Soru 1
Kısa cevap
Mesnevi (Sembolik / Fabl niteliğinde manzum hikâye).
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Eser, aruz ölçüsüyle ve mesnevi nazım biçimiyle (aa/bb/cc...) yazılmıştır. Hayvanlar üzerinden ahlaki ve eleştirel dersler verdiği için alegorik/sembolik bir mesnevi türündedir.
Soru 2
Kısa cevap
Klasik Türkçe dili, teşhis (kişileştirme) ve intak (konuşturma) sanatları kullanılmıştır.
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Eserde insan dışındaki canlılar (eşek, öküz, pir eşek) konuşturulup kişileştirilmiş; mizahi ve eleştirel bir tonla dönemin dil ve edebiyat anlayışı yansıtılmıştır.
Soru 3
Kısa cevap
Yoksul ve zayıf eşeğin, ağır iş yapmayan semiz öküzlerin neden hürmet ve bol yiyecek gördüğünü anlayamamasıdır.
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Eşek, gece gündüz çalışıp yük taşımasına rağmen zayıf kalmasını; öküzlerin ise az çalışıp buğdayla beslenmesini adalet kavramı çerçevesinde sorgulamakta ve bu durumu kavrayamamaktadır.
Soru 4
Kısa cevap
Pir Eşek (Akıllı / Yaşlı Eşek).
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Pir eşek, tecrübesiyle diğer eşeğe aç gözlü olmamasını ve elindekiyle yetinmesini öğütleyerek yaşanmışlık, rehberlik ve güven kavramlarını temsil eder.
Soru 5
Kısa cevap
Kendi konumunu göz ardı edip hırsına yenik düşmesi ve başkasının ekili tarlasına zarar vermesidir.
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Eşek, hak etmediği bir refaha kısa yoldan ulaşmak için boynuz arzularken tarlayı talan etmiş, neticede köylüden dayak yiyerek kulağından ve kuyruğundan olmuştur.
Soru 6
Kısa cevap
Hâkim (İlahi) bakış açısı ve 3. tekil kişi anlatıcı.
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Anlatıcı olayların içinde yer almaz ancak eşeğin iç düşüncelerine, duygularına ve yaşadığı tüm süreçlere hâkim durumdadır.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Başkişi bir aslan olsaydı ezilmişlik, zayıflık ve semiz öküzlere imrenme teması ortadan kalkardı. Aslan ormanın güçlü hâkimi olduğu için konu ezilen insanın dramı değil, güç hırsı ve kibrin sonuçları olurdu.
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Sembolik anlatımda karakterin temsil ettiği sosyal katman değişeceğinden olay örgüsü ve verilen mesaj da değişir.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Mekân deniz ve gemi olsaydı tarlayı talan etme, köylünün dayağı ve otlaklar yerine gemi yaşamı, tayfalar, deniz fırtınası ve ambardaki erzakların paylaşımı gibi olaylar işlenirdi.
Çözüm kontrolü ve gerekçe
Olay örgüsü ile mekân unsuru doğrudan bağlantılıdır; mekân değiştiğinde çatışma ve olay dizisi yeni çevre koşullarına göre yeniden biçimlenir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 196 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 198 →