Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
a) Söyleşide soruları soran kişi (görüşmeci/sunucu), konuyu yönlendiren ve edebi konuları açan taraftır. Cevaplayan kişi ise Türk dili, divan edebiyatı ve kültür tarihi alanında derin bilgi birikimine sahip uzman bir edebiyatçıdır.
Çözüm kontrolü: Söyleşi metin türünün özellikleri gereği soruyu soran ile cevaplayan kişinin rolleri metindeki ifade akışından tespit edilmiştir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
b) Dinlediğiniz/izlediğiniz söyleşi; Türk edebiyatı, divan şiiri, dil ve kültür birikimi konularına ilgi duyan genel okur/dinleyici kitlesine ve öğrencilere hitap etmektedir.
Çözüm kontrolü: Metnin dil özellikleri, ele alınan edebi kavramlar ve hitap tonu dikkate alınarak hedef kitle belirlenmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
c) Evet, uyumludur. Programda divan edebiyatı, aruz ölçüsü, klasik şiir birikimi ve edebiyatçılar ele alındığı için “Edebî” ismi içeriğin ana temasıyla doğrudan örtüşmektedir.
Çözüm kontrolü: Program adı ile metnin içeriğinde yer alan edebi terimler ve konu bütünlüğü karşılaştırılarak gerekçelendirilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
ç)
- Dönemin kültürel ve sosyal yaşamı: Toplumun dini-tasavvufi anlayışı, edebi birikimi ve İstanbul’da yaşanan kış, kıtlık gibi doğal/sosyal olayların edebi metinlere yansıdığı çıkarılabilir.
- Metin ile yazar ilişkisi: Yazar veya şair (örneğin Nabî), yaşadığı dönemin sosyal şartlarını, dil anlayışını ve edebi mazmunlarını eserlerine aktarır.
- Ana düşünce: Klasik edebiyat birikimimiz (divan edebiyatı), toplumun sosyal yaşamından ve kültüründen ayrı değil, onun doğrudan bir yansımasıdır.
Çözüm kontrolü: Metin parçalarından hareketle dönemin zihniyeti, metin-yazar ilişkisi ve metnin iletisi (ana düşünce) bağlam çerçevesinde açıklanmıştır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Söz Varlığımız - Bağlamdan Anlam Tahmini ve Cümle Kullanımı Tablosu
- Bigâne
- Tahmin: İlgisiz, kayıtsız, yabancı kalmış.
- Yazdığım Cümle: Toplumsal sorunlara bigâne kalan insan çevreye yarar sağlayamaz.
- İrşad
- Tahmin: Doğru yolu gösterme, uyarup aydınlatma.
- Yazdığım Cümle: Yunus Emre, şiirleriyle insanları sevgiye ve irşada davet etmiştir.
- Divan
- Tahmin: Divan edebiyatı şairlerinin şiirlerini topladığı eser / Klasik edebiyat geleneği.
- Yazdığım Cümle: Şair, gazellerini yeni hazırladığı divanında bir araya getirdi.
- İrca etmek
- Tahmin: Bir şeyi temeline, özüne indirmek veya dayandırmak.
- Yazdığım Cümle: Tüm bu karmaşık nedenleri tek bir kurala irca etmek mümkün değildir.
- Kerte
- Tahmin: Derece, radde, seviye.
- Yazdığım Cümle: Tartışma öyle bir kerteye geldi ki herkes sessizce dinlemek zorunda kaldı.
- Alamet
- Tahmin: Belirti, işaret, iz.
- Yazdığım Cümle: Gökyüzünü kaplayan karanlık bulutlar fırtınanın alametidir.
- Zuhur etmek
- Tahmin: Ortaya çıkmak, belirmek, baş göstermek.
- Yazdığım Cümle: Beklenmedik bir anda zuhur eden engeller planlarımızı değiştirmemize yol açtı.
Çözüm kontrolü: Verilen örnek cümlelerdeki altı çizili kelimeler bağlamından hareketle tahmin edilmiş ve TDK anlamlarına uygun biçimde yeni cümleler içinde kullanılmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 132 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 134 →