Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinlerden hareketle yapılan çıkarımlar ve T diyagramında yer alabilecek karşılaştırmalar aşağıda yapı, dil-anlatım ve ortaya çıktığı dönem özellikleri çerçevesinde düzenlenmiştir:
Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürdüğü Boy (Halk Hikâyesi / Epik Metin)
- Metin Türü ve Yapı: Destansı halk hikâyesidir. Olay örgüsü kahramanlık, boy birliği ve olağanüstü ögeler (ejderha ile mücadele) etrafında gelişir.
- Tema: Yiğitlik, alplık, inanç, boy düzeni ve dayanışma.
- Dil ve Anlatım: Yalın, tempolu ve sözlü geleneğin izlerini taşıyan akıcı bir dil kullanılır. Cümleler eylem ağırlıklı ve kısadır; secili anlatım görülür.
- Dönem Özellikleri ve Bağlam: Oğuz Türklerinin göçebe-yerleşik geçiş dönemini, boy yapısını ve geleneksel yaşayışını yansıtır.
Mai ve Siyah (Servetifünun Dönemi Romanı)
- Metin Türü ve Yapı: Batılı anlamda realist romandır. Olay örgüsü günlük hayatın gerçekliği, aile düzeni ve bireysel hayal-hakikat çatışmasına dayanır.
- Tema: Bireysel kaygılar, aile sorumluluğu, geçim mücadelesi ve aydın hayatı.
- Dil ve Anlatım: Servetifünun edebiyatına özgü süslü, uzun, betimleyici ve psikolojik çözümlemelere dayalı bir dil kullanılır.
- Dönem Özellikleri ve Bağlam: 19. yüzyıl sonu Osmanlı/İstanbul şehirli orta sınıfının ve modern aydın profilinin sosyal hayatını yansıtır.
T Diyagramı Çıkarım Özeti:
- Yapı: Epik/olağanüstü olay örgüsü ↔ Realist/günlük hayat odaklı olay örgüsü.
- Dil ve Anlatım: Yalın, hareketli ve eylem odaklı anlatım ↔ Sanatlı, uzun cümleli ve betimleyici anlatım.
- Dönem/Kültür: Oğuz boy kültürü ve geleneksel değerler ↔ Modernleşme dönemi İstanbul aydın ve aile yaşamı.
Çıkarımlar verilen cümlelerdeki mekan, eşya, kahramanlık unsurları ve cümle yapılarının incelenmesiyle doğrulanabilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 257 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 259 →