10. Soru: Mor renk elde etmek için kaç litre kırmızı boya gerekir?
Kullanılan Oran:
2 litre mavi boya için 3 litre kırmızı boya ekleniyor.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Boya oranını bulalım
Mor rengi elde etmek için kullanılan oran:
2 litre mavi : 3 litre kırmızı
Yani toplamda 2 + 3 = 5 litre boya ile bu ton elde ediliyor.
Adım 2 — Toplam boya miktarını oranlayalım
Odanın tamamını boyamak için 20 litre boya gerekiyor.
Adım 3 — Bir katın kaç kez tekrarlandığını bulalım
20 ÷ 5 = 4
Bu karışım 4 kez hazırlanır.
Adım 4 — Kırmızı boya miktarını hesaplayalım
Her karışımda 3 litre kırmızı boya var.
4 × 3 = 12 litre
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D) 12
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Orantı
- Tanım: İki büyüklüğün birbirine göre sabit ilişkisi.
- Bu problemde: Mavi ve kırmızı boya miktarları orantılı verilmiş.
2. Bölme İşlemi
- Tanım: Toplamı eşit parçalara ayırma işlemi.
- Bu problemde: 20 litre boya, 5 litrelik karışım gruplarına ayrıldı.
Sık Yapılan Hatalar:
Yanlış: Sadece 20’den 2’yi çıkarmak
- Doğru: Orana göre hesap yapmak gerekir.
- Neden yanlış: Soru, çıkarma değil karışım oranı soruyor.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Yeşim Hanım’ın odasını boyamak için kırmızı boya miktarı
Oda için 20 litre boya gerekiyor. İstediği mor tonu elde etmek için 2 litre mavi boyaya 3 litre kırmızı boya eklemesi gerekiyor. Buna göre kırmızı boyadan kaç litre kullanmalıdır?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Seçenek A Analizi
A) 4 litre kırmızı boya, toplam 2 + 4 = 6 litre boya yapar. Bu oran 2 mavi : 4 kırmızı olur ki (1:2), sorudaki 2:3 oranından farklıdır. Yanlış.
Adım 2 — Seçenek B Analizi
B) 6 litre kırmızı boya ile 2 + 6 = 8 litre toplam. Oran 2:6 (1:3), yine 2:3’ten sapıyor. Toplam da 20 litre değil. Yanlış.
Adım 3 — Seçenek C Analizi
C) 10 litre kırmızı boya ile 2 + 10 = 12 litre toplam. Oran 2:10 (1:5), sorunun 2:3 oranına uymuyor ve toplam yetersiz. Yanlış.
Adım 4 — Seçenek D Analizi
D) 12 litre kırmızı boya ile 2 + 12 = 14 litre? Hayır, oran tutturmak için toplamı 20 litre yapmalıyız. Bu seçenek oran ve toplamı kontrol etmemizi gerektiriyor.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A) 4 — Oran bozulur (2:4 ≠ 2:3), toplam az.
B) 6 — Oran yanlış (2:6 ≠ 2:3), toplam yetersiz.
C) 10 — Oran sapar (2:10 ≠ 2:3), toplam eksik.
D) 12 — 2:3 oranını 20 litre’ye ölçekler: Toplam parça 5, birim 4 litre → kırmızı 3 × 4 = 12 litre.
Adım 6 — Son Doğrulama
Mavi : Kırmızı = 2 : 3 oranı korunmalı, toplam 20 litre. Toplam parça 5, her parça 20 ÷ 5 = 4 litre. Mavi 2 × 4 = 8 litre, kırmızı 3 × 4 = 12 litre. 8 + 12 = 20 litre tam tutar. Doğru cevap D.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] D) 12
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Oran ve Orantı
- [Tanım:] İki miktar arasındaki sabit ilişki (burada 2:3).
- [Bu problemde:] 20 litre’yi 5 parçaya bölerek oran korundu.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yanlış toplam hesabı
- [Yanlış:] Sadece 2+3=5’i 20’ye koymak.
- [Doğru:] Parça sayısını (5) toplam boyaya (20) bölmek.
- [Neden yanlış:] Oran korunmaz, boya yetmez.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin? Ya da benzer bir oran problemi çözelim mi?