Soru 1
Sayfa 17-18’deki koşuk ile Ziya Gökalp’in “Lisan” şiirinin belirlenen ölçütlere göre karşılaştırılması ve izlenen yolun açıklanması.
Örnek cevap / çözüm yolu
- İçerik:
- Koşuk: Doğa sevgisi, baharın gelişi, aşk ve yiğitlik gibi duyuşsal ve somut temaları işler.
- Lisan: Türk dilinin sadeleştirilmesi, yabancı kelimelerin yerine Türkçe karşılıkların seçilmesi ve halkın söz varlığının esas alınması fikrini işler.
- Dönem:
- Koşuk: İslamiyet öncesi Türk edebiyatı (Sözlü Dönem).
- Lisan: Millî Edebiyat Dönemi.
- Üslup:
- Koşuk: Öz Türkçe kelimeler, dörtlük nazım birimi, hece ölçüsü ve coşkulu bir anlatım.
- Lisan: Sade Türkçe, dörtlük nazım birimi, hece ölçüsü ve öğretici (didaktik) bir anlatım.
- Açık ve Örtük İletiler:
- Koşuk: Açık ileti doğanın canlılığı; örtük ileti insanın doğayla bütünleşme isteğidir.
- Lisan: Açık ileti Türkçenin korunması gereği; örtük ileti millî kimliğin ancak dil bilinciyle yaşatılabileceğidir.
İzlenen Yol ve Gerekçesi:
Metinlerin yazıldığı dönemin tarihsel ve kültürel bağlamı dikkate alınmış, dil özellikleri ve temaları karşılaştırılarak doğrudan metin içi çıkarımlarda bulunulmuştur.
Soru 2
Sözlü gelenekle ilgili genel yargıların ve çıkarımların yazılması.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Sözlü gelenek ürünleri yazının bulunmadığı veya yaygınlaşmadığı dönemlerde toplumsal hafızada yaşatılmıştır.
- Anlatımda yalın, somut ve halkın günlük konuşma diline ait kelimeler kullanılmıştır.
- Şiirler çoğunlukla kopuz eşliğinde söylenmiş; hece ölçüsü ve dörtlük birimi sayesinde akılda kalıcılık sağlanmıştır.
- Toplumun ortak duygularını, doğa gözlemlerini ve yaşam mücadelesini yansıtan temalar öne çıkmaktadır.
Edebi metinlerin dönemsel özelliklerinden ve biçimsel yapılarından hareketle genellemelere ulaşılmıştır.
Soru 3
Koşuk ve Lisan şiirlerinin içeriğine uygun görsel tercihlerinin gerekçelendirilmesi.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Koşuk için: Yeşeren ağaçlar, açan çiçekler ve coşkun akan bir dere kenarında kopuz çalan bir ozan görseli seçilebilir. Gerekçesi: Koşuğun ana teması bahar coşkusu ve doğa sevgisidir.
- Lisan için: Elinde açık bir Türkçe sözlük tutan ve insanlara hitap eden bir yazar görseli tercih edilebilir. Gerekçesi: Şiirde dilde sadeleşme ve düşüncenin açıkça aktarılması fikri savunulmaktadır.
Metinlerin temaları ile görsel unsurlar arasında doğrudan anlamsal bir bağ kurulmuştur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 23 ·
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 25 →