Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
XI-XIII. yüzyıllarda Türk-İslam ve Batı medeniyetlerinin bilim, eğitim, sanat ve kültür alanlarındaki benzerlik ve farklılıklarına dair tablo doldurma çalışması:
1. Bilim
- Benzerlikler: Her iki medeniyette de doğayı ve evreni anlama çabası bulunmakta, Antik Çağ düşünürlerinin eserlerinden yararlanılmaktadır.
- Farklılıklar: Türk-İslam dünyasında deney, gözlem, astronomi ve tıp gibi pozitif bilimler altın çağını yaşarken; Batı medeniyetinde bilimsel faaliyetler büyük ölçüde skolastik düşüncenin ve kilise otoritesinin sınırları içindedir.
2. Eğitim
- Benzerlikler: Eğitim faaliyetleri kurumsallaşmış (medreseler ile ilk Avrupa üniversiteleri) ve müderris/akademisyen yetiştirilmesine odaklanmıştır.
- Farklılıklar: Türk-İslam medeniyetinde medreseler vakıf sistemiyle desteklendiği için eğitim ücretsiz ve toplumsal hareketliliğe açıktır. Batı’da ise eğitim manastır ve kilise denetiminde olup çoğunlukla din adamları ile aristokrat sınıfa yöneliktir.
3. Sanat
- Benzerlikler: Sanat anlayışı ağırlıklı olarak dini mimari eserlerin (camiler, külliyeler, kiliseler, katedraller) inşası ve süslenmesi etrafında gelişmiştir.
- Farklılıklar: Türk-İslam sanatında hat, tezhip, çini, minyatür ve soyut geometrik süslemeler ön plandayken; Batı sanatında Gotik/Romanesk mimariyle birlikte resim ve heykel gibi figüratif anlatımlar yaygındır.
4. Kültür
- Benzerlikler: Dini inançlar ve toplumsal değerler günlük yaşamın ve hukuk anlayışının şekillenmesinde temel etkendir.
- Farklılıklar: Türk-İslam kültüründe Ahilik teşkilatı, vakıf bilinci, ticari canlılık ve farklı kültürlere karşı hoşgörü anlayışı etkindir. Batı’da ise feodal sistemin getirdiği katı toplumsal sınıflaşma (soylular, din adamları, serfler) egemendir.
Çözümün doğrulaması: Konu kapsamındaki tarihî kanıtlar ve kronolojik süreç incelendiğinde; Türk-İslam dünyasının XI-XIII. yüzyıllardaki bilimsel ve sosyal üstünlüğü ile Batı’daki feodal/skolastik yapının farklılıkları neden-sonuç ilişkisi içinde ortaya koyulmuştur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 83 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 85 →