10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 13 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Okunan şiir ile dinlenen/izlenen türkü arasındaki temel farklılıklar şunlardır:

  • İletim Kanalı: Şiir zihinsel okumaya dayalı yazılı bir metindir; türkü ise ses, melodi ve enstrüman eşliğinde sunulan işitsel/görsel bir icradır.
  • İfade Zenginliği: Şiirde duygu ve ritim okuyucunun yorumuna bırakılırken türküde bağlama, icracının ses tonu, jest ve mimikleri duygu aktarımını doğrudan destekler.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Farklılıkların temel nedeni, tür ve ortam (medya) farkıdır. Şiir tek modlu (yalnızca dilsel) bir sanat eseriyken; karekoddaki yayın çok modlu (müzik, icra, görsel ve işitsel unsurların birleşimi) bir yapıya sahiptir. İletişim kanalının değişmesi metnin dinleyici üzerindeki algısını ve duygusal etkisini derinleştirir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

İzlenen ve dinlenen türküden daha fazla etkilendim. Çünkü Âşık Ruhsatî’nin şiirindeki nasihat ve sitem teması; sazın ezgisi, sesin ritmi ve icracıların vurgularıyla birleştiğinde şiirdeki duygu atmosferi zihinde daha canlı ve kalıcı bir iz bırakmaktadır.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Tespit Edilen Tamlamalar:

  • Sıfat Tamlamaları: “deli gönül” (niteleme sıfatı), “iki adam” (asıl sayı sıfatı), “şu yalan dünya” (işaret ve niteleme sıfatı), “yalan dünya” (niteleme sıfatı), “bir yol” (belgisiz sıfat).
  • İsim Tamlamaları: “devr-i Adem” (Farsça tamlama yapısı / belirtisiz isim tamlaması mantığı), “bir top bez” (ölçü bildiren isim öbeği).

Şiire Katkısı: “Deli gönül” ve “yalan dünya” gibi sıfat tamlamaları, şairin iç dünyasındaki karmaşayı ve dünyanın geçiciliği temasını somutlaştırarak şiirin anlam kadrosunu güçlendirmiştir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 12 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 14 →