°
- m(∠BFH) = x + 70°
Soruda, m(∠DBF) açısının kaç derece olduğu sorulmaktadır.
Çözüm Adımları
Adım 1 – Paralellik Kuralı ve Açılar Arasındaki İlişki
Paralel doğruların bulunduğu bir sistemde, çapraz açılar birbirine eşittir. Bu şu anlama gelir:
- m(∠ABF) + m(∠BFH) = 180°
Çünkü bu iki açı d doğrusu ile k doğrusu arasında kalan iç ters (z çaprazı) açılarıdır ve toplamları 180° eder.
Adım 2 – Denklemi Kurma
Verilen açıları yerine yerleştirelim:
Bu ifadeyi sadeleştirirsek:
Adım 3 – x Değerini Bulma
Denklemden x’i bulmak için çözüm yapalım:
Adım 4 – m(∠DBF) Bulma
Şimdi m(∠DBF) açısını hesaplayabiliriz. m(∠DBF), verilen şekilde m(∠BFH) açısına eşittir. Çapraz açılar olduğundan bu iki açı aynı büyüklüktedir:
m(∠BFH) = x + 70°
Özet Tablo
| Açının Adı | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| m(∠ABF) | 3x + 50 | 95° |
| m(∠BFH) | x + 70 | 85° |
| m(∠DBF) | m(∠BFH) ile eşit | 85° |
Sonuç:
m(∠DBF) = 85° olduğundan doğru cevap C şıkkı (80° değil, kontrol ediniz soruyu!).
Eğer açıklamada hata var gibi görünüyorsa lütfen tekrar fotoğrafı gözden geçirin. ![]()
Yukarıda verilen şekilde d // k, m(ABF) = 3x + 50°, m(BFH) = x + 70°’dir. Buna göre, m(DBF) kaç derecedir?
Cevap:
İçindekiler
1. Sorunun Genel Açıklaması
Bu problemde, d ve k doğrularının paralel olduğu bir şekil verilmiştir. İki farklı açı ölçüsü paylaşılmakta:
- m(\widehat{ABF}) = 3x + 50^\circ
- m(\widehat{BFH}) = x + 70^\circ
Bu iki açının paralel doğrular üzerindeki konumlarına göre hangi açı ilişkisine (örneğin, iç ters açılar, iç bükey açılar veya yöndeş açılar vb.) sahip olduklarını saptayarak x değeri bulunur. Ardından m(\widehat{DBF}) değerini hesaplamamız istenir.
2. Temel Geometri Terimleri
- Paralel Doğrular (d // k): İki doğru hiçbir zaman kesişmez ve sürekli aynı uzaklıkta kalır.
- Transversal (Kesen): Paralel doğruları kesen üçüncü bir doğrudur; bu doğrular üzerinde çeşitli açılar oluşturur.
- İç Ters Açı: Paralel doğruların iç bölgesinde ve kesenin karşıt taraflarında oluşan, ölçüleri eşit olan açılardır.
- Aynı Taraf İç Açı: Paralel doğruların iç bölgesinde ve kesenin aynı taraflarında oluşan, ölçüleri toplamı 180^\circ olan açılardır.
- Doğrusal Çift (Komşu Supplement Açı): Aynı düzlemde, doğruda komşu olan iki açının ölçüleri 180^\circ eder.
3. Problemdeki Paralel Doğrular ve Açı İlişkileri
- d doğrusu üzerinde noktalar A, B, D bulunur (A, B, D kollinear).
- k doğrusu üzerinde noktalar E, F, H bulunur (E, F, H kollinear).
- m(\widehat{ABF}) ve m(\widehat{BFH}) açıları, çoğu zaman iç ters veya aynı taraf iç açı konumunda olabilir.
- Şekildeki verilere göre, \widehat{ABF} ve \widehat{BFH}, iç ters açılar gibi davranarak eşit olabilir veya aynı taraf iç açı olarak toplamları 180^\circ olabilir. Çizim incelendiğinde bu iki açının iç ters açı konumunda olduğu anlaşılır. Dolayısıyla:
olur.
Bu eşitliği kullanarak 3x + 50 = x + 70 eşitliğinden x değeri hesaplanabilir.
4. Adım Adım Çözüm
Adım 1: Açıların Eşitliğini Yazma
Şekil incelendiğinde \widehat{ABF} ve \widehat{BFH} açılarının iç ters açılar olduğu görülür (paralel doğrular ve kesişen bir kesen üzerinden). Dolayısıyla:
$
3x + 50 = x + 70
$
Adım 2: Denklem Çözme
$
3x + 50 = x + 70
\implies 3x - x = 70 - 50
\implies 2x = 20
\implies x = 10
$
Adım 3: Açı Ölçülerini Bulma
- m(\widehat{ABF}) = 3(10) + 50 = 30 + 50 = 80^\circ
- m(\widehat{BFH}) = 10 + 70 = 80^\circ
Gerçekten de bu iki açı eşit olur.
Adım 4: İstenen Açı $m(\widehat{DBF})$’yi Hesaplama
Düzlemde d doğrusu üzerinde A, B, D ardışık noktalar olduğu için \widehat{ABF} ile \widehat{DBF} bir doğrusal çift oluşturur. Bu yüzden:
Böylece:
Adım 5: Doğru Seçeneği Belirleme
Seçeneklerde 100^\circ yer aldığı için doğru cevap 100 derecedir.
5. Tablo: Açılar ve Hesaplamalar
| Açı | Denklem | Hesaplanan Değer |
|---|---|---|
| m(\widehat{ABF}) | 3x + 50 | \;3(10)+50=80^\circ |
| m(\widehat{BFH}) | x + 70 | \;10+70=80^\circ |
| x | 3x+50=x+70 | x=10 |
| m(\widehat{DBF}) | 180^\circ - 80^\circ (doğrusal çift) | 100^\circ |
6. Sonuç ve Özet
Bu problemde paralel doğrular üzerinden iç ters açılar ile doğrusal çift kavramını birleştirerek denklemler oluşturduk. Önce \widehat{ABF} ve \widehat{BFH} açılarının eşit olduğunu belirledik, bu sayede x değerini 10 bulduk. Ardından \widehat{ABF} = 80^\circ olduğundan, \widehat{DBF} açısı onun bütünleyeni olduğu için 180^\circ - 80^\circ = 100^\circ olarak hesaplandı.
Bu tür sorularda, paralel doğruların kesenle oluşturduğu açılar konusuna hâkim olmak ve açıların birbirleriyle ilişkilerini doğru saptamak esastır. Doğru yaklaşım sayesinde kısa yoldan istenen açı bulunabilir.
Kısaca Özet:
• \widehat{ABF} ve \widehat{BFH} eşit bulunur (iç ters açı)
• x = 10
• \widehat{ABF} = 80^\circ, dolayısıyla \widehat{DBF} = 100^\circ
Cevap: 100 derece.
