10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 209 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Aşağıdaki görsellerde yer alan hayvanların hangi kavramları sembolize edebileceklerini ilgili boşluklara yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Tilki: Kurnazlık, zekâ, hilecilik
  • Leylek: Özgürlük, göç, bahar, yolculuk
  • Kaplumbağa: Sabır, yavaşlık, azim, kararlılık
  • Tavşan: Hız, korkaklık, telaş
  • Karınca: Çalışkanlık, disiplin, iş birliği, tasarruf
  • Aslan: Güç, cesaret, liderlik, krallık
  • Karga: Açgözlülük, kurnazlık, kibir
  • Kurt: Bağımsızlık, özgürlük, güç, sürü bilinci

Fabl ve anlatmaya bağlı alegorik metinlerde hayvanlar, insanlara ait belirli karakteristik özellikleri ve tutumları somutlaştıran semboller olarak kullanılır.

Soru 2

a) Hangi edebî türlerde kahraman olarak hayvanlara yer verilebilir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Fabllar, masallar, mitolojik metinler, destanlar, alegorik (sembolik) mesneviler ve çocuk edebiyatı türlerinde kahraman olarak hayvanlara yer verilebilir.

Fabl türü başta olmak üzere teşhis (kişileştirme) ve intak (konuşturma) söz sanatlarının kullanıldığı anlatmaya bağlı metin türlerinde hayvan karakterler temel öge olarak yer alır.

Soru 3

b) Bazı edebî eserlerde hayvanların kahraman olarak seçilme sebepleriyle ilgili neler söyleyebilirsiniz?

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Dolaylı Anlatım ve Eleştiri: İnsan davranışlarını ve toplumsal aksaklıkları doğrudan ifade etmek yerine hayvanlar üzerinden mizahi ya da eleştirel bir dille sunmak anlatımı kolaylaştırır.
  • Eğiticilik ve Evrensellik: Hayvanların belirgin özellikleri (çalışkan karınca, kurnaz tilki vb.) sayesinde iletilmek istenen ahlaki ders veya tema her yaştan okura daha hızlı ve kalıcı biçimde aktarılır.
  • Etkileyicilik: Okurun ve dinleyicinin hayal gücünü harekete geçirerek metne olan ilgiyi artırır.

Yazar, bağlam çerçevesinde insan kusurlarını doğrudan hedef almadan öğüt vermek (hisse çıkarmak) ve teşhis-intak sanatlarıyla estetik bir anlatım yakalamak için hayvanları kahraman olarak seçer.

Soru 4

Dinlemeyi/İzlemeyi Yönetebilme - Kontrol Listesi değerlendirmesi.

Örnek cevap / çözüm yolu

Dinleme/izleme öncesinde öz değerlendirme amacıyla formdaki maddeler şu şekilde gözden geçirilip işaretlenmelidir:

  1. Anlatmaya bağlı edebî metinlerle ilgili ön bilgilerini kullanarak fablın bu metinler arasındaki yerini belirledi. — Evet
  2. Dinleyeceği/izleyeceği metnin türünü göz önünde bulundurarak metne yönelik sorular oluşturdu. — Evet
  3. Dinleyeceği/izleyeceği metnin içeriğiyle ilgili tahminlerde bulundu. — Evet
  4. Dinleme/izleme amacını belirledi. — Evet
  5. Dinleme/izleme sırasında hangi stratejiyi kullanacağına karar verdi. — Evet
  6. Dinleme/izleme sürecini olumsuz etkileyebilecek faktörleri ortadan kaldırdı. — Evet
  7. Dinleme/izleme sırasında gerekli gördüğü yerleri not almak için hazırlık yaptı. — Evet

Bu kontrol listesi, dinleme ve izleme süreci öncesinde öğrencinin hazırlık düzeyini ve nitelikli bir dinleme için gereken farkındalığı ölçmektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 208 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 210 →