Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinden alınan cümleler doğrultusunda millî, manevi ve evrensel değerlerin aktarımı şu şekildedir:
- Millî Değerler: Kara Budak’ın hükümdarı ve milleti adına kendini feda etmek istemesi, Kazan Bey’in ordusunu sevk idare ederek düşmana karşı koyması ve yiğitlik sergilemesi Türk kahramanlık geleneğini ve boy teşkilatlanmasını yansıtır.
- Manevî Değerler: Köprüler kurmak, düşkünlerin ve fakirlerin yardımına koşmak gibi davranışlar Türk-İslam kültüründeki hayırseverlik ve yardımlaşma anlayışını gösterir. Ayrıca düşman bile olsa savunmasız/uyuyan birine saldırmamayı töreye ve mertliğe aykırı bulmak manevi ahlak anlayışının sonucudur.
- Evrensel Değerler: Dürüstlük, mertlik, misafirperverlik ve yardıma muhtaç kişileri koruma ilkeleri tüm insanlık için geçerli evrensel değerlerdir.
Çözüm Kontrolü: Verilen cümlelerdeki kahramanlık, hiyerarşi, fedakarlık, hayırseverlik, mertlik ve misafirperverlik gibi unsurlar metin bağlamına göre millî, manevi ve evrensel kategoriler altında gerekçelendirilmiştir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Verilen cümlelerin ilişkili olduğu disiplinler ve gerekçeleri aşağıda açıklanmıştır:
- Cümle: Lala düşündü ki: “Kazan dedikleri er yiğittir, mert yiğittir. Ejderhanın üstüne gitme desem, belki bana öfkelenir ve gazap eder.”
- Disiplin: Psikoloji
- Gerekçesi: Karakterin iç dünyası, düşünceleri, öfkelenme ihtimali ve insan davranışlarına dair yaptığı ruhsal değerlendirmeler anlatıldığı için psikoloji bilimiyle ilgilidir.
- Cümle: Beylerle Serhab Dağı’na seyre çıktım.
- Disiplin: Coğrafya
- Gerekçesi: “Serhab Dağı” ifadesinde somut bir yer ve mekân adından (coğrafi unsurdan) söz edildiği için coğrafya bilimiyle ilgilidir.
- Cümle: Yedi gün, yedi gece burada Padişah’ı konuk etti.
- Disiplin: Sosyoloji / Etnoloji
- Gerekçesi: Toplumsal yaşamın bir parçası olan misafirperverlik geleneği ve konuk etme kültürü aktarıldığı için toplumbilim ve halk bilimiyle ilgilidir.
- Cümle: Aras ve Kars Kalesi’ni o seferde aldım. Başı Açık’tan esir aldım. Akça Kale Sürmeli’de Lala Kılbaş’ı daruga (yönetici) yaptım.
- Disiplin: Tarih
- Gerekçesi: Askerî seferler, kale fetihleri, esir alma ve idari/yönetsel görevlendirmeler (daruga tayini) gibi tarihsel olaylar anlatıldığı için tarih bilimiyle ilgilidir.
Çözüm Kontrolü: Cümlelerde geçen öfke/düşünce (psikoloji), dağ/mekân (coğrafya), konuk etme (sosyoloji) ve sefer/fetih/yönetici (tarih) kavramları doğru disiplinlerle eşleştirilip gerekçelendirilmiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 254 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 256 →