10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Soru Özeti: Koşuk metninin ait olduğu dönemde Türklerin yaşam tarzına dair çıkarımlar ve gerekçeleri.

Örnek cevap / çözüm yolu

Türklerin bu dönemde atlı-göçebe bir yaşam sürdükleri, avcılık ve akıncılıkla uğraştıkları, sürekli hareket hâlinde ve doğayla iç içe bir hayat yaşadıkları çıkarılabilir. Sayfadaki metinde geçen “Atlı-göçebe bir hayat yaşayan, avcılık ve akıncılık yaparak hayatlarını sürdüren…” ifadesi bu çıkarımın doğrudan gerekçesidir.

Metin bağlamında değerlendirildiğinde, toplumun ekonomik ve sosyal hayat biçiminin edebi ürünlerin şekillenmesinde temel etken olduğu görülmektedir.

Soru 2

Soru Özeti: Türklerin yaşam tarzının koşuk metninde ele alınan konulara etkisi.

Örnek cevap / çözüm yolu

Atlı-göçebe yaşam tarzı, mücadeleci hayat şartları ve avcılık; şiirlerde kahramanlık, yiğitlik, doğa sevgisi ve dış güçlerle mücadele konularının işlenmesine yol açmıştır. Zorlu doğa koşulları ve sosyal yapı, edebiyatın temasını doğrudan belirlemiştir.

Metinde ifade edildiği üzere, toplumun veya milletin edebiyatı sürdürülen yaşam tarzına uygun olarak gelişir ve kahramanlık gibi konular öne çıkar.

Soru 3

Soru Özeti: Yaşam tarzı göz önünde bulundurulduğunda sözlü ürünlerin dili hakkındaki değerlendirmeler.

Örnek cevap / çözüm yolu

Sözlü dönem ürünlerinin dili yalın, sade ve yabancı etkilerden uzaktır. Hakiki öz Türkçe sözcükler kullanılmış; anlatımda somut, anlaşılır ve günlük yaşamla doğrudan ilişkili kavramlara yer verilmiştir.

Atlı-göçebe kültürün kapalı ve doğal yapısı gereği, edebî dilde halkın günlük hayatta kullandığı duru Türkçe tercih edilmiştir.

Soru 4

Soru Özeti: Koşuk metninin ait olduğu dönemdeki şiirlerin özellikleri.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu dönem şiirleri sözlü kültür geleneği içinde oluşmuş ve çoğunlukla kopuz eşliğinde söylenmiştir. Hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi kullanılmış, anlatımda söz sanatları ve doğa benzetmelerinden yararlanılmıştır. Ürünler kuşaktan kuşağa aktarılarak varyantlar kazanmıştır.

Metindeki “ozanların yaratıcılığında, tek veya iki telli kopuzun eşliğinde vücut bulan, yayılan, gelişen… Türk sözlü gelenek şiir sanatı” ifadesi bu dönemin şiir özelliklerini doğrulamaktadır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 20 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 22 →