Soru 1
“Sıra Sizde” bölümünde yer alan “Gözlem Formu” tablosunu “Edebî” başlıklı metne dayalı olarak tamamlayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Form Bilgileri:
- Gözlemcinin Adı Soyadı: [Ad Soyad]
- Sınıfı / Numarası: 10 / [Numara]
- Gözlem Yapıldığı Yer: Sınıf / Derslik
- Gözlem Konusu: “Edebî” Başlıklı Dinlenen/İzlenen Metnin İncelenmesi
- Gözlem Süresi: 40 Dakika
Gözlem Formu (Tespitler ve Yorumlar):
-
Sohbet türünün özelliklerine dair:
- Tespit: Yazar, okuyucuyla samimi ve içten bir dille karşılıklı konuşuyormuş gibi bir üslup tercih etmiştir.
- Yorum: Metin, söyleşi (sohbet) türünün öznel anlatım, yalın dil ve okuru düşünmeye sevk etme niteliklerini yansıtmaktadır.
-
Divan şiirine toplumun bakış açısına dair:
- Tespit: Toplumda Divan şiirinin anlaşılması zor, soyut ve halktan kopuk olduğuna dair kalıplaşmış bir algı bulunduğu belirtilmiştir.
- Yorum: Bu yaklaşım, dilin süslü yapısından kaynaklansa da edebiyatımızın bu zengin estetik dönemini tam kavramayı engellemektedir.
-
Konuşmacı ve sunucuya dair:
- Tespit: Anlatıcı, konuya hâkim, akıcı bir Türkçeyle dinleyicinin dikkatini canlı tutan bir sunum gerçekleştirmiştir.
- Yorum: Konuşmacının dinamik üslubu ve vurguları, konunun kavramsal derinliğini anlaşılır kılmaktadır.
-
Aruz ölçüsüne dair:
- Tespit: Divan şiirinde hecelerin uzunluk ve kısalığına dayanan aruz ölçüsünün temel ritim unsuru olduğu vurgulanmıştır.
- Yorum: Aruz ölçüsü, şiire belirli bir müzikalite ve iç ahenk kazandırmaktadır.
-
Divan şiirine dair:
- Tespit: Divan edebiyatının imge dünyası (mazmunlar), biçimsel mükemmelliği ve kendine özgü zihniyeti ele alınmıştır.
- Yorum: Divan şiiri, dönemin bağlamı çerçevesinde değerlendirildiğinde Türk dilinin ve edebiyatının önemli bir değeridir.
Çözüm kontrolü: Gözlem formundaki beş temel ölçüt (tür, toplum bakışı, konuşmacı, aruz ölçüsü, Divan şiiri) metin bağlamına uygun tespit ve yorumlarla tamamlanmıştır.
Soru 2
“Yansıtabilme” bölümünde verilen yönergeye göre, “Edebî” metnindeki duygu ve düşünceleri kendi görüşlerinizle karşılaştırarak Divan şiiriyle ilgili bir yansıtma yazısı yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Yansıtma Yazısı: Divan Şiirine Estetik Bir Yaklaşım
“Edebî” adlı metni incelediğimde, metinde dile getirilen Divan şiirine dair değerlendirmeler ile kendi düşüncelerim arasında önemli paralellikler kurdum. Geçmişte ben de Divan şiirinin ağır dili ve soyut mazmunları nedeniyle günümüz okuruna uzak kaldığını düşünüyordum.
Ancak metindeki çıkarımlarla kendi fikirlerimi karşılaştırdığımda, Divan şiirini dönemin bağlamı içinde değerlendirmek gerektiğini fark ettim. Şairlerin aruz ölçüsüyle sağladığı ahenk, söz sanatlarındaki ustalık ve biçimsel yetkinlik, bu şiir geleneğinin yüksek bir estetik anlayışa sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak Divan şiiri, sadece geçmişe ait bir edebî tür değil; dilimizin ses, ritim ve imge zenginliğini günümüze taşıyan kıymetli bir mirastır.
Çözüm kontrolü: Metindeki düşünceler kişisel bakış açısıyla karşılaştırılmış, Divan şiirine dair çıkarımlar gerekçelendirilerek kurgulanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 144 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 146 →