Soru 1
Kısa cevap
Tablodaki altı çizili fiillerin cümlelere kattığı anlamlar sırasıyla şu şekildedir:
- varalım mı, kaçalım mı?: İstek, soru (Öneri / ortak karar alma)
- öldürdüysen: Şart / koşul (Geçmişte gerçekleşmiş eyleme bağlı şart)
- gitmelisin: Gereklilik (Tavsiye / zorunluluk)
- olmuştur: Olasılık / ihtimal (Tahmin)
- kalmış: Öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman (Başkasından duyma / sonradan öğrenme)
- öldürmüştür: Kesinlik / bilgi aktarma
- desem: Şart / dilek (Koşul / varsayım)
Fiillere gelen kip, şahıs ve bildirme ekleri; eylemin zamanını, gerçekleşme biçimini ve konuşanın tutumunu (istek, şart, ihtimal, kesinlik vb.) belirler.
Soru 2
Kısa cevap
Metindeki fiillerin yapılarına göre sınıflandırılması şu şekildedir:
- Basit fiil: oldu, yaptılar
- Türemiş fiil: uyandırmıştı (uyan-dı-r-), gülünüyordu (gül-ün-), yazıldı (yaz-ıl-)
- Birleşik fiil: şaka ediliyor (yardımcı fiille kurulan), karar verdi (anlamca kaynaşmış/deyimleşmiş), yâr oldu (yardımcı fiille kurulan)
Basit fiiller yapım eki almamış kök hâlindeki fiillerdir. Türemiş fiiller yapım eki alarak türetilmiştir. Birleşik fiiller ise birden fazla kelimenin bir araya gelmesiyle oluşmuştur.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Fiiller parçadan çıkarıldığında cümleler yargısız kalır; eylemler, durumlar ve zaman bağlamı kopacağı için metin anlamlı bir bütün oluşturamaz.
Fiiller, bir metinde hareket ve durumları zaman ve kişiye bağlayarak yargıyı tamamlar. Metindeki olay akışını, durum değişikliklerini ve düşünceleri aktarmada temel taşıyıcı unsur rolünü üstlenir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 259 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 261 →