Soru 1
Kısa cevap
- Nazım birimi: Dörtlük
- Ölçü: 14’lü hece ölçüsü (7+7 duraklı)
- Kafiye düzeni: Çapraz kafiye (abab)
- Kafiye: “-ta” tam kafiye (ortasında / noktasında); “r” yarım kafiye (yürüyorum / görüyorum)
- Redif: “-sında” (ortasında / noktasında); “-yorum” (yürüyorum / görüyorum)
Açıklama ve kontrol
Şiirin ilk birimi olan dörtlüğün dizelerinde ses ve ek benzerlikleri incelendiğinde; 1. ve 3. dizelerin (ortasında / noktasında), 2. ve 4. dizelerin (yürüyorum / görüyorum) birbiriyle uyumlu olduğu görülür. Aynı görevdeki ekler redif, köklerde veya ek öncesinde kalan ses benzerlikleri ise kafiyeyi oluşturur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Necip Fazıl Kısakürek’in dörtlük nazım birimi, hece ölçüsü ve düzenli kafiye şeması kullanması, Türk halk şiiri geleneğinin biçimsel ögelerinden yararlandığını gösterir. Aynı zamanda biçim mükemmelliğine, ses uyumuna ve müzikaliteye verilen önem, şairin Saf Şiir (Öz Şiir) anlayışından etkilendiğini ortaya koyar.
Açıklama ve kontrol
Şiirde geleneksel hece ölçüsüyle Saf Şiir’in biçimsel disiplini bütünleştirilmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiirin ölçülü ve ritmik yapısı, şairin işlediği yalnızlık, karanlık ve içsel arayış temasıyla doğrudan uyumludur. 14’lü hece ölçüsünün sağladığı ağır ve düzenli ritim, gece vakti sokakta tek başına yürüyen bir insanın kararlı fakat kasvetli adım seslerini hissettirir.
Açıklama ve kontrol
Şekil ögeleri ve ritim, anlatıcının ruh hâlini ve şiirin kasvetli atmosferini tamamlayarak içeriği desteklemektedir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Evet, vardır. Dörtlük nazım birimi, şairin duygularını ve düşüncelerini belirli bir düzen ve anlam bütünlüğü içinde sunmasını sağlar. Dörtlüklerin birbiri ardına sıralanışı, sokaktaki ilerleyişi ve duygu yoğunluğunu aşama aşama okuyucuya aktarmaya yardımcı olur.
Açıklama ve kontrol
Nazım birimi, şiirin duygu akışını bölümlere ayırarak mesajın okura daha düzenli ve etkili bir biçimde iletilmesini kolaylaştırır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Ölçü, kafiye ve nazım birimi gibi biçimsel sınırlamalara bağlı kalınmadan yazılan şiirler Garip akımı ve sonrasında yaygınlaşan Serbest Şiir anlayışını yansıtır. Bu tür şiirlerde dış ahenk kuralları yerine; kelime seçimleri, imge zenginliği, vurgu, tonlama ve iç ritim ön plana çıkar. Şaire duygu ve düşüncelerini özgürce ifade etme olanağı sunar.
Açıklama ve kontrol
Serbest şiirde biçimsel kalıplar yıkılarak anlam, duygu ve özgün söyleyiş ön plana alınır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 115 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 117 →