Sayfa rehberi
Bu sayfa, Türk edebiyatındaki doğal Türk destanlarını tarihî ve kültürel bağlam açısından iki ana dönem altında sınıflandıran bir ders kitabı şemasıdır:
1. İslamiyet’in Kabulünden Önceki Türk Destanları
- Altay-Yakut Dönemi:
- Yaradılış Destanı: Evrenin, insanın, şeytanın yaratılışını ve göğün on yedinci katından yönetilmesini konu edinir.
- Sakalar Dönemi:
- Alp Er Tunga Destanı: MÖ VII. yüzyılda yaşamış Saka Hükümdarı Alp Er Tunga’nın fetihlerini ve zaferlerini anlatır.
- Şu Destanı: Makedonyalı İskender’in saldırıları karşısında Türklerin mücadelesini ve doğuya çekilmelerini ele alır.
- Hun Dönemi:
- Oğuz Kağan Destanı: Hun Hükümdarı Mete’nin (Oğuz Kağan) yiğitliğini, fetihlerini ve ülkesini oğulları arasında paylaştırmasını işler.
- Köktürk Dönemi:
- Bozkurt Destanı: Tarihten silinme tehlikesiyle karşılaşan Köktürklerin bir bozkurt sayesinde soyunu devam ettirmesini anlatır.
- Ergenekon Destanı: Ergenekon vadisinde çoğalan Köktürklerin demir dağı eriterek eski yurtlarına dönme mücadelesini anlatır.
- Uygur Dönemi:
- Türeyiş Destanı: Uygurların ilahi bir kaynaktan türeyişini konu edinir.
- Göç Destanı: Kutsal dağın (yada taşı) Çinlilere verilmesi sonrasında yaşanan kıtlık ve zorunlu göçü anlatır.
2. İslamiyet’in Kabulünden Sonraki Türk Destanları
- Karahanlı Dönemi:
- Satuk Buğra Han Destanı: Karahanlı Hükümdarı Satuk Buğra Han’ın İslamiyet’i kabulü ve yayma mücadelesini anlatır.
- Kazak-Kırgız Dönemi:
- Manas Destanı: Dünyanın en uzun destanı olup İslamiyet’i yayma mücadelesini ve Türk-bozkır medeniyetini yansıtır.
- Türk-Moğol Dönemi:
- Cengiz-name: Moğol Hükümdarı Cengiz Han’ın hayatı, kişiliği ve fetihlerini işler.
- Tatar-Kırım Dönemi:
- Edige Destanı: Altınordu Devleti’ni ayakta tutma mücadelesini ve yıkılışını anlatır.
- Timur Destanı: Emir Timur’un savaşlarını ve seferlerini konu edinir.
- Selçuklu-Beylikler ve Osmanlı Dönemleri:
- Seyid Battal Gazi Destanı: Arap-Türk mücadeleleri bağlamında dinî ve doğaüstü kahramanlıkları anlatır.
- Danişmend Gazi Destanı: Melik Danişmend Gazi’nin Anadolu’yu İslamlaştırma mücadelelerini işler.
- Köroğlu Destanı: Ruşen Ali’nin (Köroğlu) zalim Bolu Beyi’ne karşı adalet mücadelesini anlatan halk destanıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 204 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 206 →