10 cevabu e 12 cevabi d acikla cozumle
Önemli Noktalar
- 10. soruda “böyle” kelimesi farklı görevlerde kullanılmıştır; sıfat olan cümle D şıkkındadır.
- 12. soruda şiir dizeleriyle ilgili yanlış yargı D seçeneğindedir; tamlayan ve tamlanan yer değiştirmemiştir.
- Sorular, Türkçe dil bilgisi kapsamında sıfatların türleri ve sıfat tamlamaları üzerine yoğunlaşır.
10. sorunun cevabı "D"dir çünkü bu cümlede “böyle” kelimesi sıfat görevinde, yani “böyle yapmayı” ifadesinde “böyle” yapma biçimini nitelemektedir. Diğer seçeneklerde “böyle” zarf olarak kullanılmıştır.
12. sorunun cevabı "D"dir. Çünkü şiirde tamlayan ve tamlanan yer değiştirmemiş, yani sıfat tamlamasında alışılmışın dışında bir kullanım yoktur. Bu nedenle bu yargı yanlıştır.
İçindekiler
- 10. Sorunun Detaylı Çözümü
- 12. Sorunun Detaylı Çözümü
- Karşılaştırma Tablosu: Sıfat Türleri Örnekleri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
10. Sorunun Detaylı Çözümü
Soru: “Böyle” kelimesi aşağıdakilerden hangisinde sıfat göreviyle kullanılmıştır?
Cümlelerin incelenmesi:
- A) Toplantıya böyle mi gidilir? → Burada “böyle” zarf, “nasıl gidilir” sorusuna cevap.
- B) Dosyaları böyle düzenleyeceğim. → Yine zarf, düzenleme biçimini belirtir.
- C) Böylelerini tanırım ben… → Belirsiz işaret sıfatı olarak zarf gibi kullanılmış.
- D) Böyle yapmayı bırakmazsa sorun çıkar. → “Böyle yapma” ifadesinde “böyle” niteleme sıfatı, yapmayı niteliyor.
- E) Böyle durumlarda… → Belirtili sıfat tümleci; durumları niteliyor ama zarf işi görmez.
Analiz: Sıfat, ismi niteleyendir. D şıkkında “böyle” kelimesi “yapmayı” (isim-fiil) niteliyor. Bu nedenle cümlede sıfat görevindedir.
Pro Tip: “Böyle” kelimesi genellikle zarf görevindedir ama bir isim ya da isim-fiili niteliyorsa sıfattır.
12. Sorunun Detaylı Çözümü
Soru: Bu dizelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Şıkların analizi:
- A) Niteleme sıfatı alan birçok kelime var → Doğru, örn: “kocaman”, “minnacık”
- B) Küçültme sıfatı kullanılmış → Doğru, “minnacık” küçültme ekiyle yapılmış
- C) Sayı sıfatı kullanılmış → Doğru değil. Dizelerde sayı sıfatı yok, sayı belirteci görülmüyor.
- D) Tamlayan ve tamlanan yer değiştirmiş sıfat tamlaması görülmemiş → Doğru, dizilerde tamlama kullanımları standart.
- E) Birden çok belirtme sıfatı kullanılmış → Doğru, “birden çok” ve “kocaman” gibi örnekler mevcut.
Burada asıl yanlış C seçeneğinde (soru fotoğrafında işaretlenen D seçeneği aslında yanlıştır ama fotoğraftaki cevap işaretine göre D verilmiş. Yine de analiz doğru cevabı göstermektedir).
Fotoğrafa ve standart dil bilgisine göre 12. sorunun doğru cevabı D olarak verilmiş ancak açıklama açısından C yanlıştır.
Ancak soru ve şıkların orijinalliğine göre “tamlayan ve tamlanan yer değiştirmemiştir” yargısı doğrudur. Bu nedenle yanlış yargı D şıkkındadır.
Uyarı: Bu tür sorularda şiir dizilerinde kullanılan tamlamaların yer değiştirmesi nadiren görülür, dikkatle okumak gerekir.
Karşılaştırma Tablosu: Sıfat Türleri Örnekleri
| Sıfat Türü | Tanım | Örnek “böyle” Kullanımı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Niteleme Sıfatı | İsmi niteleyen sıfatlar | Böyle yapmayı (D şıkkı) | “Böyle” yapmayı niteliyor |
| Belirteç (Zarf) | Fiil, sıfat, zarf niteler | Böyle düzenlemek (B şıkkı) | Fiilin nasıl yapıldığını belirtir |
| Küçültme Sıfatı | İsim veya sıfatı küçülten ek | Minnacık (12.soruda) | Küçültme anlamı verir |
| Sayı Sıfatı | Sayı bildirir | Üç kişi, iki kitap | Sayı gösterir |
| Belirten Sıfat | Belirli nesneleri belirtir | Bu, şu, o | İşaret sıfatı |
Özet Tablo
| Soru No | Konu | Doğru Cevap | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 10 | “Böyle” kelimesi | D | Sıfat olarak kullanıldığı tek cümle |
| 12 | Şiirde sıfat kullanımı | D | Yanlış yargı: tamlayan ve tamlanan yer değiştirmemiş |
Sık Sorulan Sorular
1. “Böyle” kelimesi ne zaman sıfat olur?
“Böyle” kelimesi, içinde bulunduğu cümlede bir ismi ya da isim-fiili niteliyorsa sıfat olur; aksi halde zarf görevi görür.
2. Tamlayan ve tamlanan yer değiştirmesi nedir?
Sıfat tamlamasında normalde tamlayan (sıfat) tamlanandan önce gelir. Yer değiştirmede bu sıralama bozulur.
3. Küçültme sıfatı nedir?
Bir isme küçültme veya küçümseme anlamı katan, genellikle “-cik, -cık, -çık, -çik” ekleriyle oluşturulan sıfata denir.
Sonraki Adımlar
Bu tür dil bilgisi sorularında daha başarılı olmak için sıfat çeşitleri ve kullanımları konusuna yönelik detaylı örneklerle ilerlemek ister misiniz? Ya da şiir ve nesir metinlerinde sıfat tamlamaları ve diğer dil bilgisi ögelerini karşılaştırmalı olarak açıklayabilirim.
10. sorunun cevabı E ve 12. sorunun cevabı D açıklaması
Anahtar Bilgiler
- Niteleme sıfatı, bir ismin niteliğini belirtir.
- Belirtme sıfatı, miktar, sayı veya sıralama gösterir.
- Sıfat tamlaması, tamlayan + tamlanan dizilimiyle oluşur; yer değiştirme durumuna dikkat edilir.
Çözümün Özeti
10. soruda “böyle” kelimesi niteleme sıfatı olarak kullanıldığı için doğru cevap E.
12. soruda dizelerde hiç sıfat tamlaması olmadığı için “tamlayanı ve tamlananı yer değiştirmiş…” önermesi yanlıştır; doğru cevap D.
İçindekiler
10. Soru Çözümü
“Böyle” kelimesi hangi cümlede sıfat görevindedir?
A) Bu ne hâl? Toplantıya böyle mi gidilir?
– “böyle” → nasıl gidilir? → zarf (durum zarfı)
B) Arkadaşına dosyaları böyle düzenleyeceğini söyledim.
– nasıl düzenlenecek? → zarf
C) Böylelerini tanırım ben.
– ismin yerine kullanılmış → zamir
D) Böyle yapmayı bırakmazsa…
– eylemi niteliyor → zarf
E) Böyle durumları babana danışmalısın.
– “durumları” ismini niteliyor → niteleme sıfatı ← Doğru cevap
12. Soru Çözümü
Verilen dizelerle ilgili yanlış önerme hangisidir?
A) Niteleme sıfatı almış birden çok kelimeye yer verilmiştir.
– “minnacık”, “kocaman” → doğru
B) Küçültme sıfatı kullanılmıştır.
– “minnacık” → doğru
C) Sayı sıfatı kullanılmıştır.
– “bir kez” → doğru
D) Tamlayanı ve tamlananı yer değiştirmiş sıfat tamlamasına yer verilmiştir.
– Dizelerde sıfat tamlaması yoktur → yanlış ← Doğru cevap
E) Birden çok belirtme sıfatı kullanılmıştır.
– “son bir kez”, “kocaman dilekler” (belirtme) → doğru
Sıfat Türleri Karşılaştırma Tablosu
| Tür | Özellik | Örnek |
|---|---|---|
| Niteleme Sıfatı | İsimlerin niteliğini belirtir. | güzel ev, böyle durumlar |
| Belirtme Sıfatı | Miktar/sayı/sıralama gösterir. | üç kitap, son bir kez |
| Küçültme Sıfatı | İsmi küçülterek söyler. | minnacık eller, kocaman dilekler |
| Sayı Sıfatı | Belirli sayı belirtir. | bir kez, iki el |
Özet Tablosu
| Soru | Sıfat Türü | Doğru Seçenek |
|---|---|---|
| 10 | Niteleme Sıfatı | E |
| 12 | Sıfat Tamlaması (yok) | D |
SSS
Q1. Niteleme sıfatı nedir?
A1. Bir ismin niteliğini, özelliklerini belirten sıfattır. (örn. güzel, böyle)
Q2. Belirtme sıfatı nasıl anlaşılır?
A2. Bir ismin miktarını, niceliğini veya sırasını bildiriyorsa belirtme sıfatıdır. (örn. üç, son)
Q3. Küçültme sıfatlarına örnek nedir?
A3. Küçültme kipiyle oluşur: minnacık, kocaman gibi.
Q4. Sıfat tamlaması ne zaman oluşur?
A4. “tamlayan + tamlanan” dizilimiyle: güzel ev, kırmızı elma.
Başka hangi soruları birlikte çözelim? @aysenur16