Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
- Metin, Mehmet Kaplan’a ait öğretici bir makaleden alınmış yazılı ve düşünsel bir metindir. Buna karşın 2. Metin, Neşet Ertaş’ın icra ettiği ses ve müzik unsurları içeren sözlü bir halk edebiyatı ürünüdür (türkü). Ayrıca 1. Metin okuyucuya bilgi verip düşünceyi açıklarken; oysaki 2. Metin ezgi ve duyguyla dinleyiciye hitap etmektedir.
Birinci metinde kavramsal ve nesnel bir anlatım tercih edilmişken, diğer metinde sanatsal ve müzikal bir ifade biçimi öne çıkmaktadır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu farklılıkların temel gerekçesi metinlerin türü, hazırlanış amacı ve hitap ettikleri anlatım kanallarıdır. 1. Metin okuyucuya dil ve kültür ilişkisini açıklamak ve bilgi aktarmak amacıyla yazılmıştır. 2. Metin ise dinleyicide estetik zevk, coşku ve duygu uyandırmayı amaçlayan sözlü ve müzikal bir eserdir. İletişim araçlarının (yazılı metin - müzikal performans) ve amaçların farklı olması metinlerin yapısını ve anlatımını doğrudan değiştirmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- Metin olan türkü icrasından daha fazla etkilendim. Çünkü müzik ve insan sesi, duyguları doğrudan harekete geçirerek dinleyicide daha güçlü bir estetik etki ve bağ oluşturur. Düşünsel metinler zihinsel bir kavrayış sağlarken türkü gibi sanatsal ürünler duygu dünyasına temas eder.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinlerde tespit edilen dil bilgisi unsurları ve metne katkıları:
- Zamirler: Metinde geçen “O” (kişi zamiri), “bu” (işaret zamiri) ve “her şey” (belgisiz zamir) gibi sözcükler isimlerin yerine geçerek metindeki gereksiz kelime tekrarlarını önler ve akıcılığı sağlar.
- Edatlar: “âdeta”, “gibi”, “ile” sözcükleri kavramlar arasında benzetme, nitelleme ve vasıta ilgisi kurarak anlatımı zenginleştirir.
- Bağlaçlar: “Zira”, “ve”, “fakat” sözcükleri cümleler ve düşünceler arasında neden-sonuç, karşıtlık ve mantıksal bağlar kurarak metnin bağdaşıklığını sağlar.
- Ünlemler: 1. Metinde doğrudan duygu ünlemi bulunmamakla birlikte, 2. Metindeki türkü icrasında yer alan seslenişler (nida) anlatıma coşku ve duygu yoğunluğu katar.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 86 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 88 →