Soru 1
Metinde verilen bilgilerden faydalanarak Türk toplumundaki tarihî, kültürel değişim ve dönüşüm ile bu dönüşümün edebî eserlerdeki tiplere yansımasını gösteren bir zihin haritası hazırlayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Zihin Haritası Taslağı:
-
Merkez Başlık: TÜRK EDEBİYATINDA KÜLTÜREL DEĞİŞİM VE TİP DÖNÜŞÜMÜ
-
İslamiyet’in Kabulünden Önceki Dönem
- Sosyal/Kültürel Bağlam: Göçebe yaşam biçimi, Türkistan kültürü.
- Öne Çıkan Tip: Alp Tipi (Geleneklerine bağlı, cesur, güçsüzleri koruyan, yiğit savaşçı).
-
İslamiyet’in Kabulünden Sonraki Dönem
- Sosyal/Kültürel Bağlam: İslam kültürü, yerleşik hayata geçiş.
- Öne Çıkan Tipler:
- Gazi Tipi (İslam değerlerini yüceltmek için savaşan kahraman).
- Bilge/Adaletli Devlet Adamı Tipi (Cömert, dürüst, tevazu sahibi yönetici).
-
Tanzimat Dönemi
- Sosyal/Kültürel Bağlam: Batı medeniyetiyle tanışma, Batılılaşma ve yenileşme çabaları.
- Öne Çıkan Tipler:
- Yanlış Batılılaşan Tip (Öz kültüründen kopup Batı’yı yüzeysel taklit eden, eleştirilen tip).
- İdealist Batılılaşan Tip (Batı’nın bilimini alıp ülkesinin refahı için çalışan tip).
-
Cumhuriyet Dönemi
- Sosyal/Kültürel Bağlam: Yeniden yapılanma, devrimler, modernleşme hareketi.
- Öne Çıkan Tip: Cumhuriyet Aydın Tipi (Cumhuriyet ilkelerine bağlı, halkı eğitmeyi ve aydınlatmayı hedefleyen tip).
-
Temel Çıkarım: Anlatıma dayalı edebî metinlerdeki tip kavramı, toplumun yaşadığı inanç, yaşam tarzı ve zihniyet değişimlerinin aynasıdır.
Çözüm kontrolü
Görselde verilen metindeki tüm tarihî dönemler (İslamiyet Öncesi, İslamiyet Sonrası, Tanzimat ve Cumhuriyet) ve bu dönemlere ait tip tanımları eksiksiz biçimde bir araya getirilerek çıkarım odaklı bir zihin haritası şemasına dönüştürülmüştür.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 156 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 158 →